Trong bối cảnh mảng chip di động chịu sức ép, tập đoàn bán dẫn Mỹ đang đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa doanh thu, với trọng tâm là chip tùy chỉnh cho trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo, bộ xử lý máy chủ và các nền tảng kết nối thế hệ mới.

Triển vọng này được Giám đốc Tài chính Qualcomm Akash Palkhiwala đưa ra trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý IV năm tài chính 2026 ngày 4/11. Ông cho biết Qualcomm dự báo lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu trong năm 2026 sẽ giảm ở mức hai chữ số thấp đến trung bình so với năm trước. Bước sang năm 2027, thị trường được dự báo đi ngang hoặc giảm nhẹ.

Theo lãnh đạo Qualcomm, công ty đang sử dụng các giả định thận trọng trong kế hoạch kinh doanh do những bất ổn về nguồn cung linh kiện, giá bán thiết bị và sức mua của người tiêu dùng. Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ cùng chi phí linh kiện tăng cao đang khiến nhiều nhà sản xuất điện thoại điều chỉnh kế hoạch sản xuất. Giá thiết bị tăng cũng tạo thêm áp lực đối với nhu cầu nâng cấp điện thoại của người dùng. 

Thiếu chip nhớ gây sức ép lên thị trường điện thoại

Những dự báo thận trọng của Qualcomm phản ánh tác động ngày càng rõ của tình trạng thiếu hụt chip nhớ đối với ngành công nghiệp smartphone. Nhu cầu bộ nhớ tăng mạnh từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo đang tạo sức ép lên nguồn cung DRAM và NAND, trong khi các nhà sản xuất thiết bị di động phải cạnh tranh nguồn linh kiện với nhiều lĩnh vực khác.

Bộ nhớ là một trong những thành phần quan trọng cấu thành chi phí sản xuất smartphone, đặc biệt đối với các mẫu máy cao cấp có dung lượng RAM và bộ nhớ lưu trữ lớn. Khi giá chip nhớ tăng, các nhà sản xuất điện thoại phải lựa chọn giữa việc chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn, tăng giá bán hoặc điều chỉnh cấu hình sản phẩm.

Cả ba phương án đều có thể ảnh hưởng đến thị trường. Việc tăng giá khiến người tiêu dùng cân nhắc lâu hơn trước khi mua thiết bị mới, trong khi cắt giảm cấu hình có nguy cơ làm giảm sức hấp dẫn của sản phẩm. Nếu các nhà sản xuất giảm sản lượng để kiểm soát tồn kho và chi phí, nhu cầu đối với bộ xử lý ứng dụng và modem di động cũng sẽ chịu tác động trực tiếp.

Đối với Qualcomm, đây là thách thức đáng kể bởi chip dành cho điện thoại thông minh vẫn là nguồn doanh thu lớn nhất trong mảng bán dẫn Qualcomm CDMA Technologies (QCT). Trong quý IV năm tài chính 2026, doanh thu từ chip điện thoại giảm 26% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 5,14 tỷ USD. Kết quả này cho thấy sức ép đối với mảng kinh doanh cốt lõi đã thể hiện rõ trong báo cáo tài chính, thay vì chỉ dừng ở những dự báo về triển vọng thị trường. 

Dù vậy, Qualcomm nhận định hoạt động kinh doanh chip Android tại Trung Quốc đã đi qua giai đoạn thấp nhất. Theo ông Palkhiwala, quý kết thúc vào tháng 6/2026 là thời điểm đáy đối với doanh thu chip điện thoại Android của Qualcomm tại thị trường này. Doanh thu sau đó đã cải thiện trong các quý kết thúc vào tháng 9 và tháng 12.

Một yếu tố hỗ trợ là lượng tồn kho chipset tại các nhà sản xuất điện thoại đang ở mức thấp. Điều này cho thấy sự cải thiện doanh thu gần đây chủ yếu phản ánh nhu cầu thực tế, thay vì các nhà sản xuất tăng mua linh kiện để tích trữ trước khi giá bán tăng.

