Intel đang đứng trước cơ hội hồi sinh mang tính bước ngoặt khi thị trường đặt cược vào khả năng hãng giành được hợp đồng sản xuất chip cho Apple — một thương vụ có thể tái định vị Intel trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu sau nhiều năm tụt lại phía sau. Thông tin này ngay lập tức thổi bùng kỳ vọng trên Phố Wall, khiến cổ phiếu Intel tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 8/5.
Điều khiến giới công nghệ đặc biệt chú ý không nằm ở giá trị thương mại ngắn hạn, mà ở ý nghĩa chiến lược của thương vụ. Nếu Apple thực sự lựa chọn Intel Foundry để sản xuất một phần chip tương lai, đây sẽ là tín hiệu cho thấy Intel đang dần lấy lại niềm tin của những khách hàng công nghệ khó tính nhất thế giới — điều từng bị xem gần như bất khả thi sau khi Apple rời bỏ chip Intel trên Mac để chuyển sang Apple Silicon.
Theo CNBC, thị trường hiện đánh giá khả năng Apple hợp tác với Intel như “validation moment” cho tham vọng foundry của CEO Pat Gelsinger. Trong nhiều năm, Intel cố gắng chuyển mình từ nhà sản xuất CPU truyền thống thành đối thủ của TSMC trong lĩnh vực sản xuất chip theo hợp đồng. Tuy nhiên, công ty liên tục đối mặt hoài nghi về công nghệ tiến trình, năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh với chuỗi cung ứng châu Á.
Apple vì thế mang ý nghĩa biểu tượng đặc biệt. Trong ngành bán dẫn, Apple không chỉ là khách hàng lớn mà còn là “benchmark” công nghệ. Các dòng chip M-series và A-series của Apple hiện thuộc nhóm thiết kế chip tiên tiến nhất thế giới, đòi hỏi quy trình sản xuất cực kỳ phức tạp ở các node dưới 2nm. Nếu Intel có thể tham gia chuỗi cung ứng này, điều đó đồng nghĩa hãng đã đạt được bước tiến đáng kể về năng lực sản xuất tiên tiến.
Giới phân tích cho rằng động lực lớn nhất của Apple không chỉ nằm ở chi phí hay công nghệ, mà ở yếu tố địa chính trị và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Hiện phần lớn chip Apple được sản xuất bởi TSMC tại Đài Loan — khu vực ngày càng nhạy cảm trong cạnh tranh Mỹ - Trung. Trong bối cảnh Washington thúc đẩy chiến lược “reshoring” bán dẫn và đầu tư hàng chục tỷ USD để đưa sản xuất chip trở lại Mỹ, Intel nổi lên như lựa chọn mang tính chiến lược đối với các tập đoàn công nghệ Mỹ.
Điều này phản ánh sự thay đổi sâu sắc của ngành bán dẫn toàn cầu. Nếu trước đây cạnh tranh chủ yếu xoay quanh hiệu năng chip, thì nay năng lực sản xuất nội địa đã trở thành vấn đề an ninh công nghệ quốc gia. Chính phủ Mỹ hiện xem Intel là “national champion” (nhà vô địch quốc gia) trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào châu Á.
Trong vài năm qua, Intel đã đầu tư hàng trăm tỷ USD vào các siêu nhà máy tại Arizona, Ohio và châu Âu nhằm xây dựng mạng lưới foundry quy mô lớn. Công ty cũng theo đuổi chiến lược “5 nodes in 4 years” để rút ngắn khoảng cách công nghệ với TSMC và Samsung Electronics. Dù tiến trình này vẫn còn nhiều rủi ro, giới đầu tư bắt đầu nhìn thấy dấu hiệu Intel có thể thực sự trở lại cuộc chơi AI và sản xuất chip tiên tiến.
Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn đầy thách thức. Intel không chỉ phải chứng minh khả năng sản xuất ổn định ở tiến trình tiên tiến, mà còn cần xây dựng hệ sinh thái khách hàng foundry — lĩnh vực mà TSMC đã thống trị hơn hai thập niên. Việc Apple có thể chỉ đặt một phần đơn hàng thử nghiệm cũng cho thấy hãng công nghệ Mỹ vẫn thận trọng trước năng lực thực tế của Intel.
Dù vậy, chỉ riêng khả năng Apple cân nhắc Intel đã đủ để thay đổi tâm lý thị trường. Sau nhiều năm bị xem là biểu tượng của sự tụt hậu công nghệ tại Silicon Valley, Intel giờ đây đang được nhìn nhận như một mắt xích trung tâm trong chiến lược tái thiết ngành bán dẫn Mỹ thời kỳ AI. Nếu thành công giành được Apple, Intel không chỉ có thêm doanh thu, mà có thể giành lại điều quan trọng nhất: vị thế công nghệ trong kỷ nguyên bán dẫn mới.