Tập đoàn công nghệ Mỹ đồng thời nâng dự báo tăng trưởng doanh thu phần mềm cả năm, khi nhiều hợp đồng bị trì hoãn trong quý trước bắt đầu được hoàn tất, củng cố triển vọng kinh doanh trong bối cảnh nhu cầu AI và điện toán doanh nghiệp tiếp tục mở rộng.
Theo báo cáo công bố ngày 21/10, doanh thu IBM đạt 17,1 tỷ USD trong quý III, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức tăng 6% nếu loại trừ tác động tỷ giá. Lợi nhuận ròng theo chuẩn kế toán GAAP đạt 2,2 tỷ USD, tăng 26%. Lợi nhuận điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu đạt 2,95 USD, cao hơn mức 2,85 USD mà các nhà phân tích được FactSet khảo sát dự báo. Doanh thu cũng vượt mức kỳ vọng khoảng 16,82 tỷ USD.
Kết quả tích cực giúp IBM củng cố niềm tin của nhà đầu tư sau quý II kém khả quan, khi một số hợp đồng máy chủ mainframe bị trì hoãn đã ảnh hưởng đến doanh thu. Trong phiên giao dịch ngoài giờ, cổ phiếu IBM tăng khoảng 4% sau khi công ty công bố kết quả và triển vọng mới. Phần mềm trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo
Mảng phần mềm tiếp tục là điểm sáng trong cơ cấu kinh doanh của IBM. Doanh thu phân khúc này đạt 7,8 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức tăng 9% theo tỷ giá cố định. Trong đó, doanh thu mảng dữ liệu tăng 19%, dịch vụ đám mây lai Red Hat tăng 11%, còn mảng xử lý giao dịch tăng 9%. Riêng hoạt động tự động hóa giảm 3%, cho thấy tốc độ tăng trưởng vẫn khác biệt giữa các nhóm sản phẩm.
Đà tăng của phần mềm phản ánh nhu cầu doanh nghiệp đối với các nền tảng dữ liệu, quản trị hệ thống và hạ tầng đám mây lai – những thành phần quan trọng để triển khai AI trên quy mô lớn. Nhiều doanh nghiệp cần tích hợp mô hình AI vào hệ thống công nghệ hiện hữu, đồng thời bảo đảm khả năng quản trị dữ liệu, bảo mật và vận hành các ứng dụng quan trọng. Đây là lĩnh vực IBM có lợi thế nhờ kinh nghiệm lâu năm trong phần mềm doanh nghiệp và hệ thống công nghệ phục vụ các tổ chức lớn.
Sau kết quả quý III, Giám đốc tài chính James Kavanaugh cho biết IBM nâng dự báo tăng trưởng doanh thu phần mềm cả năm lên khoảng 7–8%, so với khoảng 6–8% trước đó. Theo Reuters, các hợp đồng phần mềm từng bị trì hoãn đang dần được hoàn tất, giúp giảm bớt lo ngại của nhà đầu tư về khả năng chốt giao dịch của tập đoàn.
IBM cho biết khoảng hai phần ba số hợp đồng mainframe bị trì hoãn trong quý II đã được hoàn tất trong quý III. Công ty đánh giá phần lớn các hợp đồng còn lại vẫn có khả năng tiếp tục, dù thời điểm hoàn tất chưa chắc chắn. Ban lãnh đạo cho rằng sự chậm trễ chủ yếu liên quan đến thời điểm giao dịch, chưa phải dấu hiệu khách hàng từ bỏ nền tảng mainframe của IBM.
Hạ tầng phục hồi, nhưng mainframe vẫn chịu áp lực
Doanh thu mảng hạ tầng của IBM đạt 3,7 tỷ USD trong quý III, tăng 4% so với cùng kỳ năm trước. Phân khúc hạ tầng lai tăng 8%, trong khi hạ tầng phân tán tăng mạnh 31%. Ngược lại, doanh thu hệ thống IBM Z – dòng máy chủ mainframe chủ lực – giảm 20%, còn dịch vụ hỗ trợ hạ tầng giảm 3%.
Diễn biến này phản ánh sự khác biệt giữa các chu kỳ sản phẩm và nhu cầu của khách hàng. Doanh thu mainframe có thể biến động đáng kể theo thời điểm triển khai các hợp đồng lớn, trong khi những hệ thống phục vụ các môi trường điện toán phân tán tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu hiện đại hóa hạ tầng công nghệ.
Mainframe vẫn giữ vai trò quan trọng trong các tổ chức có yêu cầu cao về độ tin cậy, khả năng xử lý giao dịch và bảo mật, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính và bán lẻ. IBM cho biết chưa nhận thấy khách hàng rời bỏ nền tảng mainframe, đồng thời nhấn mạnh chu kỳ sản phẩm z17 đã tạo thêm khoảng 1 tỷ USD doanh thu so với chu kỳ trước sau sáu quý kể từ khi bắt đầu.
