Kinh tế
Các phòng thí nghiệm hạt nhân Mỹ đang tìm chip ngoài Nvidia: AI đang tái định nghĩa toàn bộ ngành siêu máy tính
Hoàng Sơn - Thứ Ba, 19/05/2026 4:41 CH
Vietnet24h - Cơn sốt AI đang đẩy ngành bán dẫn toàn cầu vào một cuộc tái cấu trúc chưa từng có, nhưng không phải mọi hệ thống tính toán hiệu năng cao đều muốn đi theo con đường của Nvidia.

Trong khi phần lớn ngành công nghiệp chip đổ dồn nguồn lực vào GPU phục vụ AI tạo sinh, nhiều phòng thí nghiệm quốc gia của Mỹ lại bắt đầu tìm kiếm các kiến trúc xử lý hoàn toàn khác để xây dựng thế hệ siêu máy tính mới cho nghiên cứu khoa học và an ninh quốc gia.

Theo Reuters, Sandia National Laboratories — một trong những trung tâm nghiên cứu hạt nhân quan trọng nhất của Mỹ — hiện đang thử nghiệm chip từ startup Israel NextSilicon thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào Nvidia hay AMD như trước đây. Động thái này phản ánh một thực tế ngày càng rõ ràng trong kỷ nguyên AI: không phải mọi workload đều được tối ưu cho kiến trúc GPU vốn đang thống trị toàn bộ ngành công nghệ hiện nay.

Trong giai đoạn đầu của AI boom, GPU gần như trở thành chuẩn tính toán mặc định cho mọi thứ, từ chatbot, mô hình ngôn ngữ cho tới datacenter hyperscale. Nvidia nhờ đó vươn lên vị trí trung tâm của nền kinh tế AI toàn cầu khi GPU H100 và Blackwell trở thành “động cơ” cho hầu hết hệ thống AI hiện đại. Tuy nhiên, các ứng dụng khoa học cấp quốc gia lại vận hành theo logic hoàn toàn khác với AI tạo sinh.

Những hệ thống như mô phỏng hạt nhân, vật lý plasma, mô hình khí hậu hay nghiên cứu vật liệu tiên tiến đòi hỏi độ chính xác số học cực cao, khả năng tính toán ổn định và deterministic computing — nơi sai số nhỏ cũng có thể làm sụp đổ toàn bộ kết quả mô phỏng. Trong khi đó, AI hiện đại chủ yếu ưu tiên tensor throughput (thông lượng tensor), inference efficiency (hiệu quả suy luận) và các dạng tính toán độ chính xác thấp nhằm tối đa hóa tốc độ xử lý và giảm điện năng tiêu thụ.

Điều này khiến nhiều phòng thí nghiệm Mỹ bắt đầu lo ngại rằng ngành chip đang chuyển sang trạng thái “AI-first” quá mạnh, nơi gần như toàn bộ năng lực R&D đều xoay quanh chatbot và AI accelerator, còn các hệ thống HPC khoa học truyền thống ngày càng ít được ưu tiên hơn.

Chính khoảng trống đó đang tạo cơ hội cho các startup bán dẫn mới nổi như NextSilicon.

Senior scientist at Sandia National Laboratories, James Laros, and CEO of chip startup NextSilicon, Elad Raz, stand holding one of NextSilicon's chips
Nhà khoa học cấp cao tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Sandia, James Laros, và Giám đốc điều hành của công ty khởi nghiệp chip NextSilicon, Elad Raz, cùng đứng cầm một trong những con chip của NextSilicon tại Viện Nghiên cứu Khoa học Máy tính tại Sandia ở Albuquerque, New Mexico, Hoa Kỳ, ngày 12 tháng 5 năm 2026.

Khác với CPU hay GPU truyền thống vốn sử dụng kiến trúc xử lý cố định, NextSilicon phát triển một nền tảng compute có khả năng tái cấu hình động theo từng workload. Thay vì ép mọi bài toán chạy trên cùng một kiến trúc chung, hệ thống của hãng có thể điều chỉnh pipeline xử lý theo thời gian thực để tối ưu cho từng loại tác vụ khoa học cụ thể.

Theo Reuters, công nghệ của NextSilicon đã vượt qua nhiều bài kiểm tra ban đầu tại Sandia và hiện được tích hợp vào hệ thống siêu máy tính thông qua hợp tác với Penguin Solutions. Dù còn ở giai đoạn thử nghiệm, động thái này cho thấy các phòng thí nghiệm quốc gia Mỹ đang bắt đầu mở cửa cho một thế hệ kiến trúc tính toán mới bên ngoài hệ sinh thái Nvidia.

