Mặc dù động thái này khó có thể gây xáo trộn ngay lập tức ngành công nghiệp chip toàn cầu, các chuyên gia cho rằng nó báo hiệu Trung Quốc đang dần củng cố một trong những mắt xích quan trọng nhất của chuỗi cung ứng bán dẫn khi sự bùng nổ AI làm tăng mạnh nhu cầu về tấm bán dẫn.
“Năm nhà cung cấp tấm bán dẫn hàng đầu thế giới khó có thể đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng từ sự trỗi dậy của Trung Quốc, nhưng họ vẫn cần phải kiềm chế các đối thủ Trung Quốc bằng cách duy trì vị thế dẫn đầu về công nghệ”, Giáo sư Park Jae-geun, giáo sư danh dự tại Khoa Kỹ thuật Bán dẫn, Đại học Hanyang, cho biết.
Thị trường tấm bán dẫn silicon từ lâu đã bị chi phối bởi một số ít nhà cung cấp: Shin-Etsu Chemical và Sumco của Nhật Bản, GlobalWafers của Đài Loan, Siltronic của Đức và SK Siltron của Hàn Quốc.
Khi nhu cầu bán dẫn toàn cầu tăng mạnh do đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI, Bắc Kinh đã thúc đẩy các nhà sản xuất chip trong nước sử dụng tấm bán dẫn 12 inch sản xuất trong nước. Theo Nikkei Asia, Trung Quốc đã biến việc sử dụng wafer sản xuất trong nước thành một “quy định ngầm”, chỉ còn khoảng 30% thị trường nội địa dành cho các nhà cung cấp nước ngoài.
Eswin Material Technology, một trong những nhà sản xuất wafer hàng đầu của Trung Quốc, cho biết tổng công suất sản xuất của họ sẽ đạt 1,2 triệu wafer 12 inch mỗi tháng vào năm 2026, đủ để đáp ứng khoảng 40% nhu cầu nội địa của Trung Quốc. Công ty cho biết việc mở rộng này sẽ giúp họ chiếm thị phần toàn cầu vượt quá 10%.
Eswin cũng cho biết họ đã cung cấp wafer cho các khách hàng toàn cầu như Micron Technology, TSMC, GlobalFoundries và United Microelectronics Corp. Samsung Electronics và SK hynix, cả hai đều vận hành các cơ sở sản xuất lớn tại Trung Quốc, cũng đang kiểm định sản phẩm của họ, công ty cho biết thêm.
Các chuyên gia cho rằng các nhà sản xuất wafer hàng đầu vẫn được kỳ vọng sẽ giữ vững vị thế dẫn đầu đáng kể, đặc biệt là trong phân khúc wafer cao cấp. “Các công ty hàng đầu như TSMC khó có khả năng sử dụng tấm wafer của Trung Quốc cho sản xuất hàng loạt tiên tiến và sẽ tiếp tục tìm nguồn cung cấp wafer chất lượng cao từ các nhà cung cấp đã có uy tín. Điều đó cho thấy khoảng cách công nghệ vẫn còn rất lớn,” ông Park nói.
Các quan chức trong ngành cũng đồng tình với quan điểm đó, lưu ý rằng các nhà sản xuất chip Hàn Quốc có thể đang sử dụng wafer của Trung Quốc để thử nghiệm và đánh giá hơn là sản xuất hàng loạt.
Wave chất lượng cao (prime wafer) là loại wafer silicon cao cấp, chất lượng thiết bị được sản xuất theo các thông số kỹ thuật cực kỳ nghiêm ngặt cho sản xuất chip thương mại. Wave thử nghiệm (test wafer) là các lựa chọn thay thế có chi phí thấp hơn, chủ yếu được sử dụng cho kỹ thuật, hiệu chuẩn quy trình và giám sát.
Khi Trung Quốc đẩy mạnh chuỗi cung ứng wafer, những lo ngại về tình trạng thiếu hụt wafer tiềm tàng cũng đang gia tăng khi nhu cầu do trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy tăng lên.
Samsung tìm nguồn cung cấp wafer từ các nhà cung cấp bao gồm Siltronic và SK Siltron, trong khi SK hynix mua chúng từ các nhà sản xuất có cơ sở sản xuất trên khắp Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức và Mỹ.
Ông Chey Tae-won, chủ tịch của Tập đoàn SK, cho biết tình trạng thiếu hụt bộ nhớ băng thông cao chủ yếu bắt nguồn từ những hạn chế về nguồn cung cấp wafer.
“Phải mất ít nhất bốn đến năm năm để đảm bảo đủ năng lực sản xuất wafer,” ông nói, cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt HBM trên toàn ngành có thể kéo dài đến năm 2030.
Theo dữ liệu do Hiệp hội công nghiệp SEMI công bố vào ngày 7 tháng 5, lượng wafer silicon xuất xưởng toàn cầu đạt 3,28 tỷ inch vuông trong quý đầu tiên, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ngành công nghiệp dự kiến lượng xuất xưởng sẽ tiếp tục tăng khi sự cạnh tranh giữa các nhà sản xuất chip lớn ngày càng gay gắt. SEMI dự báo lượng wafer xuất xưởng toàn cầu sẽ đạt mức kỷ lục 15,49 tỷ inch vuông vào năm 2028, được thúc đẩy bởi việc mở rộng xây dựng trung tâm dữ liệu AI và nhu cầu ngày càng tăng đối với điện toán biên.
Đối với Trung Quốc, việc thúc đẩy nội địa hóa cũng được xem là một bước đi chiến lược để chuẩn bị cho các hạn chế thương mại bổ sung tiềm năng của Mỹ bằng cách tăng cường khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng.
Trong một báo cáo được công bố hôm thứ Hai có tiêu đề “Chính sách công nghiệp thế hệ tiếp theo của Trung Quốc”, Phòng Thương mại Hoa Kỳ cho biết các khuôn khổ chính sách hiện tại của Bắc Kinh trải rộng trên các ngành công nghiệp đã trưởng thành, các mắt xích nền tảng của chuỗi cung ứng và các công nghệ tiên tiến.
"Ngay cả trong các ngành công nghiệp lâu đời đang đối mặt với tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và áp lực giá cả gay gắt, Bắc Kinh vẫn tiếp tục hỗ trợ và thúc đẩy các doanh nghiệp nâng cấp công nghệ sản xuất để giành thị phần và giảm chi phí sản xuất, thay vì cắt giảm năng lực sản xuất", báo cáo cho biết.