Việc Apple hợp tác với Alibaba và Samsung mở rộng quan hệ với Baidu giúp hai tập đoàn đáp ứng các yêu cầu quản lý nội địa, đồng thời cải thiện trải nghiệm người dùng. Tuy nhiên, chiến lược này cũng đặt ra nghịch lý: để duy trì sức cạnh tranh tại Trung Quốc, các thương hiệu smartphone toàn cầu phải dựa vào chính những doanh nghiệp có thể trở thành đối thủ của họ trong lĩnh vực AI.

Theo The Korea Herald ngày 9/11/2026, những hợp tác giữa Apple, Samsung với các tập đoàn công nghệ Trung Quốc phản ánh sự thay đổi trong chiến lược kinh doanh tại thị trường này. Khi các dịch vụ AI nước ngoài gặp nhiều hạn chế về khả năng tiếp cận và phải tuân thủ quy định nội dung, bảo mật dữ liệu của Trung Quốc, việc sử dụng mô hình AI do doanh nghiệp nội địa phát triển trở thành một giải pháp thực tế để duy trì hoạt động.

Luật pháp Trung Quốc không quy định rõ rằng các hãng smartphone nước ngoài bắt buộc phải hợp tác với nhà cung cấp AI trong nước. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định những quan hệ đối tác như vậy ngày càng trở thành điều kiện thực tế để triển khai dịch vụ AI công khai, đáp ứng yêu cầu quản lý và điều chỉnh sản phẩm phù hợp với người tiêu dùng địa phương.

Trung Quốc yêu cầu các dịch vụ AI tạo sinh cung cấp cho công chúng phải đáp ứng tiêu chuẩn về nội dung, an ninh và thực hiện thủ tục đăng ký với cơ quan quản lý. Tháng 7/2026, Cơ quan Quản lý Không gian mạng Trung Quốc đưa Apple Intelligence và Galaxy AI vào danh sách bảy dịch vụ AI trên smartphone đã đăng ký.

Park Seung-chan, giáo sư nghiên cứu Trung Quốc tại Đại học Yongin, nhận định hợp tác với doanh nghiệp nội địa không còn đơn thuần là lựa chọn kinh doanh, mà gần như trở thành yêu cầu thực tế đối với các hãng nước ngoài muốn tham gia thị trường Trung Quốc.

Apple tích hợp mô hình Qwen của Alibaba vào Apple Intelligence

Ngày 31/10/2026, Alibaba công bố hợp tác với Apple nhằm tích hợp mô hình AI Qwen vào hệ thống Apple Intelligence tại Trung Quốc. Theo kế hoạch, quá trình thử nghiệm dành cho nhà phát triển đã bắt đầu trong tuần đầu tháng 11, trong khi việc triển khai rộng rãi dự kiến diễn ra vào tháng 12 thông qua bản cập nhật iOS 27.3.

Qwen sẽ hỗ trợ một số tính năng quan trọng của Apple Intelligence, bao gồm trợ lý ảo Siri, công cụ hỗ trợ viết Writing Tools và tính năng nhận diện hình ảnh Visual Intelligence. Người dùng có thể yêu cầu AI tạo nội dung văn bản, đặt câu hỏi liên quan đến hình ảnh, tài liệu và thực hiện các tác vụ hỗ trợ thông tin.

Tuy nhiên, Apple không chuyển toàn bộ năng lực AI của mình sang Alibaba. Các mô hình do Apple phát triển vẫn tiếp tục đảm nhiệm những chức năng như dịch thuật trực tiếp và chỉnh sửa ảnh. Phiên bản Siri thế hệ mới sử dụng AI cũng chưa nằm trong phạm vi triển khai ban đầu tại Trung Quốc.

Một vấn đề đáng chú ý là khả năng kiểm soát nội dung đầu ra. Theo các nguồn tin trong ngành được The Korea Herald dẫn lại, Alibaba đã phát triển công nghệ lọc nội dung do hệ thống AI của Apple tạo ra nhằm đáp ứng các quy định kiểm duyệt tại Trung Quốc. Tuy nhiên, cả Apple và Alibaba chưa công bố chi tiết cách thức công nghệ này được triển khai.

Đối với Apple, hợp tác với Alibaba có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi Trung Quốc vẫn là một trong những thị trường smartphone lớn nhất thế giới và có vai trò đáng kể trong hoạt động kinh doanh của hãng. Việc cung cấp Apple Intelligence với các tính năng phù hợp quy định địa phương có thể giúp Apple duy trì sức hấp dẫn của iPhone trước sự cạnh tranh từ các thương hiệu nội địa.

Đồng thời, lựa chọn Alibaba giúp Apple tiếp cận một hệ sinh thái AI đang phát triển nhanh tại Trung Quốc, thay vì phải tự xây dựng toàn bộ hạ tầng và cơ chế đáp ứng quy định từ đầu.

Samsung mở rộng hợp tác với Baidu trên Galaxy AI

Khác với Apple, Samsung đã triển khai chiến lược hợp tác với doanh nghiệp AI Trung Quốc từ trước. Tháng 1/2024, tập đoàn Hàn Quốc bắt tay với Baidu nhằm bản địa hóa các tính năng Galaxy AI cho thị trường Trung Quốc.