Đây không phải thay đổi nhỏ.

Trong lịch sử ngành HPC, các national lab của Mỹ từng đóng vai trò “vườn ươm” cho nhiều công nghệ sau này trở thành tiêu chuẩn toàn ngành, từ liquid cooling, interconnect tốc độ cao cho tới heterogeneous computing. Những hệ thống ban đầu được thử nghiệm trong môi trường nghiên cứu quốc phòng thường sẽ dần lan sang thị trường thương mại nếu chứng minh được hiệu quả ở quy mô lớn.

Điều đó khiến giới công nghệ bắt đầu nhìn nhận cuộc thử nghiệm của Sandia như tín hiệu cho một giai đoạn phân hóa mới của ngành compute.

Trong nhiều năm, GPU được xem như lời giải gần như toàn năng cho mọi loại tính toán hiệu năng cao. Nhưng AI boom đang khiến thị trường bước sang kỷ nguyên “specialized compute” — nơi các loại workload khác nhau cần kiến trúc chip khác nhau thay vì phụ thuộc vào một nền tảng duy nhất.

Các hệ thống training AI cần AI accelerator tối ưu tensor operation. Edge AI cần chip siêu tiết kiệm điện. Datacenter inference yêu cầu hiệu suất trên watt cao nhất có thể. Trong khi đó, siêu máy tính phục vụ mô phỏng khoa học lại cần khả năng tính toán chính xác cao và độ ổn định tuyệt đối.

Sự phân hóa này đang mở ra cơ hội cho hàng loạt công ty trước đây bị lu mờ dưới cái bóng của Nvidia, từ Cerebras, Groq cho tới NextSilicon. Thị trường compute giờ không còn vận hành theo mô hình “one-size-fits-all” nữa.

Ở góc độ địa chính trị, xu hướng này cũng phản ánh nỗi lo ngày càng lớn của Washington về khả năng phụ thuộc quá mức vào một số nhà thống trị cung cấp chip. Khi hạ tầng AI trở thành tài sản chiến lược quốc gia, Mỹ không muốn toàn bộ hệ thống tính toán phục vụ quốc phòng, nghiên cứu hạt nhân và khoa học phụ thuộc hoàn toàn vào GPU thương mại từ một vài công ty duy nhất.

Đó là lý do các phòng thí nghiệm quốc gia hiện được xem như nơi thử nghiệm cho thế hệ compute architecture (kiến trúc máy tính) hậu GPU. Không chỉ tìm kiếm hiệu năng cao hơn, họ còn muốn xây dựng “supply resilience” — khả năng duy trì một hệ sinh thái chip đa dạng và ít rủi ro hơn trong bối cảnh chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu ngày càng bất ổn.

Điều đáng chú ý là sự chuyển dịch này diễn ra đúng lúc AI đang tái định nghĩa toàn bộ ngành công nghiệp bán dẫn. Nếu giai đoạn đầu của AI boom xoay quanh chatbot và mô hình ngôn ngữ, thì đến năm 2026, cuộc cạnh tranh đã dịch chuyển sâu xuống tầng hạ tầng tính toán: ai kiểm soát chip, ai sở hữu compute capacity (năng lực tính toán) và ai có khả năng xây hệ sinh thái tính toán độc lập.

Trong bối cảnh đó, việc các phòng thí nghiệm hạt nhân Mỹ tìm đến những startup chip nhỏ không chỉ là một câu chuyện công nghệ, mà phản ánh nỗ lực lớn hơn nhằm định hình lại tương lai của ngành siêu máy tính trong kỷ nguyên AI.