Qualcomm cũng đang điều chỉnh giá trên danh mục sản phẩm nhằm bù đắp chi phí sản xuất bán dẫn gia tăng. Các đợt điều chỉnh dự kiến bắt đầu phát huy tác động từ quý II năm tài chính 2027. Tuy nhiên, việc chuyển phần chi phí tăng thêm sang khách hàng cần được thực hiện thận trọng, bởi giá chip cao hơn có thể tiếp tục gây áp lực lên chi phí sản xuất smartphone.

Qualcomm củng cố vị thế trong hệ sinh thái Samsung

Bất chấp triển vọng thị trường điện thoại không mấy tích cực, Qualcomm vẫn có những tín hiệu khả quan từ các khách hàng smartphone cao cấp, đặc biệt là Samsung Electronics.

Tổng Giám đốc điều hành Qualcomm Cristiano Amon cho biết tỷ lệ sử dụng chipset Qualcomm trong các dòng smartphone cao cấp của Samsung đang tăng lên. Nếu trước đây mức tham chiếu phổ biến là khoảng 50%, thì tỷ lệ từ 70% trở lên đang trở thành mức cơ sở mới đối với các thiết bị Galaxy hiện tại và thế hệ tiếp theo.

Đây là diễn biến có ý nghĩa đối với Qualcomm trong bối cảnh các nhà sản xuất smartphone ngày càng chú trọng phát triển chip riêng nhằm giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài. Việc duy trì và mở rộng tỷ lệ hiện diện trong các dòng Galaxy cao cấp giúp Qualcomm bảo vệ một thị trường quan trọng, đồng thời tạo điều kiện để hãng tiếp tục khai thác lợi thế về hiệu năng xử lý, kết nối di động và các tính năng trí tuệ nhân tạo trên thiết bị.

Không chỉ smartphone, Qualcomm còn mở rộng quan hệ với Samsung trong lĩnh vực thiết bị đeo và kính thông minh. Đây là những phân khúc có tiềm năng tăng trưởng khi các thiết bị điện tử cá nhân ngày càng tích hợp nhiều cảm biến, năng lực xử lý tại chỗ và tính năng trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, việc tăng tỷ lệ chipset Qualcomm trong các thiết bị Galaxy không đủ để loại bỏ rủi ro từ sự suy giảm chung của thị trường smartphone. Triển vọng dài hạn của mảng kinh doanh này vẫn phụ thuộc vào tốc độ phục hồi nhu cầu, giá linh kiện và khả năng duy trì vị thế trước các đối thủ phát triển chip riêng.

Trung tâm dữ liệu AI trở thành động lực tăng trưởng mới

Trong khi thị trường smartphone đối mặt với nhiều khó khăn, Qualcomm đang đặt kỳ vọng lớn vào lĩnh vực trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Công ty dự kiến doanh thu từ các chip tích hợp chuyên dụng (ASIC) cung cấp cho những nhà khai thác trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn, trong đó có Amazon, sẽ vượt 650 triệu USD trong quý kết thúc vào tháng 12/2026.

Theo kế hoạch, lượng sản phẩm xuất xưởng sẽ tăng dần qua từng quý, đưa tốc độ doanh thu thường niên hóa của mảng trung tâm dữ liệu lên khoảng 7 tỷ USD vào cuối năm tài chính 2027. Qualcomm tiếp tục duy trì mục tiêu doanh thu 5 tỷ USD từ lĩnh vực này trong năm tài chính 2027 và 15 tỷ USD vào năm tài chính 2029.

Cần phân biệt giữa mục tiêu doanh thu cả năm và tốc độ doanh thu thường niên hóa. Mức 5 tỷ USD là mục tiêu doanh thu trong năm tài chính 2027, còn 7 tỷ USD là tốc độ doanh thu quy đổi theo năm tại thời điểm kết thúc năm tài chính đó. Hai chỉ tiêu phản ánh những khía cạnh khác nhau về quy mô và tốc độ mở rộng hoạt động kinh doanh.

Chiến lược trung tâm dữ liệu của Qualcomm tập trung vào các chip tùy chỉnh theo yêu cầu của khách hàng, bộ xử lý trung tâm dành cho máy chủ và giải pháp kết nối quang học. Đây là những thành phần quan trọng trong hệ thống hạ tầng AI, nơi nhu cầu về năng lực tính toán, truyền dữ liệu và hiệu quả năng lượng đang tăng nhanh.