Trong khi đó, mảng tư vấn đạt doanh thu 5,3 tỷ USD, gần như đi ngang so với cùng kỳ, nhưng tăng 2% nếu loại trừ ảnh hưởng tỷ giá. Doanh thu dịch vụ chiến lược và công nghệ tăng 2%, trong khi hoạt động vận hành thông minh giảm 2%. Kết quả này cho thấy tăng trưởng hiện tập trung rõ hơn ở phần mềm và một số lĩnh vực hạ tầng, thay vì lan tỏa đồng đều trên toàn bộ hoạt động của IBM.
IBM nâng kỳ vọng dòng tiền tự do năm 2026
Bên cạnh doanh thu, IBM cũng đưa ra triển vọng tích cực hơn về khả năng tạo dòng tiền. Công ty hiện kỳ vọng dòng tiền tự do cả năm 2026 sẽ tăng hơn 1 tỷ USD so với năm trước, thay cho dự báo trước đó về mức tăng khoảng 1 tỷ USD.
Trong quý III, IBM tạo ra 4 tỷ USD dòng tiền từ hoạt động kinh doanh và 3 tỷ USD dòng tiền tự do. Tính từ đầu năm đến hết tháng 9, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh đạt 11,8 tỷ USD, còn dòng tiền tự do đạt 7,8 tỷ USD. Công ty đã chi 1,6 tỷ USD để trả cổ tức cho cổ đông trong quý.
IBM vẫn giữ nguyên dự báo tăng trưởng doanh thu cả năm ở mức 4–5% theo tỷ giá cố định. Việc nâng triển vọng phần mềm và dòng tiền tự do cho thấy ban lãnh đạo kỳ vọng cải thiện hiệu quả hoạt động trong những tháng còn lại của năm, đồng thời tiếp tục đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược.
Dòng tiền là chỉ số quan trọng đối với IBM khi tập đoàn vừa cần duy trì đầu tư cho phần mềm, hạ tầng và AI, vừa thực hiện các thương vụ mua lại và chi trả cổ tức. Trong năm 2026, IBM cho biết đã đầu tư 11,4 tỷ USD vào các thương vụ mua lại, trong khi tổng nợ tính đến cuối quý III đạt 63,8 tỷ USD, bao gồm 12,7 tỷ USD nợ thuộc mảng tài chính.
AI mở ra cơ hội, nhưng hiệu quả thương mại vẫn là phép thử
IBM đang đặt AI vào trung tâm chiến lược tăng trưởng, kết hợp năng lực phần mềm, dữ liệu, tư vấn và hạ tầng để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai công nghệ trong môi trường vận hành thực tế. Khác với các nhà cung cấp tập trung chủ yếu vào mô hình AI hoặc dịch vụ đám mây quy mô lớn, IBM có thế mạnh ở các hệ thống công nghệ doanh nghiệp, nơi khách hàng cần tích hợp AI với dữ liệu nội bộ, ứng dụng cũ và quy trình nghiệp vụ phức tạp.
Tuy nhiên, tăng trưởng doanh thu phần mềm chưa đồng nghĩa toàn bộ tiềm năng thương mại của AI đã được hiện thực hóa. Doanh nghiệp vẫn phải đánh giá chi phí triển khai, mức độ an toàn, khả năng mở rộng và hiệu quả đầu tư trước khi đưa AI vào các quy trình cốt lõi. Khả năng chuyển các dự án thử nghiệm thành hợp đồng thương mại có quy mô lớn sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng của IBM.
Đối với Việt Nam, kết quả của IBM cho thấy cơ hội trong làn sóng AI không chỉ nằm ở phát triển mô hình hoặc đầu tư trung tâm dữ liệu, mà còn ở phần mềm doanh nghiệp, quản trị dữ liệu, hiện đại hóa hệ thống và tích hợp AI vào sản xuất, tài chính, logistics và dịch vụ. Doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nếu phát triển được năng lực triển khai giải pháp, bảo đảm an ninh dữ liệu và chứng minh hiệu quả kinh tế của các ứng dụng AI.
Khi thị trường chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai AI ở quy mô lớn, lợi thế cạnh tranh sẽ ngày càng thuộc về những doanh nghiệp có khả năng kết nối công nghệ với nhu cầu vận hành thực tế. Với IBM, kết quả quý III cho thấy phần mềm và hạ tầng đang tạo nền tảng cho đà phục hồi, nhưng việc duy trì tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào khả năng chốt hợp đồng, triển khai AI hiệu quả và tạo dòng tiền bền vững.