HÀN QUỐC XEM XÉT THÀNH LẬP NHÀ MÁY ĐÚC CHIP TRỊ GIÁ 3,1 TỶ USD: BƯỚC ĐI CHIẾN LƯỢC TRONG CUỘC ĐUA BÁN DẪN TOÀN CẦU Vietnet24h - Trước những biến động sâu rộng của ngành bán dẫn thế giới, chính phủ Hàn Quốc vừa công bố xem xét thành lập một nhà máy gia công chip (foundry) trị giá 4,5 nghìn tỷ won, tương đương khoảng 3,1 tỷ USD nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong nước và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia.
Hon Hai sẽ xây dựng trung tâm dữ liệu sử dụng chip Nvidia GB300 tại Đài Loan vào năm tới Vietnet24h - Công ty Hon Hai Precision Industry Co. cho biết hôm thứ Sáu (28/11) rằng họ sẽ xây dựng một trung tâm dữ liệu tại Đài Loan vào nửa đầu năm 2026, sử dụng nền tảng GB300 NVL72 mới của Nvidia, định vị cơ sở này là trung tâm siêu máy tính AI lớn nhất của đất nước.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
Anthropic nâng tổng vốn huy động từ IPO lên 93,5 tỷ USD sau khi các ngân hàng thực hiện quyền mua bổ sung Vietnet24h - Anthropic đã nâng tổng số tiền huy động từ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lên khoảng 93,5 tỷ USD sau khi các ngân hàng bảo lãnh thực hiện toàn bộ quyền mua bổ sung 147 triệu cổ phiếu.
Anthropic tăng 17% trong phiên chào sàn đầu tiên, trở thành thước đo mới của ngành AI Vietnet24h - Cổ phiếu Anthropic kết thúc phiên giao dịch đầu tiên trên sàn Nasdaq ở mức 97,17 USD, tăng 17,1% so với giá phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) là 83 USD.
Nvidia dự báo doanh thu quý IV vượt kỳ vọng, phát đi tín hiệu tích cực sau khi Jensen Huang rời ghế CEO Vietnet24h - Nvidia dự báo doanh thu quý IV năm tài chính 2027 cao hơn kỳ vọng của Phố Wall, đồng thời công bố kết quả kinh doanh quý III vượt dự báo.
Nvidia bước vào kỳ công bố kết quả kinh doanh đầy biến động sau khi Jensen Huang từ chức Vietnet24h - Nvidia chuẩn bị công bố kết quả kinh doanh quý III năm tài chính 2027 trong bối cảnh hãng chip AI lớn nhất thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lãnh đạo sau khi nhà sáng lập Jensen Huang bất ngờ từ chức.
Cổ phiếu Samsung và TSMC giảm sau khi Mỹ siết kiểm soát khả năng tiếp cận chip AI của Trung Quốc Vietnet24h - Cổ phiếu Samsung Electronics và TSMC đồng loạt giảm trong phiên giao dịch ngày 17/11, sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố các biện pháp mới nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến.
Cổ phiếu Nvidia phục hồi sau hai phiên lao dốc, nhà đầu tư vẫn lo ngại bê bối của CEO Jensen Huang Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia tăng trở lại trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa ngày 11/11/2026, sau hai phiên giảm mạnh do những thông tin liên quan đến đời tư của Tổng giám đốc điều hành Jensen Huang và nghi vấn có liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc.
Doanh thu tháng 10 của TSMC lập kỷ lục mới, tăng gần 60% nhờ nhu cầu chip AI Vietnet24h - Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, ghi nhận doanh thu tháng 10/2026 đạt 586,89 tỷ Đài tệ (NT$), tăng 59,7% so với cùng kỳ năm trước và tăng 14,7% so với tháng 9.
Cổ phiếu Nvidia nhích tăng sau phiên lao dốc, nhà đầu tư tiếp tục đánh giá rủi ro từ bê bối của CEO Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia tăng trở lại trong giao dịch trước giờ mở cửa ngày 10/11, sau khi giảm hơn 4% trong phiên trước đó, khi giới đầu tư tiếp tục đánh giá những tác động tiềm tàng từ bê bối đời tư của CEO Jensen Huang và các cáo buộc liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc.
Kakao tăng 7% lợi nhuận nhờ quảng cáo, chi 150 tỷ won mua lại cổ phiếu Vietnet24h - Tập đoàn công nghệ Kakao của Hàn Quốc ghi nhận lợi nhuận hoạt động quý III/2026 tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, nhờ doanh thu quảng cáo và thương mại điện tử cải thiện.