Meta hiện là một khách hàng sử dụng bộ xử lý máy chủ Dragonfly C1000 của Qualcomm. Bên cạnh đó, Amazon là đối tác quan trọng trong các chương trình hợp tác phát triển chip tùy chỉnh và giải pháp kết nối cho trung tâm dữ liệu. Qualcomm cho biết đang làm việc với thêm nhiều khách hàng tiềm năng, trong đó có các nhà khai thác trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

Ông Amon nhận định các khách hàng mới có thể tạo ra doanh thu vượt những mục tiêu trung tâm dữ liệu mà Qualcomm đã công bố trước đó. Điều này cho thấy công ty không chỉ muốn tham gia vào thị trường chip AI thông qua một vài hợp đồng riêng lẻ, mà đang tìm cách xây dựng danh mục khách hàng đủ rộng để duy trì tăng trưởng trong nhiều năm.

Một điểm đáng chú ý khác là Qualcomm dự kiến bắt đầu tăng tốc cung cấp các giải pháp kết nối quang học từ cuối tháng 11/2026. Khi các trung tâm dữ liệu AI mở rộng quy mô, việc truyền tải lượng dữ liệu lớn giữa bộ xử lý, bộ nhớ và các hệ thống máy chủ trở thành một nút thắt kỹ thuật quan trọng. Các giải pháp kết nối tốc độ cao, tiêu thụ ít năng lượng vì vậy có thể trở thành một mảng kinh doanh bổ trợ đáng kể cho chip xử lý.

Doanh thu ngoài smartphone có thể vượt một nửa mảng bán dẫn

Sự mở rộng của trung tâm dữ liệu, ô tô và Internet vạn vật đang làm thay đổi cơ cấu kinh doanh của Qualcomm. Công ty dự báo doanh thu từ các lĩnh vực ngoài điện thoại thông minh trong mảng QCT sẽ tăng hơn 60% trong năm tài chính 2027.

Đáng chú ý, doanh thu ngoài smartphone được kỳ vọng chiếm hơn 50% tổng doanh thu QCT ngay trong năm tài chính này. Nếu đạt được mục tiêu, đây sẽ là dấu mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi của Qualcomm từ một doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào chip di động thành nhà cung cấp nền tảng bán dẫn đa lĩnh vực.

Mảng ô tô đang là một trong những điểm sáng. Trong quý IV năm tài chính 2026, doanh thu bán dẫn ô tô của Qualcomm đạt gần 2 tỷ USD, tăng 89% so với cùng kỳ năm trước. Đây là lần đầu tiên doanh thu theo quý của lĩnh vực này đạt mốc 2 tỷ USD.

Tăng trưởng đến từ việc các nền tảng Snapdragon Digital Chassis được triển khai rộng hơn trên xe, bao gồm hệ thống thông tin giải trí, bảng điều khiển kỹ thuật số và các giải pháp hỗ trợ lái xe tiên tiến. Khi phương tiện ngày càng tích hợp nhiều màn hình, cảm biến, kết nối và phần mềm, hàm lượng bán dẫn trên mỗi chiếc xe có xu hướng tăng lên.

Trong khi đó, doanh thu từ Internet vạn vật đạt khoảng 1,89 tỷ USD, tăng 4% so với cùng kỳ năm trước. Danh mục này bao gồm thiết bị công nghiệp, máy tính cá nhân, thiết bị thực tế mở rộng, mạng kết nối và robot. Qualcomm đang tìm cách khai thác nhu cầu xử lý tại biên, nơi dữ liệu được phân tích ngay trên thiết bị hoặc gần nguồn phát sinh thay vì phải chuyển toàn bộ lên đám mây.

Sự tăng trưởng của các lĩnh vực này có ý nghĩa chiến lược bởi chúng giúp Qualcomm giảm mức độ phụ thuộc vào chu kỳ nâng cấp smartphone. Tuy nhiên, mỗi thị trường có đặc điểm riêng về chu kỳ thiết kế sản phẩm, yêu cầu kỹ thuật và thời gian thương mại hóa. Do đó, khả năng duy trì tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào việc Qualcomm chuyển các hợp đồng thiết kế thành doanh thu thực tế và mở rộng được mạng lưới khách hàng.

