Các nhà phân tích dự báo thị trường điện thoại thông minh toàn cầu sẽ chứng kiến sự suy giảm tồi tệ nhất từ trước đến nay vào năm 2026, do nguồn cung bộ nhớ ngày càng khan hiếm khiến giá thiết bị tăng cao.
Theo một báo cáo của International Data Corporation, cuộc khủng hoảng bộ nhớ ngày càng trầm trọng có thể khiến thị trường máy tính cá nhân và điện thoại thông minh toàn cầu thu hẹp lần lượt 11% và 13%.
Trong khi đó, Counterpoint Research dự báo lượng xuất xưởng điện thoại thông minh toàn cầu sẽ giảm 12% so với năm trước vào năm 2026 — mức giảm “mạnh nhất từ trước đến nay”, với lượng xuất xưởng điện thoại thông minh năm nay dự kiến sẽ giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2013.
Sản lượng điện thoại thông minh toàn cầu qua các năm (từ 2014 đến 2025) và dự báo cho 3 năm: 2026, 2027, 2028. Counterpoint Research dự báo lượng xuất xưởng điện thoại thông minh toàn cầu sẽ giảm 12% so với năm trước vào năm 2026
Những cảnh báo này được đưa ra khi các công ty công nghệ đang tìm cách tận dụng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) thông qua các khoản đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng AI đang gây áp lực lên nguồn cung chip nhớ, khiến các nhà sản xuất trong các lĩnh vực khác sử dụng nhiều bộ nhớ, như điện thoại thông minh và máy tính cá nhân, phải vật lộn để đảm bảo nguồn cung chip.
“Nhiều công ty sản xuất chip nhớ đang yêu cầu các nhà sản xuất điện thoại thông minh phải xếp hàng sau các nhà cung cấp phần mềm quy mô lớn, điều này có nghĩa là việc phân bổ [cho các nhà sản xuất điện thoại thông minh] bị ưu tiên thấp hơn so với các phân khúc khác trong ngành – trong trường hợp này là trí tuệ nhân tạo (AI)”, Tarun Pathak, giám đốc nghiên cứu về thiết bị và hệ sinh thái của Counterpoint, nói với CNBC.
Tình trạng thiếu chip đã dẫn đến sự tăng giá mạnh các linh kiện như thẻ nhớ truy cập nhanh (RAM), vốn cần thiết cho cả thiết bị điện tử tiêu dùng và các trung tâm dữ liệu lớn mà các nhà cung cấp phần mềm AI quy mô lớn như Amazon và Meta đang gấp rút đầu tư.
Mặc dù việc phân bổ lại nguồn cung chip này đã ảnh hưởng đến các nhà sản xuất thiết bị trong nhiều năm, nhưng theo Bryan Ma, phó chủ tịch nghiên cứu thiết bị tại IDC, các dự báo trước đây về tác động của nhu cầu do AI thúc đẩy liên tục đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của tình trạng thiếu hụt.
“Tình hình đã xấu đi đáng kể trong vài tháng qua,” Ma nói. “Chúng tôi thực sự đã đưa ra dự báo vào tháng 11… nhưng trong những tuần tiếp theo, ngay sau khi chúng tôi công bố dự báo đó, tình hình ngày càng tồi tệ hơn.”
IDC ban đầu dự kiến thị trường PC và điện thoại thông minh toàn cầu sẽ tăng trưởng lần lượt khoảng 8,3% và 2% trong năm nay, nhưng đã điều chỉnh dự báo của họ để phản ánh triển vọng xấu đi về nguồn cung chip.
Tương tự, Counterpoint nhận thấy một “sự suy thoái cấu trúc” đang diễn ra trên thị trường điện thoại thông minh, mặc dù lượng hàng xuất xưởng tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý IV năm 2025, do mức độ nghiêm trọng của tình trạng thiếu chip vượt quá dự kiến.
Những thay đổi cấu trúc
Cả hai báo cáo đều cho rằng tình trạng thiếu hụt chip ngày càng trầm trọng đang tạo ra những thay đổi cấu trúc trong thị trường điện tử tiêu dùng.
Tình trạng thiếu chip có thể buộc các nhà sản xuất phải chuyển gánh nặng lợi nhuận giảm sút sang người tiêu dùng, điều này có thể dẫn đến ít người dùng mới hơn và chu kỳ thay thế dài hơn cho người dùng hiện tại, theo Pathak của Counterpoint.
Tuy nhiên, các cơ hội khác vẫn tồn tại, vì thị trường điện thoại thông minh đã qua sử dụng dự kiến sẽ tăng trưởng với một phần người tiêu dùng ngày càng tăng do giá bộ nhớ tăng cao.
Cả hai báo cáo đều dự đoán các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) chắc chắn sẽ ưu tiên doanh số bán các mẫu điện thoại tầm trung đến cao cấp, với một số nhà sản xuất có thể hoàn toàn rút khỏi thị trường phân khúc thấp hơn. Chi phí bộ nhớ chiếm tỷ trọng lớn hơn đáng kể trong giá thành của các mẫu điện thoại tầm thấp, khiến “các nhà cung cấp khó có thể duy trì lợi nhuận trong khi vẫn giữ giá thấp”, ông Ma cho biết.
Các nhà sản xuất lớn hơn có khả năng sẽ trụ vững hơn trước sự bất ổn ngắn hạn về nguồn cung chip, vì các công ty như Apple và Samsung có “sự tích hợp chuỗi cung ứng mạnh mẽ hơn, khả năng định giá cao hơn và tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm”, theo báo cáo của Counterpoint. “Đây là cuộc chơi về quy mô… khi bạn nhìn vào các nhà cung cấp có xu hướng có lợi thế tương đối, đó là những công ty lớn hơn”, ông Ma nói.
Nhưng ngoài quy mô kinh tế, các mẫu điện thoại từ các nhà sản xuất cao cấp hơn như Apple và Samsung chiếm thị phần lớn hơn ngay cả trên thị trường đồ cũ, vì những mẫu điện thoại này có “sức hút khát vọng” lớn hơn, ông Pathak cho biết. Các dự báo đưa ra một triển vọng ảm đạm cho thị trường thiết bị tiêu dùng trong ngắn hạn, với điểm uốn sớm nhất dự kiến vào cuối năm 2027, nếu “dung lượng bộ nhớ bổ sung được đưa vào sử dụng”, Counterpoint cho biết.
IDC đang nhắm đến những cơ hội từ việc tăng cường sản xuất chip nhớ và khả năng gia nhập thị trường của các nhà cung cấp chip nhớ nhỏ hơn từ Trung Quốc để tìm kiếm dấu hiệu phục hồi. Ngoài ra, theo ông Ma, công ty này nhận thấy ít dấu hiệu khả quan trong ngắn hạn. Tuy nhiên, ông Pathak vẫn lạc quan. “Thị trường điện thoại thông minh luôn kiên cường… cuối cùng thì mọi người vẫn sẽ cần điện thoại.”