Cổ phiếu công nghệ châu Á lao dốc, SK hynix, Samsung và SoftBank chịu áp lực bán tháo Vietnet24h - Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ trên Phố Wall đã nhanh chóng lan sang các thị trường châu Á trong phiên giao dịch ngày 6/11/2026.
CEO tạm quyền Nvidia kêu gọi nhân viên hướng về phía trước, đẩy sớm kế hoạch tăng lương và thưởng cổ phiếu Vietnet24h - Trong cuộc họp toàn công ty đầu tiên kể từ khi nhà sáng lập Jensen Huang rời vị trí Tổng giám đốc điều hành (CEO), bà Colette Kress, CEO tạm quyền của Nvidia, kêu gọi nhân viên đoàn kết và tiếp tục tập trung vào công việc phía trước.
CEO tạm quyền Nvidia trấn an thị trường: Khách hàng và nhân viên vẫn gắn bó với công ty Vietnet24h - Bà Colette Kress, Tổng giám đốc điều hành tạm quyền của Nvidia, khẳng định khách hàng và đội ngũ nhân viên vẫn tiếp tục gắn bó với tập đoàn, bất chấp biến động lãnh đạo sau khi nhà sáng lập Jensen Huang rời vị trí CEO.
Megaspeed mở cuộc điều tra nội bộ về chuỗi cung ứng chip Nvidia, khẳng định Alice Huang đã rời công ty từ năm 2025 Vietnet24h - Megaspeed International, doanh nghiệp điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore đang nằm trong tâm điểm tranh cãi liên quan đến Nvidia, tuyên bố đã thuê luật sư bên ngoài để tiến hành điều tra nội bộ về hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng của công ty.
Nvidia sau Jensen Huang: Bài toán kế nhiệm gợi nhớ Apple thời hậu Steve Jobs Vietnet24h - Việc Jensen Huang rời vị trí lãnh đạo Nvidia sau 33 năm đã làm dấy lên những tranh luận về tương lai của nhà sản xuất chip trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới.
Vì sao Singapore liên tục xuất hiện trong cuộc tranh chấp liên quan đến chip Nvidia và Trung Quốc? Vietnet24h - Singapore đã cấm Alice Huang nhập cảnh trở lại vào tháng 2 năm 2026, sau khi các nhà chức trách cho biết bà đã cung cấp thông tin không chính xác về vai trò của mình tại Megaspeed.
Nvidia đối mặt khủng hoảng quản trị sau thông tin CEO Jensen Huang có mối quan hệ ngoài hôn nhân thứ hai Vietnet24h - Nvidia đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn đối với ban lãnh đạo sau khi truyền thông Mỹ đưa tin CEO Jensen Huang có mối quan hệ ngoài hôn nhân với một nữ lãnh đạo cấp cao của chính công ty.
Nhà bán lẻ Việt Nam tạm rút smartphone Trung Quốc khỏi quầy trưng bày vì ứng dụng hiển thị sai chủ quyền biển đảo Vietnet24h - Một số hệ thống bán lẻ điện thoại tại Việt Nam đã đồng loạt tạm thời gỡ nhiều mẫu smartphone của các thương hiệu Trung Quốc khỏi khu vực trưng bày sau khi phát hiện ứng dụng thời tiết cài đặt sẵn trên một số thiết bị hiển thị thông tin sai lệch về chủ quyền quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Quốc hội Mỹ gia tăng sức ép điều tra nghi vấn liên quan đến CEO Nvidia và tình báo Trung Quốc Vietnet24h - CEO Nvidia Jensen Huang đang đối mặt với sức ép giám sát ngày càng lớn từ Quốc hội Mỹ sau những thông tin về mối quan hệ cá nhân giữa ông và một nữ doanh nhân bị tình nghi có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc.
Bê bối Nvidia làm gia tăng rủi ro xuất khẩu đối với các doanh nghiệp chip Hàn Quốc Vietnet24h - Những tranh cãi xoay quanh CEO Nvidia Jensen Huang và nghi vấn có liên hệ với một cá nhân bị tình nghi liên quan đến tình báo Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại về an ninh chuỗi cung ứng bán dẫn trí tuệ nhân tạo.
Các nghị sĩ Cộng hòa yêu cầu CEO Nvidia giải trình về cáo buộc liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc Vietnet24h - Ba nghị sĩ cấp cao của Đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ đang yêu cầu ông Jensen Huang, Giám đốc điều hành Nvidia, tham gia một buổi họp kín để giải trình về những thông tin liên quan đến mối quan hệ giữa ông với một nữ doanh nhân bị nghi ngờ làm việc cho tình báo Trung Quốc.
