Tim Cook thừa nhận Apple có thể phải gánh mức thuế quan lên tới 1,1 tỷ USD trong quý III – con số không chỉ phản ánh căng thẳng địa chính trị ngày càng gay gắt, mà còn phơi bày những giới hạn trong nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Apple.

 

Doanh thu iPhone đang hồi phục tại Trung Quốc, và kết quả kinh doanh quý II của Apple – với tổng doanh thu đạt 94 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước – đã phần nào xoa dịu nỗi lo của giới đầu tư Phố Wall. Tuy nhiên, đằng sau lớp vỏ tích cực đó là một bài toán lớn mà Apple chưa giải được: Làm sao vận hành hiệu quả một đế chế công nghệ toàn cầu trong một thế giới ngày càng chia rẽ bởi chính sách thuế và chủ nghĩa bảo hộ?

 

Cú sốc 1,1 tỷ USD từ các mức thuế đối ứng của chính quyền Trump – tăng mạnh so với mức 800 triệu USD chỉ một quý trước – không phải là một bất ngờ, nhưng là một lời cảnh tỉnh. Nó cho thấy chiến lược chuyển một phần sản xuất sang Ấn Độ, vốn được kỳ vọng là “lối thoát” khỏi cái bóng Trung Quốc, đang chưa đủ nhanh, chưa đủ sâu và chưa đủ chắc chắn để chống lại các biến động địa chính trị.

 

Điều trớ trêu là: sản phẩm mang tính toàn cầu như iPhone đang trở thành nạn nhân của xu hướng “tách rời kinh tế” (decoupling) giữa hai siêu cường Mỹ - Trung. Khi một thiết bị được thiết kế ở Cupertino, lắp ráp ở Thâm Quyến, rồi bán tại New York, mức thuế 25-30% có thể làm xáo trộn cả chiến lược định giá, lợi nhuận biên lẫn động lực đầu tư tương lai.

Tim Cook tuyên bố “đại đa số iPhone bán tại Mỹ hiện được lắp ráp ở Ấn Độ”. Nhưng điều này không đảm bảo Apple sẽ thoát khỏi các đòn thuế tiếp theo, khi chính quyền Trump tuần qua đã tuyên bố áp thuế 25% lên hàng hóa từ Ấn Độ – quốc gia từng được kỳ vọng là trung tâm sản xuất thay thế. Viễn cảnh sản xuất ở Mỹ – điều ông Trump nhiều lần nhấn mạnh – không chỉ phi kinh tế mà còn phá vỡ mô hình tinh gọn vốn là DNA của Apple suốt hai thập kỷ qua.

 

Trong khi Apple vật lộn với chi phí thuế quan và tái cấu trúc chuỗi cung ứng, các đối thủ như Microsoft, Google và Meta đang vươn lên nhờ đầu tư lớn vào trí tuệ nhân tạo. Cổ phiếu của Apple chỉ nhích nhẹ 2% sau báo cáo tài chính, thấp hơn hẳn mức tăng gần 7% của Microsoft và hơn 9% của Meta – những công ty đang dẫn đầu làn sóng AI và tạo ra kỳ vọng lớn từ thị trường.

 

Phố Wall đã quen với hình ảnh Apple như một “két sắt” sinh lời ổn định nhờ iPhone, nhưng giờ đây họ đòi hỏi nhiều hơn: một chiến lược đột phá về AI, một hướng đi rõ ràng hậu iPhone, và khả năng thích ứng trước các cơn địa chấn chính trị toàn cầu.

 

Bài toán hiện tại của Apple không chỉ nằm ở việc gánh thêm 1 tỷ USD tiền thuế quan, mà là làm sao tồn tại và tăng trưởng trong một thế giới không còn ủng hộ toàn cầu hóa như trước. Một đế chế sản xuất dựa trên tối ưu hóa chi phí, chuỗi cung ứng xuyên biên giới, giờ đây phải điều chỉnh để sống trong thời kỳ của thuế quan, rào cản thương mại và địa chính trị bất ổn.

 

Liệu Apple có đủ năng lực để chuyển mình sang một hình thái mới – nơi sản xuất được phân bổ đa điểm, nơi AI là động lực tăng trưởng mới và nơi mỗi quyết định chiến lược đều phải cân nhắc yếu tố chính trị?

 

1,1 tỷ USD chỉ là con số của quý này. Nhưng điều Apple thực sự phải đối mặt là một thách thức dài hạn, mang tính cấu trúc – một thời đại mà công nghệ không còn chỉ là câu chuyện về đổi mới, mà còn là chiến trường của những cuộc chiến quyền lực toàn cầu.