Trên các phiên bản Galaxy S24 phân phối toàn cầu, tính năng Circle to Search sử dụng công nghệ của Google. Tuy nhiên, phiên bản dành cho Trung Quốc dựa vào mô hình Ernie và năng lực tìm kiếm của Baidu. Theo truyền thông Trung Quốc, phạm vi hợp tác giữa hai doanh nghiệp đã được mở rộng sang dòng Galaxy S26 trong tháng 7/2026.

Ngoài tìm kiếm thông minh, Samsung và Baidu còn phối hợp phát triển nhiều tính năng phục vụ người dùng tiếng Trung, bao gồm nhập liệu, tóm tắt tài liệu, trợ lý ảo Bixby và trợ lý cuộc gọi AI.

Một ứng dụng đáng chú ý là trợ lý có khả năng xử lý các cuộc gọi từ đơn vị giao hàng và dịch vụ chuyển phát. Khi được người dùng thiết lập, hệ thống có thể tiếp nhận những cuộc gọi này và hỗ trợ xử lý thông tin, giúp giảm bớt các thao tác thủ công.

Việc sử dụng Baidu giúp Samsung tận dụng mô hình AI, năng lực tìm kiếm và hệ thống dịch vụ đã được phát triển cho thị trường Trung Quốc. Đây cũng là cách để hãng duy trì các tính năng AI trên smartphone trong môi trường mà những dịch vụ quốc tế như Google gặp nhiều hạn chế.

Tuy nhiên, chiến lược này cũng khiến trải nghiệm Galaxy AI tại Trung Quốc khác biệt so với các thị trường khác. Một số tính năng sử dụng công nghệ của đối tác nội địa, trong khi phiên bản toàn cầu có thể dựa vào các nền tảng AI khác. Điều này đặt ra thách thức về tính đồng nhất của hệ sinh thái sản phẩm.

Hệ sinh thái số Trung Quốc tạo thêm lợi thế cho các mô hình AI nội địa

Hợp tác giữa Apple, Samsung với Alibaba và Baidu không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý. Việc kết nối AI với các nền tảng số phổ biến tại Trung Quốc còn có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể.

Alibaba sở hữu những dịch vụ thương mại điện tử và thanh toán lớn như Taobao và Alipay. Trong khi đó, Baidu có vị thế đáng kể trong lĩnh vực tìm kiếm trực tuyến và bản đồ số. Đây là những nền tảng được sử dụng rộng rãi trong đời sống hằng ngày của người tiêu dùng Trung Quốc.

Khi được tích hợp sâu với các hệ sinh thái này, trợ lý AI có thể hỗ trợ nhiều hoạt động thực tế hơn, từ tìm kiếm sản phẩm, mua sắm, thanh toán đến tra cứu địa điểm và điều hướng.

Lee Sang-woo, giáo sư thỉnh giảng tại Khoa Luật AI và Dữ liệu thuộc Đại học Inha, lấy ứng dụng Qwen của Alibaba làm ví dụ. Ứng dụng này đã tích hợp với Taobao và Alipay, cho thấy khả năng kết nối mô hình AI với các dịch vụ số sẵn có có thể nâng cao tính hữu dụng của trợ lý thông minh.

Theo ông Lee, sức cạnh tranh của dịch vụ AI trong mắt người tiêu dùng Trung Quốc không chỉ phụ thuộc vào năng lực của mô hình, mà còn nằm ở mức độ tích hợp liền mạch với các nền tảng mà họ sử dụng thường xuyên.

Dù vậy, hiện chưa có xác nhận chính thức rằng Apple hoặc Samsung sẽ tích hợp sâu các dịch vụ Taobao, Alipay hay hệ sinh thái của Baidu vào Apple Intelligence và Galaxy AI. Đây mới là tiềm năng hợp tác có thể được khai thác trong tương lai.

Apple và Samsung đối mặt với những áp lực khác nhau tại Trung Quốc

Mặc dù cùng phải dựa vào các đối tác AI nội địa, mục tiêu kinh doanh của Apple và Samsung tại Trung Quốc có sự khác biệt đáng kể.

Theo Counterpoint Research, lượng smartphone xuất xưởng tại Trung Quốc trong quý III/2026 giảm 10% so với cùng kỳ năm trước. Huawei dẫn đầu thị trường với 21,3% thị phần, tiếp theo là Apple với 19,5%. Samsung không nằm trong sáu thương hiệu có thị phần lớn nhất.

Đối với Apple, việc tích hợp Qwen vào Apple Intelligence được xem là công cụ cần thiết để bảo vệ thị phần. Trong bối cảnh các thương hiệu nội địa liên tục cải thiện tính năng AI và khả năng tích hợp với dịch vụ số, Apple cần bảo đảm iPhone vẫn có sức cạnh tranh về trải nghiệm phần mềm.

Trong khi đó, vị thế của Samsung tại thị trường smartphone Trung Quốc đã suy giảm đáng kể. Vì vậy, mục tiêu của hãng không nhất thiết là nhanh chóng giành lại thị phần điện thoại, mà còn là duy trì quan hệ với hệ sinh thái sản xuất và công nghệ tại Trung Quốc.

