Theo Reuters dẫn nguồn từ Axios, các CEO công nghệ hàng đầu đã được triệu tập tới Capitol Hill để trả lời câu hỏi liên quan tới AI, cạnh tranh thị trường, quyền lực nền tảng số và ảnh hưởng của công nghệ tới an ninh quốc gia. Dù danh sách đầy đủ chưa được công bố, phiên điều trần được cho là sẽ có sự tham gia của nhiều lãnh đạo các tập đoàn AI và công nghệ lớn nhất nước Mỹ.
Động thái này phản ánh sự thay đổi nhanh chóng trong cách Washington nhìn nhận ngành công nghệ thời AI. Nếu giai đoạn trước, các cuộc điều tra chủ yếu xoay quanh mạng xã hội, dữ liệu cá nhân và quảng cáo số, thì hiện nay AI đang trở thành trung tâm của các tranh luận về quyền lực công nghệ, lao động, quốc phòng và chủ quyền dữ liệu.
Giới lập pháp Mỹ ngày càng lo ngại rằng AI có thể tạo ra mức độ tập trung quyền lực chưa từng có vào tay một số ít tập đoàn kiểm soát hạ tầng điện toán, mô hình nền tảng và dữ liệu toàn cầu. Các công ty như OpenAI, Microsoft, Google, Meta và Amazon hiện đang cạnh tranh quyết liệt để kiểm soát các nền tảng AI cốt lõi của nền kinh tế số thế hệ mới.
Điều đáng chú ý là AI hiện không còn chỉ là lĩnh vực công nghệ, mà đã trở thành vấn đề chiến lược quốc gia. Các mô hình AI tiên tiến ngày càng được ứng dụng trong quốc phòng, tài chính, y tế, truyền thông và hạ tầng trọng yếu, khiến chính phủ Mỹ muốn tăng tốc xây dựng khung quản lý mới trước khi công nghệ phát triển vượt ngoài khả năng kiểm soát.
Theo Reuters, phiên điều trần dự kiến sẽ tập trung vào nhiều vấn đề nóng như độc quyền AI, minh bạch thuật toán, tác động tới việc làm, an toàn mô hình AI và quyền kiểm soát dữ liệu người dùng.
Giới phân tích cho rằng AI đang đặt Washington vào tình thế khó khăn. Một mặt, Mỹ muốn duy trì vị thế dẫn đầu trước Trung Quốc trong cuộc đua AI toàn cầu. Nhưng mặt khác, chính phủ cũng lo ngại việc để quá nhiều quyền lực tập trung vào một số tập đoàn công nghệ có thể tạo ra rủi ro lớn về kinh tế, chính trị và an ninh.
Đó cũng là lý do chính quyền Mỹ thời gian qua tăng cường giám sát ngành công nghệ ở nhiều cấp độ khác nhau. FTC và Bộ Tư pháp Mỹ hiện mở rộng điều tra chống độc quyền đối với nhiều doanh nghiệp AI và bán dẫn, trong khi Quốc hội thúc đẩy xây dựng các bộ luật mới liên quan tới AI tạo sinh và nền tảng số.
Cuộc điều trần sắp tới được xem là dấu hiệu cho thấy AI đang bước vào giai đoạn “quản trị chính trị” thay vì chỉ là cạnh tranh công nghệ thuần túy. Khi AI ngày càng ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế, thị trường lao động và an ninh quốc gia, vai trò của các tập đoàn công nghệ cũng ngày càng bị đặt dưới sự giám sát chặt chẽ hơn của các chính phủ.
Trong nhiều năm, các Big Tech được xem là động lực đổi mới của nền kinh tế số Mỹ. Nhưng trong kỷ nguyên AI, những công ty này giờ đây không chỉ sở hữu nền tảng công nghệ, mà còn kiểm soát lượng dữ liệu, năng lực điện toán và hạ tầng AI có khả năng ảnh hưởng trực tiếp tới trật tự kinh tế toàn cầu.
Phiên điều trần tại Capitol Hill vì thế không đơn thuần là hoạt động giám sát thường kỳ, mà phản ánh cuộc tranh luận lớn hơn đang diễn ra trên toàn thế giới: ai sẽ kiểm soát AI và quyền lực công nghệ trong nền kinh tế số tương lai.