World Cup 2026 khép lại với màn trình diễn lịch sử: Tây Ban Nha vô địch, Messi chia tay sân khấu lớn, BTS và Shakira khuấy động giờ nghỉ Vietnet24h - Trận chung kết FIFA World Cup 2026 không chỉ là cuộc đối đầu đỉnh cao giữa Tây Ban Nha và Argentina mà còn đánh dấu bước ngoặt trong cách tổ chức ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Lần đầu tiên, FIFA đưa mô hình biểu diễn giữa giờ kiểu Super Bowl vào trận chung kết, quy tụ hàng loạt ngôi sao âm nhạc toàn cầu như BTS, Shakira, Madonna và Justin Bieber, biến sự kiện thành một lễ hội thể thao – giải trí có sức hút chưa từng có.
World Cup giúp Google Search đạt kỷ lục về số lượng truy vấn mỗi giây Vietnet24h - Theo thông báo của Google hôm thứ Tư, World Cup đang tạo ra kỷ lục về số lượng truy vấn mỗi giây cho công cụ tìm kiếm của hãng.
Trung Quốc tổ chức bán marathon robot hình người, phô diễn bước tiến công nghệ AI và robot Vietnet24h - Trung Quốc đang chuẩn bị tổ chức cuộc thi bán marathon dành cho robot hình người tại Bắc Kinh, nhằm trình diễn những bước tiến mới nhất trong công nghệ robot và trí tuệ nhân tạo.
Samsung và BTS hợp tác để nâng cao trải nghiệm concert với Galaxy Vietnet24h - Samsung Electronics đang hợp tác với BTS cho chuyến lưu diễn hòa nhạc toàn cầu của nhóm, sử dụng sự hợp tác này để giới thiệu những chiếc điện thoại thông minh Galaxy mới nhất và giúp người hâm mộ kết nối với nhóm nhạc.
Thế vận hội mùa đông Milano Cortina 2026: Samsung kết nối vận động viên và người hâm mộ trong mọi khoảnh khắc Vietnet24h - Từ việc kiến tạo những góc nhìn đầy cảm xúc tại Lễ Khai mạc cho đến hỗ trợ công tác vận hành, Samsung không ngừng mở rộng cách thế giới trải nghiệm Olympic và Paralympic – đưa các vận động viên, người hâm mộ và cộng đồng xích lại gần hơn với Thế vận hội.
Khám phá những kiệt tác nổi tiếng của Henri Matisse, Salvador Dalí và Mark Rothko trên Samsung Art Store Vietnet24h - Samsung Electronics công bố bổ sung 15 tác phẩm nghệ thuật mới từ Tate vào Samsung Art Store.
ChatGPT, Claude, Gemini... lần đầu tiên tham dự thi đấu cờ vua Vietnet24h - Không còn là những chuyên gia viết luận hay trả lời phỏng vấn, các chatbot nổi tiếng lần đầu thi đấu cờ vua như những kỳ thủ thực thụ. Nhưng khi “bộ não ngôn ngữ” bước vào bàn cờ chiến thuật, chuyện đi sai luật hay “mắc bẫy ngớ ngẩn” là điều khó tránh khỏi.
Sự trỗi dậy của những “kỹ sư sân cỏ”: Khi chuyển nhượng bóng đá không còn là canh bạc cảm tính Vietnet24h - Trong suốt nhiều thập kỷ, các thương vụ chuyển nhượng cầu thủ thường được định đoạt bởi trực giác, mạng lưới cá nhân của giới tuyển trạch, hay đơn giản chỉ là tên tuổi và phong độ hiện tại của một cầu thủ. Nhưng bóng đá đang chuyển mình mạnh mẽ. Và ở thời điểm mà dữ liệu thống kê, trí tuệ nhân tạo và học máy ngày càng định hình cách chơi và cách mua bán, một “kỹ sư Microsoft” như Sudarshan Gopaladesikan trở thành biểu tượng cho một hình mẫu hoàn toàn mới: chuyên gia phân tích dữ liệu như mắt thần trong bóng tối, người biến canh bạc cảm tính thành chiến lược khoa học.
Bill Gates cho biết việc Trump cắt giảm ngân sách của USAID là vô cùng tàn khốc: 'Vẫn chưa quá muộn để đảo ngược chúng' Vietnet24h - Bill Gates cho biết tác động của việc Tổng thống Donald Trump cắt giảm USAID là "thảm khốc" nhưng có thể ngăn chặn được.
iPhone đang làm tổn thương giới trẻ? Người thiết kế ra nó lên tiếng Vietnet24h - Jony Ive, cha đẻ của iPhone, thừa nhận công nghệ smartphone đã dẫn đến những hậu quả đáng lo cho sức khỏe tâm thần. Cùng bà Powell Jobs, ông đang âm thầm phát triển một thiết bị mới để “sửa sai” cho chính di sản của mình.