Động thái này được xem là bước ngoặt đáng chú ý trong quan hệ công nghệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra cơ hội mới cho các doanh nghiệp AI Trung Quốc đang khát nguồn lực tính toán để phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo thế hệ tiếp theo.
Theo các nguồn tin từ CNBC và Reuters, một số doanh nghiệp Trung Quốc đã nhận được giấy phép từ Bộ Thương mại Mỹ để mua dòng GPU H200 của Nvidia – bộ xử lý AI thuộc kiến trúc Hopper, được đánh giá mạnh hơn đáng kể so với dòng H20 vốn được thiết kế riêng để đáp ứng các hạn chế xuất khẩu trước đây. Các lô hàng đầu tiên đã bắt đầu được triển khai, dù số lượng hiện vẫn còn hạn chế và chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý Mỹ.
H200 – “cơn khát” của các doanh nghiệp AI Trung Quốc
Trong bối cảnh AI tạo sinh tiếp tục bùng nổ, nhu cầu GPU hiệu năng cao tại Trung Quốc đang tăng mạnh. Các tập đoàn công nghệ như Alibaba, Tencent, ByteDance và nhiều công ty AI khởi nghiệp đều cần năng lực tính toán lớn để huấn luyện và vận hành các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn (LLM).
H200 được xem là một trong những bộ xử lý AI quan trọng nhất hiện nay nhờ dung lượng bộ nhớ HBM lớn hơn và băng thông cao hơn H100, giúp tăng hiệu quả đối với các tác vụ AI đòi hỏi xử lý dữ liệu quy mô lớn. Nhiều nghiên cứu cho thấy H200 đặc biệt hiệu quả trong các ứng dụng phụ thuộc nhiều vào bộ nhớ và suy luận AI (AI inference).
Đối với các doanh nghiệp Trung Quốc, việc tiếp cận H200 có thể giúp rút ngắn khoảng cách công nghệ với các đối thủ toàn cầu trong cuộc đua phát triển AI.
Washington vẫn giữ thế chủ động
Dù cho phép một số doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận H200, Washington vẫn duy trì cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt đối với các dòng chip AI tiên tiến.
Các giấy phép xuất khẩu hiện chỉ được cấp cho những khách hàng được thẩm định kỹ lưỡng, trong khi Nvidia phải áp dụng quy trình xác minh người dùng cuối, kiểm tra trung tâm dữ liệu và giám sát mục đích sử dụng của khách hàng. Đây là một phần trong chiến lược kiểm soát công nghệ nhằm ngăn các bộ xử lý AI tiên tiến bị sử dụng cho các mục đích quân sự hoặc nghiên cứu nhạy cảm.
Theo giới quan sát, cách tiếp cận mới của Mỹ phản ánh sự chuyển dịch từ chính sách "cấm hoàn toàn" sang "kiểm soát có chọn lọc", cho phép doanh nghiệp Mỹ duy trì thị phần tại Trung Quốc nhưng vẫn giữ được các rào cản công nghệ chiến lược.
Nvidia tìm lại thị trường hàng chục tỷ USD
Đối với Nvidia, Trung Quốc vẫn là một trong những thị trường AI quan trọng nhất thế giới.
Trong hai năm qua, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu liên tiếp đã khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh, phát triển các dòng chip riêng cho thị trường Trung Quốc và tăng cường giám sát hệ thống phân phối. Việc H200 được cấp phép trở lại giúp Nvidia có cơ hội khôi phục doanh thu từ một thị trường đang đầu tư mạnh vào AI, đồng thời giảm nguy cơ để các đối thủ nội địa Trung Quốc mở rộng thị phần quá nhanh.
Tuy nhiên, Nvidia vẫn phải đối mặt với sức ép từ các nhà sản xuất chip AI Trung Quốc như Huawei, Biren hay Cambricon, những doanh nghiệp đang được hưởng lợi từ xu hướng tự chủ công nghệ của Bắc Kinh.
Cuộc đua AI bước sang giai đoạn mới
Việc H200 xuất hiện trở lại tại Trung Quốc không chỉ là câu chuyện kinh doanh của Nvidia mà còn phản ánh sự thay đổi trong cục diện AI toàn cầu.
Trong khi Mỹ tìm cách duy trì lợi thế công nghệ thông qua các cơ chế cấp phép và kiểm soát xuất khẩu, Trung Quốc tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng AI và phát triển chip nội địa. Sự xuất hiện của H200 có thể giúp giảm bớt áp lực thiếu hụt năng lực tính toán trong ngắn hạn, nhưng cũng cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang chuyển từ giai đoạn "ngăn chặn" sang "kiểm soát và cân bằng".
Đối với ngành bán dẫn toàn cầu, đây là tín hiệu cho thấy các chuỗi cung ứng AI sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố địa chính trị. Trong tương lai gần, việc ai được tiếp cận các GPU tiên tiến như H200 hay thế hệ Blackwell có thể quan trọng không kém việc sở hữu các mô hình AI tiên tiến nhất.