Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh tiếp tục cạnh tranh quyết liệt về chip bán dẫn, năng lực tính toán và vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Jensen Huang: Mỹ “phải” đối thoại với Trung Quốc về AI
Phát biểu với CNBC tại một buổi gặp gỡ truyền thông ở London hôm 14/10, Jensen Huang nhấn mạnh Mỹ và Trung Quốc cần hợp tác để bảo đảm AI được phát triển một cách an toàn. Theo ông, đây là công nghệ có sức mạnh lớn nhưng cũng tiềm ẩn những rủi ro đáng kể, khiến việc trao đổi giữa các quốc gia trở nên cần thiết.
“Chúng ta hoàn toàn phải hợp tác với nhau”, Huang nói, đồng thời cho rằng đối thoại là cách thức cần thiết để thúc đẩy tiến bộ công nghệ đi cùng với an toàn. Ông cho biết mình vẫn duy trì trao đổi với nhiều nhà nghiên cứu AI tại Trung Quốc và kêu gọi tăng cường đối thoại giữa các bên. Huang cũng đề xuất Mỹ nên thúc đẩy hợp tác, đồng thời cho rằng Anh có thể đóng vai trò tích cực trong việc kết nối các cuộc thảo luận này.
Quan điểm của người đứng đầu Nvidia xuất hiện khi những tranh luận về an toàn AI ngày càng nóng lên. Các hệ thống AI có năng lực cao đang được triển khai nhanh chóng trong doanh nghiệp, nghiên cứu và các dịch vụ số, trong khi giới chuyên gia tiếp tục cảnh báo về những rủi ro liên quan đến việc sử dụng sai mục đích, khả năng kiểm soát và tác động của công nghệ trong tương lai.
Huang từ lâu ủng hộ việc tiếp tục phát triển AI, thay vì áp dụng một lệnh giảm tốc trên diện rộng đối với nghiên cứu và triển khai công nghệ. Theo cách tiếp cận này, tăng cường đối thoại và quản trị rủi ro có thể là hướng đi thực tế hơn so với việc để các quốc gia phát triển những hệ sinh thái AI hoàn toàn tách biệt.
Cạnh tranh chip Mỹ - Trung làm phức tạp bài toán hợp tác
Lời kêu gọi của Huang mang ý nghĩa đặc biệt bởi Nvidia đang ở trung tâm cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Washington hạn chế khả năng tiếp cận những bộ xử lý AI tiên tiến của Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh thúc đẩy phát triển chip nội địa và tăng cường sử dụng các giải pháp do doanh nghiệp trong nước sản xuất.
Theo dữ liệu thị trường do IDC cung cấp và Reuters công bố ngày 13/10, thị phần của Nvidia trong thị trường chip AI dành cho trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc đã giảm xuống còn 34% trong nửa đầu năm 2026. Nvidia xuất xưởng 678.000 bộ tăng tốc AI tại thị trường này, giảm 44% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Huawei xuất xưởng 572.000 bộ, tương đương 28% thị phần.
Những con số này cho thấy tác động của các hạn chế thương mại không chỉ nằm ở việc hạn chế dòng chảy công nghệ, mà còn có thể làm thay đổi cấu trúc cạnh tranh trong một thị trường có quy mô lớn. Khi các nhà cung cấp Mỹ gặp khó khăn trong việc tiếp cận khách hàng Trung Quốc, doanh nghiệp nội địa có thêm động lực và cơ hội để phát triển bộ xử lý, hệ thống tính toán cùng phần mềm AI của riêng mình.
Đối với Nvidia, Trung Quốc vừa là thị trường tiềm năng quan trọng, vừa là địa bàn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những thay đổi chính sách. Việc mất thị phần tại đây có thể tạo điều kiện cho các đối thủ Trung Quốc mở rộng năng lực công nghệ và củng cố hệ sinh thái sản phẩm trong dài hạn.
Tuy nhiên, hợp tác về an toàn AI không đồng nghĩa với việc nới lỏng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip. Đây là hai vấn đề có phạm vi khác nhau: một bên liên quan đến quản lý rủi ro và trách nhiệm trong phát triển AI, bên còn lại gắn với an ninh quốc gia, quyền tiếp cận công nghệ chiến lược và cạnh tranh công nghiệp.
An toàn AI cần đối thoại, nhưng không thể chỉ dựa vào thiện chí
Quan điểm của Huang đặt ra câu hỏi lớn về cách quản trị một công nghệ có khả năng lan tỏa xuyên biên giới. Các mô hình AI, dữ liệu, năng lực tính toán và ứng dụng công nghệ có thể phát triển tại nhiều quốc gia khác nhau; vì vậy, những rủi ro phát sinh ở một thị trường có thể tác động đến doanh nghiệp và người dùng ở những thị trường khác.
Đối thoại giữa các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp có thể giúp chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện sớm nguy cơ và xây dựng những nguyên tắc kỹ thuật chung. Tuy nhiên, để hợp tác có hiệu quả, các bên vẫn cần xác định rõ phạm vi thông tin được trao đổi, trách nhiệm của từng chủ thể và những giới hạn pháp lý liên quan đến dữ liệu, công nghệ lưỡng dụng cũng như bảo vệ an ninh quốc gia.
Thách thức càng lớn khi Mỹ và Trung Quốc đang thúc đẩy các chiến lược AI có nhiều khác biệt. Washington muốn duy trì lợi thế về công nghệ tiên tiến, còn Bắc Kinh coi tự chủ bán dẫn và AI là một ưu tiên chiến lược. Trong bối cảnh đó, các sáng kiến hợp tác về an toàn có thể gặp trở ngại nếu bị nhìn nhận như một phần của cuộc cạnh tranh quyền lực công nghệ.
Dù vậy, nếu thiếu các kênh đối thoại, sự phân mảnh của hệ sinh thái AI có thể khiến tiêu chuẩn an toàn, phương pháp đánh giá rủi ro và cơ chế ứng phó phát triển thiếu đồng bộ. Bởi vậy, thông điệp của Huang không chỉ là lời kêu gọi hợp tác giữa các doanh nghiệp, mà còn phản ánh nhu cầu tìm kiếm những cơ chế phối hợp quốc tế trong một lĩnh vực đang thay đổi nhanh chóng.
Hàm ý đối với ngành điện tử và AI Việt Nam
Với Việt Nam, cuộc tranh luận về hợp tác AI giữa Mỹ và Trung Quốc cho thấy phát triển công nghệ không chỉ phụ thuộc vào năng lực tính toán hay khả năng tiếp cận chip tiên tiến, mà còn cần hệ thống quản trị rủi ro, tiêu chuẩn kỹ thuật và nguồn nhân lực đủ năng lực triển khai AI có trách nhiệm.
Trong quá trình tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng điện tử và bán dẫn toàn cầu, Việt Nam cần đồng thời chú trọng hạ tầng tính toán, đào tạo kỹ sư, phát triển doanh nghiệp công nghệ trong nước và tăng cường liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp. Các yêu cầu về an toàn, bảo mật và khả năng truy xuất nguồn gốc công nghệ cũng sẽ ngày càng quan trọng đối với những doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.
Thông điệp từ CEO Nvidia cho thấy, trong cuộc đua AI, năng lực cạnh tranh dài hạn không chỉ được quyết định bởi ai sở hữu chip mạnh hơn hay mô hình lớn hơn. Khả năng hợp tác, xây dựng niềm tin và quản trị rủi ro xuyên biên giới cũng sẽ là những yếu tố định hình tương lai của ngành công nghiệp này.