Tuy nhiên, lợi nhuận ròng giảm hơn 40% so với cùng kỳ năm trước, trong bối cảnh hãng xe điện Mỹ đẩy mạnh đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), robotaxi và robot hình người. Đáng chú ý, Tesla bất ngờ tạo ra dòng tiền tự do dương, đồng thời điều chỉnh giảm kế hoạch chi tiêu vốn cho cả năm 2026.
Doanh thu vượt kỳ vọng, lợi nhuận vẫn chịu sức ép
Theo báo cáo công bố ngày 21/10, Tesla đạt doanh thu khoảng 28,05 tỷ USD trong ba tháng kết thúc ngày 30/9/2026, cao hơn mức dự báo trung bình 27,88 tỷ USD của các nhà phân tích do LSEG tổng hợp. Tuy nhiên, doanh thu gần như đi ngang so với mức 28,10 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái, cho thấy đà tăng trưởng của hãng vẫn chưa thực sự bứt phá.
Lợi nhuận ròng của Tesla giảm xuống còn 787 triệu USD, tương đương 22 cent/cổ phiếu, thấp hơn khoảng 43–44% so với cùng kỳ. Trong khi đó, lợi nhuận điều chỉnh đạt 48 cent/cổ phiếu, cao hơn mức dự báo 43 cent của giới phân tích. Sự khác biệt giữa kết quả lợi nhuận điều chỉnh và lợi nhuận ròng cho thấy áp lực chi phí vẫn là vấn đề lớn đối với hãng xe điện này.
Hoạt động kinh doanh ô tô cốt lõi tiếp tục gặp khó khăn. Doanh thu mảng ô tô giảm khoảng 3%, xuống còn 20,56 tỷ USD; doanh thu mảng năng lượng giảm 16%, còn khoảng 2,88 tỷ USD. Bù lại, doanh thu từ dịch vụ và các hoạt động khác tăng 33%, lên 4,61 tỷ USD, góp phần giữ tổng doanh thu của tập đoàn ổn định.
Những con số này phản ánh bài toán mà Tesla đang phải giải quyết: duy trì sức cạnh tranh trên thị trường xe điện ngày càng khốc liệt, đồng thời chuyển dịch sang các lĩnh vực công nghệ mới được kỳ vọng tạo ra nguồn tăng trưởng dài hạn.
Dòng tiền tự do dương, kế hoạch đầu tư được điều chỉnh
Một trong những điểm bất ngờ lớn nhất của báo cáo là Tesla tạo ra 1,53 tỷ USD dòng tiền tự do trong quý III. Trước đó, giới phân tích dự báo công ty có thể ghi nhận mức sử dụng tiền mặt khoảng 4,92 tỷ USD do các khoản đầu tư lớn vào hạ tầng AI và công nghệ robot.
Chi tiêu vốn trong quý đạt khoảng 4,7 tỷ USD, cao gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái nhưng thấp hơn đáng kể so với mức 7,5 tỷ USD mà các nhà phân tích dự kiến. Trên cơ sở đó, Tesla hạ dự báo chi tiêu vốn cả năm 2026 xuống khoảng 20 tỷ USD, từ kế hoạch trước đó là hơn 25 tỷ USD.
Việc chi tiêu thấp hơn dự kiến giúp Tesla củng cố dòng tiền trong ngắn hạn. Tuy nhiên, động thái này cũng làm dấy lên câu hỏi về tiến độ triển khai những dự án công nghệ được CEO Elon Musk xác định là trọng tâm tương lai, trong đó có robotaxi, robot hình người Optimus và năng lực tính toán phục vụ AI.
Thách thức đối với Tesla là cân bằng giữa kỷ luật tài chính và nhu cầu đầu tư. Nếu cắt giảm hoặc trì hoãn quá nhiều dự án, hãng có thể cải thiện dòng tiền trước mắt nhưng gặp khó trong việc biến các tham vọng công nghệ thành sản phẩm thương mại đủ sức tạo doanh thu đáng kể.
Xe điện vẫn là nền tảng, nhưng Tesla muốn mở rộng sang AI và robot
Trong quý III, Tesla bàn giao 486.532 xe, trong khi sản lượng đạt 464.391 xe. Lượng bàn giao cao hơn sản lượng hơn 22.000 xe, cho thấy hãng đã tiếp tục sử dụng lượng xe tồn kho để đáp ứng nhu cầu. Dù số xe bàn giao tăng so với quý trước, con số này vẫn thấp hơn khoảng 2% so với cùng kỳ năm 2025.