Park Seung-chan cho rằng đối với Samsung, việc duy trì kết nối với chuỗi cung ứng và các đối tác trong nước có thể quan trọng hơn mục tiêu phục hồi doanh số smartphone trong ngắn hạn.

Nhận định này phản ánh vị thế đặc biệt của Samsung trong ngành điện tử toàn cầu. Tập đoàn Hàn Quốc vừa là nhà sản xuất smartphone, vừa hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn, màn hình và nhiều linh kiện điện tử. Do đó, quan hệ với hệ sinh thái công nghiệp Trung Quốc có ý nghĩa rộng hơn hoạt động kinh doanh thiết bị di động.

Phụ thuộc công nghệ có thể trở thành rủi ro chiến lược

Hợp tác với các doanh nghiệp AI Trung Quốc giúp Apple và Samsung giải quyết một số rào cản trước mắt, nhưng cũng tạo ra những rủi ro dài hạn.

Trước hết là nguy cơ phân mảnh trải nghiệm người dùng giữa các thị trường. Khi một số tính năng AI phải sử dụng mô hình và hạ tầng của đối tác địa phương, sản phẩm phân phối tại Trung Quốc có thể hoạt động khác với phiên bản dành cho Mỹ, châu Âu hoặc các khu vực khác. Điều này làm gia tăng độ phức tạp trong phát triển, cập nhật và bảo trì phần mềm.

Thứ hai là vấn đề kiểm soát dữ liệu và công nghệ. Khi một phần hoạt động xử lý AI phụ thuộc vào nền tảng bên ngoài, các hãng smartphone cần bảo đảm quyền kiểm soát đối với dữ liệu người dùng, cơ chế xử lý thông tin và những thành phần công nghệ cốt lõi. Những thay đổi trong chính sách quản lý hoặc quan hệ giữa các doanh nghiệp cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì dịch vụ.

Thứ ba, các đối tác AI hiện tại có thể trở thành đối thủ cạnh tranh trong tương lai. Alibaba và Baidu không chỉ cung cấp mô hình AI mà còn xây dựng các ứng dụng, nền tảng và hệ sinh thái dịch vụ riêng. Khi năng lực AI tiếp tục phát triển, những doanh nghiệp này có thể mở rộng sang các lĩnh vực mà Apple và Samsung đang tìm cách khai thác.

Park cảnh báo các công ty công nghệ Trung Quốc không đơn thuần là đối tác cung cấp công nghệ. Dù không trực tiếp cạnh tranh trong lĩnh vực smartphone, họ hoàn toàn có thể trở thành đối thủ trong thị trường dịch vụ AI.

Lee Sang-woo cũng nhấn mạnh việc duy trì tính độc lập về công nghệ và khả năng kiểm soát dữ liệu sẽ quyết định năng lực cạnh tranh dài hạn của các hãng smartphone toàn cầu.

AI trở thành mặt trận cạnh tranh mới tại thị trường smartphone Trung Quốc

Sự hợp tác giữa Apple, Samsung với Alibaba và Baidu cho thấy cuộc cạnh tranh smartphone đang chuyển dần từ cấu hình phần cứng sang năng lực AI và khả năng kết nối với hệ sinh thái dịch vụ số.

Trong giai đoạn trước, lợi thế của các hãng smartphone chủ yếu được xây dựng dựa trên bộ xử lý, camera, màn hình, thiết kế và hệ điều hành. Hiện nay, AI ngày càng trở thành yếu tố quyết định trải nghiệm, từ tìm kiếm thông tin, xử lý hình ảnh, giao tiếp bằng giọng nói đến tự động hóa các tác vụ thường ngày.

Tại Trung Quốc, nơi các nền tảng số nội địa có độ phủ lớn và môi trường quản lý riêng biệt, việc bản địa hóa AI không chỉ là điều chỉnh ngôn ngữ hay tính năng. Các hãng nước ngoài cần kết nối với những hệ thống công nghệ đã được thiết lập, đồng thời bảo đảm dịch vụ tuân thủ quy định của thị trường.

Dù vậy, những hợp tác này chưa chắc tạo ra sự thay đổi lớn về tương quan thị phần smartphone Trung Quốc trong ngắn hạn. Theo Park Seung-chan, thị trường vẫn chịu ảnh hưởng mạnh từ các thương hiệu nội địa và Apple, do đó việc bổ sung AI thông qua đối tác Trung Quốc có thể giúp Apple và Samsung duy trì khả năng cạnh tranh hơn là đảo ngược cục diện.

Về dài hạn, thách thức lớn nhất đối với hai tập đoàn không chỉ là lựa chọn mô hình AI nào, mà còn là xác định mức độ phụ thuộc có thể chấp nhận đối với đối tác địa phương. Hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc giúp họ tiếp cận thị trường và hệ sinh thái người dùng, nhưng việc bảo vệ năng lực công nghệ cốt lõi và quyền kiểm soát dữ liệu vẫn là điều kiện quan trọng để duy trì lợi thế cạnh tranh toàn cầu.