Trong khi cổ phiếu Nvidia chịu áp lực bán mạnh, các đối thủ như Advanced Micro Devices (AMD) và Broadcom lại tăng giá, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về khả năng thay đổi cán cân cạnh tranh trong ngành bán dẫn trí tuệ nhân tạo (AI).

Nvidia chịu sức ép, các đối thủ hưởng lợi

Thông tin Jensen Huang rời vị trí CEO Nvidia đã khiến thị trường tài chính phản ứng mạnh. Trong phiên giao dịch ngày 12/11 tại Mỹ, cổ phiếu Nvidia có thời điểm giảm hơn 14% trước khi thu hẹp mức mất giá và kết phiên giảm khoảng 4,3%. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư đang phải đánh giá lại triển vọng của một doanh nghiệp có vai trò trung tâm trong làn sóng đầu tư hạ tầng AI toàn cầu.

Theo Reuters, trong phiên giao dịch ngày 12/11, chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 1,3%. Một số doanh nghiệp trong ngành như Intel, Marvell Technology và Micron cũng mất từ 2,8% đến 4,2%. Trong khi đó, cổ phiếu AMD tăng khoảng 5,9% và Broadcom tăng 5,5%, cho thấy dòng tiền có xu hướng tìm đến những doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh trực tiếp với Nvidia.

Tính chung trong tuần, sự chênh lệch giữa các cổ phiếu bán dẫn càng đáng chú ý. Theo số liệu CNBC được Moneycontrol dẫn lại, cổ phiếu Nvidia đã giảm khoảng 11%, trong khi AMD tăng 30% và Broadcom tăng 24%. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), nhà sản xuất gia công những bộ xử lý tiên tiến của Nvidia, cũng tăng khoảng 11% trong cùng giai đoạn.

Sự phân hóa này không đồng nghĩa nhu cầu đối với chip AI đang suy yếu trên diện rộng. Thay vào đó, thị trường đang đánh giá lại mức độ phụ thuộc của ngành vào Nvidia, cũng như khả năng các đối thủ giành thêm thị phần khi doanh nghiệp này bước vào giai đoạn chuyển giao lãnh đạo.

Vai trò của Jensen Huang vượt xa vị trí CEO

Điều khiến giới đầu tư lo ngại không chỉ là sự thay đổi nhân sự cấp cao tại Nvidia, mà còn là vai trò đặc biệt của Jensen Huang trong việc định hình chiến lược phát triển của công ty và hệ sinh thái AI.

Trong hơn ba thập kỷ lãnh đạo Nvidia, Huang không chỉ đưa doanh nghiệp từ một nhà thiết kế bộ xử lý đồ họa trở thành nhà cung cấp chip AI hàng đầu thế giới, mà còn trực tiếp xây dựng quan hệ với các nhà cung cấp, khách hàng và đối tác công nghệ. Ông cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các khoản đầu tư vào hạ tầng trung tâm dữ liệu, qua đó mở rộng thị trường cho các dòng chip của Nvidia.

Theo Dylan Patel, Giám đốc điều hành công ty nghiên cứu bán dẫn SemiAnalysis, Huang đã trực tiếp xây dựng các mối quan hệ với nhà sản xuất và nhà cung cấp linh kiện, giúp Nvidia có được năng lực sản xuất khan hiếm trước các đối thủ. Khi ông rời vị trí điều hành, lợi thế quan hệ và khả năng điều phối chuỗi cung ứng này có thể chịu tác động.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành bán dẫn đang đối mặt với nhu cầu tăng nhanh đối với bộ xử lý AI, bộ nhớ băng thông cao, linh kiện đóng gói tiên tiến và năng lực sản xuất tại các nhà máy bán dẫn. Khả năng tiếp cận nguồn cung không chỉ phụ thuộc vào hợp đồng thương mại, mà còn liên quan đến quan hệ chiến lược và mức độ ưu tiên trong phân bổ công suất sản xuất.

Nếu Nvidia không còn duy trì được lợi thế trong việc tiếp cận các nguồn lực này, các đối thủ có thể có thêm cơ hội thu hẹp khoảng cách.

Google và Amazon có thể tăng tốc phát triển chip riêng

Một trong những thay đổi đáng chú ý của thị trường AI là các tập đoàn công nghệ lớn đang đẩy mạnh phát triển bộ xử lý chuyên dụng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào GPU của Nvidia.

Google và Amazon là hai doanh nghiệp đang mở rộng năng lực thiết kế chip phục vụ các hệ thống AI và trung tâm dữ liệu của riêng mình. Việc tự phát triển bộ xử lý giúp các tập đoàn này chủ động hơn về chi phí, hiệu năng và nguồn cung, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất.

