Quyết định này có thể tạo tiền lệ pháp lý mới, làm suy giảm đáng kể "lá chắn" pháp lý mà các nền tảng công nghệ lớn lâu nay dựa vào để chống lại các vụ kiện liên quan đến tác hại của mạng xã hội.
Tòa án giữ nguyên phán quyết bất lợi cho Meta và Google
Theo các tài liệu tòa án được Reuters tiếp cận, Thẩm phán Carolyn Kuhl của Tòa Thượng thẩm Los Angeles đã bác bỏ đề nghị xét xử lại do Meta Platforms và YouTube đệ trình sau khi bồi thẩm đoàn trước đó xác định hai công ty phải chịu trách nhiệm về việc thiết kế các nền tảng mạng xã hội gây hại cho người dùng trẻ tuổi.
Vụ kiện được khởi xướng bởi một phụ nữ trẻ cho rằng cô đã bị nghiện Instagram và YouTube từ khi còn nhỏ do các cơ chế thiết kế nhằm thu hút và giữ chân người dùng của hai nền tảng này. Sau nhiều tuần xét xử, bồi thẩm đoàn kết luận Meta và Google có hành vi bất cẩn trong thiết kế sản phẩm, đồng thời tuyên mức bồi thường 6 triệu USD cho nguyên đơn.
Theo phán quyết được công bố hồi tháng 3/2026, Meta chịu 70% trách nhiệm và Google chịu 30% trách nhiệm trong thiệt hại về tâm lý mà nguyên đơn phải gánh chịu.
"Lá chắn" Điều 230 không còn tuyệt đối?
Điểm đáng chú ý nhất trong quyết định mới của tòa án là việc bác bỏ lập luận pháp lý dựa trên Điều 230 của Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông Mỹ (Communications Decency Act).
Trong nhiều năm qua, Điều 230 được xem là nền tảng pháp lý bảo vệ các nền tảng công nghệ khỏi trách nhiệm đối với nội dung do người dùng đăng tải. Tuy nhiên, Thẩm phán Carolyn Kuhl cho rằng vụ kiện này không liên quan đến nội dung mà người dùng tiếp cận, mà tập trung vào chính thiết kế của nền tảng.
Theo tòa án, bồi thẩm đoàn đã được hướng dẫn nhiều lần không xem xét nội dung trên Instagram hay YouTube khi đưa ra phán quyết. Thay vào đó, trọng tâm là các cơ chế thiết kế nhằm duy trì sự chú ý và tăng mức độ tương tác của người dùng trẻ tuổi.
Thẩm phán Kuhl nhận định có đủ bằng chứng cho thấy các đặc điểm thiết kế của Instagram đã gây tổn hại cho nguyên đơn, bất kể nội dung cụ thể xuất hiện trên nền tảng là gì.
Meta và Google sẽ tiếp tục kháng cáo
Ngay sau quyết định của tòa án, cả Meta và Google đều tuyên bố sẽ tiếp tục theo đuổi các biện pháp pháp lý.
Người phát ngôn của Meta cho rằng lập luận của nguyên đơn đang cố gắng "lách" Điều 230 và Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ về quyền tự do ngôn luận. Công ty tin rằng phán quyết hiện tại sẽ bị đảo ngược ở cấp phúc thẩm.
Trong khi đó, Google cũng xác nhận sẽ kháng cáo, cho rằng quyết định này có thể tạo ra những hệ lụy pháp lý sâu rộng đối với toàn bộ ngành công nghệ.
Phía nguyên đơn lại bày tỏ sự tự tin vào kết quả vụ kiện. Luật sư Mark Lanier cho rằng các bằng chứng chống lại hai công ty là "rõ ràng và áp đảo".
Áp lực pháp lý gia tăng đối với Big Tech
Vụ kiện tại California được xem là một trong những phép thử quan trọng nhất đối với trách nhiệm pháp lý của các nền tảng mạng xã hội trong thời đại AI và kinh tế số.
Trong những năm gần đây, Meta, Google cùng nhiều nền tảng công nghệ lớn liên tục đối mặt với các cáo buộc rằng họ cố tình thiết kế các tính năng gây nghiện như: Cuộn nội dung vô tận (Infinite Scroll); Tự động phát video (Autoplay); Hệ thống đề xuất nội dung bằng thuật toán; Cơ chế thông báo liên tục; Các công cụ tối ưu hóa thời gian sử dụng nền tảng.
Các nguyên đơn cho rằng những cơ chế này được xây dựng nhằm tối đa hóa thời gian sử dụng, đặc biệt đối với trẻ em và thanh thiếu niên, bất chấp các rủi ro về tâm lý và sức khỏe tinh thần.
Tiền lệ có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn vụ kiện khác
Giới chuyên gia pháp lý nhận định quyết định mới của tòa án California có thể tác động đến hàng nghìn vụ kiện tương tự đang được tiến hành trên khắp nước Mỹ.
Trước đó, Tòa án Tối cao bang Massachusetts cũng đã cho phép một vụ kiện của bang này chống lại Meta tiếp tục được xét xử với lập luận rằng các khiếu nại liên quan đến thiết kế sản phẩm không được bảo vệ bởi Điều 230.
Xu hướng này cho thấy các tòa án Mỹ ngày càng có xu hướng tách biệt giữa "nội dung do người dùng tạo ra" và "thiết kế nền tảng", mở ra khả năng các công ty công nghệ có thể bị truy cứu trách nhiệm đối với cách thức vận hành sản phẩm của mình.
Bước ngoặt đối với ngành công nghệ số
Vụ kiện Meta – Google được nhiều chuyên gia ví như giai đoạn đầu của các vụ kiện chống ngành công nghiệp thuốc lá trước đây. Nếu các phán quyết tương tự tiếp tục xuất hiện, các nền tảng mạng xã hội có thể buộc phải thay đổi đáng kể cách thiết kế sản phẩm, đặc biệt đối với người dùng dưới 18 tuổi.
Trong bối cảnh các chính phủ trên thế giới ngày càng siết chặt quản lý nền tảng số, vụ kiện này không chỉ là tranh chấp dân sự giữa một cá nhân với các tập đoàn công nghệ, mà còn phản ánh xu hướng mới trong quản trị công nghệ toàn cầu: yêu cầu các doanh nghiệp số phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với tác động xã hội từ chính thiết kế sản phẩm của mình.