Theo Reuters dẫn nguồn từ Bloomberg, FTC đang điều tra liệu Arm có tìm cách độc quyền một số phân khúc của thị trường bán dẫn thông qua việc hạn chế hoặc hạ cấp các thỏa thuận cấp phép công nghệ CPU cho khách hàng hay không. Cơ quan quản lý Mỹ được cho là đã yêu cầu Arm lưu trữ tài liệu phục vụ điều tra từ đầu năm nay.
Vụ việc phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cấu trúc quyền lực của ngành công nghệ toàn cầu thời AI. Nếu trước đây Arm chủ yếu được xem là “nhà cung cấp kiến trúc chip” cho smartphone, thì hiện nay công ty này đã trở thành một trong những nền tảng chiến lược nhất của hạ tầng AI và điện toán thế giới.
Kiến trúc Arm hiện xuất hiện trong gần như mọi thiết bị điện tử hiện đại, từ smartphone, laptop, ô tô thông minh cho tới trung tâm dữ liệu AI. Các tập đoàn như Apple, NVIDIA, Qualcomm, Amazon và Google đều phụ thuộc ở mức độ khác nhau vào hệ sinh thái thiết kế chip của Arm.
Điều khiến giới quản lý đặc biệt quan ngại là Arm đang thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống. Trong nhiều thập niên, công ty xây dựng vị thế nhờ mô hình “trung lập” — cung cấp kiến trúc chip cho toàn ngành thay vì cạnh tranh trực tiếp với khách hàng. Nhưng khi AI bùng nổ, Arm bắt đầu tham vọng tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn, bao gồm phát triển các giải pháp chip và nền tảng tính toán riêng.
Reuters cho biết FTC đang xem xét liệu Arm có thể từ chối hoặc làm giảm chất lượng các giấy phép công nghệ CPU nhằm tạo lợi thế cạnh tranh cho các chiến lược kinh doanh mới của mình hay không.
Cuộc điều tra cũng diễn ra trong bối cảnh Arm đang có tranh chấp gay gắt với Qualcomm liên quan tới thương vụ mua startup chip AI Nuvia. Qualcomm cáo buộc Arm có hành vi phản cạnh tranh trong việc cấp phép công nghệ, trong khi Arm phản bác rằng đây chỉ là nỗ lực gây áp lực thương mại từ phía Qualcomm.
Giới phân tích cho rằng AI đang khiến các nền tảng công nghệ cốt lõi như Arm trở thành “điểm nghẽn chiến lược” của toàn ngành bán dẫn. Trong nền kinh tế AI, quyền kiểm soát kiến trúc chip không chỉ mang ý nghĩa thương mại, mà còn liên quan trực tiếp tới năng lực điện toán, quốc phòng và chủ quyền công nghệ quốc gia.
Đó cũng là lý do các cơ quan quản lý toàn cầu ngày càng chú ý tới Arm. Ngoài Mỹ, Hàn Quốc trước đó cũng điều tra hoạt động cấp phép của công ty sau các khiếu nại liên quan tới cạnh tranh thị trường chip.
Điều đáng chú ý là cuộc điều tra diễn ra đúng thời điểm Arm đang hưởng lợi lớn từ làn sóng AI. Kiến trúc Arm ngày càng được sử dụng rộng rãi trong trung tâm dữ liệu AI nhờ ưu thế tiết kiệm điện năng — yếu tố cực kỳ quan trọng khi các mô hình AI tiêu thụ lượng điện khổng lồ. Nvidia, Amazon và Microsoft hiện đều phát triển mạnh các chip AI dựa trên kiến trúc Arm nhằm tối ưu hiệu suất cho hạ tầng AI thế hệ mới.
Trong nhiều năm, ngành bán dẫn được vận hành dựa trên sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các công ty thiết kế, foundry và nhà phát triển IP. Tuy nhiên, AI đang khiến ranh giới này dần bị phá vỡ. Các công ty công nghệ giờ đây không chỉ muốn cung cấp nền tảng, mà còn muốn kiểm soát sâu hơn toàn bộ chuỗi giá trị AI — từ kiến trúc chip, phần mềm cho tới hạ tầng dữ liệu.
Cuộc điều tra nhằm vào Arm vì thế không đơn thuần là vấn đề pháp lý, mà phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt để giành quyền kiểm soát nền móng công nghệ của kỷ nguyên AI.