Theo nhận định của Dylan Patel được CNBC dẫn lại, Google và Amazon đã đạt được những bước tiến trong việc bảo đảm năng lực chuỗi cung ứng so với Nvidia. Sự thay đổi trong vai trò điều phối của Huang có thể tạo thêm dư địa để các tập đoàn này đẩy nhanh kế hoạch mở rộng.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Nvidia sẽ lập tức đánh mất vị thế. Hệ sinh thái phần mềm, nền tảng lập trình CUDA, mạng lưới đối tác và năng lực triển khai các hệ thống máy chủ AI quy mô lớn vẫn là những lợi thế đáng kể của công ty. Các đối thủ cần thời gian để xây dựng hệ sinh thái đủ sức thay thế toàn diện những giải pháp mà Nvidia đang cung cấp.

Thị trường lo ngại tác động lan rộng tới hệ sinh thái AI

Rủi ro lớn hơn đối với Nvidia có thể nằm ở mối liên kết tài chính và thương mại giữa công ty với các doanh nghiệp trong hệ sinh thái AI. Nvidia không chỉ bán chip mà còn tham gia đầu tư, hỗ trợ tài chính và thúc đẩy các dự án trung tâm dữ liệu của khách hàng, đối tác.

Reuters cho biết Nvidia đã công bố các cam kết tài chính lên tới 164,5 tỷ USD trong báo cáo kết quả kinh doanh gần nhất. Trong đó có khoản cam kết tối đa 105 tỷ USD liên quan đến một dự án trung tâm dữ liệu của OpenAI tại bang Ohio, cùng các bảo đảm về thuê và năng lực hạ tầng khác có giá trị hơn 50 tỷ USD.

Những cam kết này cho thấy Nvidia đã trở thành một nhân tố tài chính quan trọng trong quá trình mở rộng hạ tầng AI, chứ không đơn thuần là nhà cung cấp linh kiện. Nếu ban lãnh đạo mới thay đổi cách tiếp cận, điều chỉnh quy mô đầu tư hoặc thận trọng hơn trong các thỏa thuận hỗ trợ khách hàng, một số doanh nghiệp phụ thuộc vào nguồn vốn và hệ sinh thái của Nvidia có thể phải điều chỉnh kế hoạch tăng trưởng.

Cổ phiếu CoreWeave, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây chuyên biệt cho AI và có quan hệ đầu tư với Nvidia, đã giảm trong bối cảnh những bất ổn về lãnh đạo tại nhà sản xuất chip này. Cổ phiếu Naver của Hàn Quốc, một doanh nghiệp cũng có liên hệ đầu tư và hợp tác với Nvidia trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu, chịu sức ép tương tự.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng nhu cầu đối với các bộ xử lý AI của Nvidia khó có thể biến mất trong ngắn hạn chỉ vì sự thay đổi CEO. Năng lực sản phẩm, vị thế công nghệ và nhu cầu tính toán của các doanh nghiệp vẫn là những yếu tố nền tảng quyết định triển vọng kinh doanh.

Giai đoạn chuyển giao sẽ là phép thử đối với Nvidia

Sau khi Jensen Huang rời vị trí CEO và Hội đồng quản trị, Giám đốc tài chính Colette Kress được giao đảm nhiệm vai trò CEO tạm quyền trong thời gian Nvidia tìm kiếm người kế nhiệm. Đây là giai đoạn quan trọng đối với công ty, đặc biệt khi Nvidia dự kiến công bố kết quả kinh doanh quý vào ngày 17/11/2026.

Nhà đầu tư sẽ không chỉ quan tâm đến doanh thu và lợi nhuận, mà còn theo dõi những tín hiệu về định hướng chiến lược, kế hoạch phát triển sản phẩm, chính sách đầu tư và khả năng duy trì các mối quan hệ trong chuỗi cung ứng.

Thách thức lớn nhất đối với ban lãnh đạo mới là bảo đảm hoạt động kinh doanh không bị gián đoạn, đồng thời duy trì niềm tin của khách hàng và đối tác. Nvidia cần chứng minh rằng năng lực đổi mới và vị thế cạnh tranh của công ty không phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân, dù vai trò của Huang trong quá trình phát triển doanh nghiệp là đặc biệt lớn.

Về dài hạn, biến động tại Nvidia có thể mở ra cơ hội cho AMD, Broadcom và các nhà thiết kế chip chuyên dụng khác. Tuy nhiên, đây cũng là phép thử đối với toàn bộ thị trường AI: liệu đà tăng trưởng hiện nay có thể tiếp tục dựa trên nền tảng công nghệ và nhu cầu thực tế, hay đang phụ thuộc quá lớn vào một số doanh nghiệp và cá nhân giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái.

Trong bối cảnh đầu tư AI vẫn ở quy mô rất lớn, sự kiện tại Nvidia cho thấy rủi ro quản trị doanh nghiệp có thể nhanh chóng chuyển thành rủi ro thị trường và chuỗi cung ứng. Câu hỏi quan trọng trong thời gian tới không chỉ là ai sẽ thay thế Jensen Huang, mà còn là liệu Nvidia có thể duy trì vai trò dẫn dắt ngành công nghiệp AI khi thiếu vắng người đã trực tiếp định hình chiến lược của công ty trong hơn 30 năm qua hay không.