Biên lợi nhuận gộp của mảng ô tô, không tính các khoản tín chỉ quy định, đạt 18,1%, cao hơn mức 16,7% mà giới phân tích dự báo. Tesla cũng cho biết tỷ lệ khách hàng tại Bắc Mỹ đăng ký sử dụng hệ thống hỗ trợ lái Full Self-Driving (Supervised) đã vượt 75% số xe bàn giao mới trong khu vực. Tuy nhiên, đây vẫn là hệ thống hỗ trợ lái có giám sát, không đồng nghĩa với khả năng tự lái hoàn toàn.
Cạnh tranh tiếp tục là sức ép đáng kể. Tesla vẫn phụ thuộc nhiều vào Model 3 và Model Y, trong khi các nhà sản xuất xe điện khác, đặc biệt tại Trung Quốc, liên tục tung ra sản phẩm mới với mức giá cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, AI, phần mềm hỗ trợ lái, robotaxi và robot hình người được xem là những hướng đi có thể giúp Tesla mở rộng mô hình kinh doanh vượt ra ngoài việc bán xe.
Dẫu vậy, các dự án này đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian thương mại hóa chưa chắc chắn. Báo cáo quý III cho thấy Tesla đang bước vào giai đoạn phải chứng minh rằng các khoản đầu tư công nghệ có thể tạo ra doanh thu và lợi nhuận thực tế, thay vì chỉ củng cố kỳ vọng của thị trường.
Khả năng sáp nhập với SpaceX làm tăng sự chú ý của nhà đầu tư
Báo cáo tài chính được công bố chỉ một ngày sau khi Musk cho biết Tesla và SpaceX đã thành lập các ủy ban đặc biệt để thảo luận về khả năng sáp nhập. Musk đánh giá việc kết hợp hai công ty là một ý tưởng đáng cân nhắc, nhưng cũng thừa nhận thương vụ còn nhiều rào cản. Ông không cung cấp thêm thông tin cụ thể về khả năng sáp nhập trong cuộc trao đổi với các nhà phân tích sau khi Tesla công bố kết quả kinh doanh.
Nếu được hiện thực hóa, thương vụ có thể kết nối các lĩnh vực xe điện, năng lượng, AI, robot, truyền thông và công nghệ không gian trong một hệ sinh thái công nghiệp quy mô lớn. Tuy nhiên, đây mới là khả năng đang được thảo luận, chưa phải một thỏa thuận đã hoàn tất.
Phản ứng của thị trường cho thấy nhà đầu tư vẫn cân nhắc giữa triển vọng công nghệ dài hạn và hiệu quả tài chính trước mắt. Dòng tiền tự do tích cực là tín hiệu đáng khích lệ, nhưng việc hạ dự báo chi tiêu vốn cũng khiến thị trường phải đánh giá lại tốc độ đầu tư cho các dự án tăng trưởng của Tesla.
Với ngành công nghiệp điện tử và công nghệ, diễn biến của Tesla phản ánh một xu hướng rộng hơn: cuộc đua AI đang mở rộng từ phần mềm và trung tâm dữ liệu sang phương tiện thông minh, robot và tự động hóa công nghiệp. Những lĩnh vực này sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với chip xử lý, cảm biến, bộ nguồn, pin, thiết bị truyền thông và các hệ thống điều khiển tiên tiến.
Đối với Việt Nam, cơ hội không chỉ nằm ở thị trường xe điện mà còn ở khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng linh kiện điện tử, thiết bị năng lượng và phần cứng AI. Để tận dụng xu hướng này, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực thiết kế, kiểm định chất lượng, tự động hóa và đáp ứng các tiêu chuẩn của những chuỗi cung ứng công nghệ cao. Khi các tập đoàn toàn cầu chuyển dịch sang mô hình kết hợp AI, robot và sản xuất thông minh, giá trị gia tăng sẽ ngày càng phụ thuộc vào năng lực công nghệ và mức độ làm chủ linh kiện, thay vì chỉ dựa vào quy mô lắp ráp.