Bài toán lợi nhuận trong giai đoạn chuyển đổi

Dù triển vọng trung tâm dữ liệu AI tích cực, quá trình chuyển đổi cơ cấu doanh thu cũng đặt ra những thách thức về biên lợi nhuận. Các khoản đầu tư vào chip tùy chỉnh, bộ xử lý máy chủ và công nghệ kết nối đòi hỏi chi phí nghiên cứu, phát triển và mở rộng năng lực cung ứng đáng kể.

Trong ngắn hạn, việc tăng tỷ trọng doanh thu từ trung tâm dữ liệu có thể tạo áp lực lên biên lợi nhuận gộp của mảng QCT, ngay cả khi các sản phẩm mới đóng góp tích cực vào lợi nhuận hoạt động. Qualcomm cũng phải đầu tư trước khi các chương trình hợp tác với khách hàng đạt quy mô thương mại lớn.

Trong quý đầu tiên của năm tài chính 2027, công ty dự báo doanh thu toàn tập đoàn đạt từ 10,4 đến 11,2 tỷ USD. Doanh thu từ trung tâm dữ liệu dự kiến vượt 650 triệu USD trong quý này. Tuy nhiên, Qualcomm cũng dự báo biên lợi nhuận trước thuế của mảng QCT giảm so với quý trước, một phần do cơ cấu doanh thu thay đổi và chi phí đầu tư cho lĩnh vực mới.

Thách thức còn nằm ở khả năng bảo đảm nguồn cung. Theo lãnh đạo Qualcomm, nhu cầu đối với các sản phẩm trung tâm dữ liệu có thể vượt khả năng cung ứng nếu công ty muốn tăng doanh thu cao hơn mục tiêu 5 tỷ USD trong năm tài chính 2027. Điều đó cho thấy bài toán không chỉ là tìm kiếm khách hàng mà còn phải bảo đảm năng lực sản xuất, đóng gói và cung ứng các sản phẩm bán dẫn chuyên dụng.

Phép thử chiến lược trong năm 2027

Triển vọng Qualcomm đưa ra cho thấy ngành bán dẫn đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt. Trong khi nhu cầu chip phục vụ smartphone chịu sức ép từ giá bộ nhớ và sức mua tiêu dùng, các sản phẩm dành cho trung tâm dữ liệu AI lại mở ra một thị trường tăng trưởng mới với quy mô đầu tư lớn.

Đối với Qualcomm, năm tài chính 2027 sẽ là phép thử quan trọng để xác định liệu các lĩnh vực ngoài smartphone có thể thực sự trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo hay không. Mục tiêu doanh thu trung tâm dữ liệu 5 tỷ USD, tốc độ doanh thu thường niên hóa 7 tỷ USD vào cuối năm và tỷ trọng doanh thu ngoài smartphone vượt 50% trong QCT đều là những cột mốc đầy tham vọng.

Lợi thế của Qualcomm nằm ở kinh nghiệm thiết kế chip tiết kiệm năng lượng, xử lý tín hiệu và công nghệ kết nối. Tuy nhiên, thị trường trung tâm dữ liệu AI có mức độ cạnh tranh cao, với sự hiện diện của những nhà cung cấp bộ xử lý, chip tùy chỉnh và nền tảng tăng tốc chuyên dụng đã có vị thế vững chắc.

Vì vậy, việc Qualcomm mở rộng sang trung tâm dữ liệu không đơn thuần là tìm kiếm một thị trường thay thế cho smartphone. Đây là quá trình tái định vị năng lực công nghệ của tập đoàn trong chuỗi giá trị bán dẫn, từ thiết bị đầu cuối đến hạ tầng tính toán và kết nối quy mô lớn.

Nếu thực hiện thành công, Qualcomm có thể giảm đáng kể sự phụ thuộc vào chu kỳ điện thoại thông minh, đồng thời tham gia sâu hơn vào làn sóng đầu tư hạ tầng AI toàn cầu. Ngược lại, nếu doanh thu từ các sản phẩm mới tăng chậm hơn kỳ vọng hoặc biên lợi nhuận chịu áp lực kéo dài, quá trình chuyển đổi sẽ khó tạo ra hiệu quả tài chính tương xứng trong ngắn hạn.