Các ông lớn công nghệ Trung Quốc đang bước vào giai đoạn mới của cuộc đua trí tuệ nhân tạo gọi là “thương mại tác nhân”, khi các công ty như Alibaba và ByteDance đang chạy đua để biến chatbot thành công cụ mua sắm và thanh toán toàn diện.
Tuần trước, Alibaba đã cập nhật chatbot AI Qwen của mình, cho phép người dùng hoàn tất giao dịch trực tiếp trong giao diện, bao gồm đặt đồ ăn và đặt vé máy bay.
Bản nâng cấp này kết nối Qwen với hệ sinh thái thương mại điện tử rộng lớn hơn của Alibaba, cho phép người dùng so sánh các đề xuất sản phẩm được cá nhân hóa từ các nền tảng như Taobao hoặc trang du lịch Fliggy, trước khi hoàn tất thanh toán thông qua Alipay, tất cả mà không cần rời khỏi chatbot.
Trước đây, Qwen có thể đưa ra các đề xuất dựa trên các yêu cầu do người dùng tạo ra, nhưng người dùng vẫn phải tự điều hướng qua nhiều nền tảng để mua hàng.
Bản cập nhật này phản ánh sự chuyển dịch rộng hơn của một số công ty trí tuệ nhân tạo toàn cầu từ việc tập trung vào các mô hình AI cơ bản sang “AI tác nhân”, thực hiện các tác vụ thay mặt người dùng với sự giám sát hạn chế.
“Sự chuyển đổi theo hướng trí tuệ nhân tạo tác nhân (agentic AI) trong các dịch vụ thương mại cho phép tích hợp tối đa các dịch vụ người dùng [và] tăng cường sự gắn bó của người dùng,” Shaochen Wang, một nhà phân tích nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho biết, đề cập đến sự tương tác lâu dài mạnh mẽ hơn của người dùng.
Điều đó cho phép các công ty xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững, thường được gọi là “hào kinh doanh”, giúp bảo vệ lợi nhuận khỏi các đối thủ cạnh tranh, ông nói thêm.
Trong khi các ứng dụng thương mại của trí tuệ nhân tạo tác nhân dự kiến sẽ trải rộng từ lái xe tự động đến an ninh mạng, thương mại điện tử đang nổi lên như một trong những trường hợp sử dụng sớm nhất và phổ biến nhất, với các ông lớn về thanh toán và công nghệ ở Mỹ cũng đã triển khai các phiên bản đầu tiên của họ trong những tháng gần đây.
Tại Trung Quốc, Alibaba có vị thế tốt để trở thành người tiên phong trong thương mại tác nhân nhờ khả năng mô hình ngôn ngữ lớn tiên tiến và mạng lưới thương mại điện tử rộng khắp bao gồm quần áo, thực phẩm, nhà ở và vận tải, Wang cho biết.
Cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng
Chiến lược của Alibaba có thể giúp họ cạnh tranh với các siêu ứng dụng đối thủ như WeChat của Tencent - được coi là "siêu ứng dụng" hàng đầu của Trung Quốc - kết hợp nhắn tin, thanh toán, thương mại điện tử và các dịch vụ khác vào một nền tảng duy nhất được hơn 1 tỷ người dùng sử dụng.
Các công ty Trung Quốc khác cũng đang nhanh chóng tiến bước.
Vào tháng 12, ByteDance đã nâng cấp chatbot AI Doubao phổ biến của mình để tự động xử lý các tác vụ như đặt vé thông qua việc tích hợp với các tính năng thương mại điện tử trên Douyin, phiên bản TikTok của Trung Quốc.
Mô hình Doubao được nâng cấp đã được giới thiệu trên một nguyên mẫu điện thoại thông minh do ZTE Corp phát triển như một trợ lý AI toàn diện có khả năng thực hiện các tác vụ trên thiết bị di động của người dùng. Tuy nhiên, một số tính năng dự kiến của Doubao sau đó đã bị thu hẹp lại sau khi các đối thủ nêu lên những lo ngại về quyền riêng tư và bảo mật.
Trong khi đó, Chủ tịch Tencent, Martin Lau, cho biết trong cuộc họp báo cáo thu nhập tháng 5 năm 2025 của công ty rằng các tác nhân AI có thể trở thành thành phần cốt lõi của hệ sinh thái WeChat.
“Các tác nhân AI sẽ là nền tảng cho sự phát triển của các siêu ứng dụng, với thành công phụ thuộc vào sự tích hợp sâu rộng giữa thanh toán, hậu cần và tương tác xã hội,” Charlie Dai, Phó chủ tịch kiêm nhà phân tích chính tại Forrester, cho biết.
Trong khi các công ty Trung Quốc như Alibaba, Tencent và ByteDance sẽ cạnh tranh để tích hợp các tác nhân vào nền tảng của họ, tất cả đều được hưởng lợi từ hệ sinh thái tích hợp, dữ liệu hành vi phong phú và sự quen thuộc của người tiêu dùng với các siêu ứng dụng, Dai cho biết.
Các công ty phương Tây, trong khi dẫn đầu về các mô hình AI nền tảng và phạm vi toàn cầu, lại phải đối mặt với dữ liệu phân mảnh hơn và các quy định về quyền riêng tư nghiêm ngặt hơn, làm chậm quá trình tích hợp giữa các dịch vụ, ông nói thêm.
Các công ty Mỹ theo đuổi thương mại dựa trên tác nhân bao gồm OpenAI, Perplexity và Amazon. Google cũng đang tìm cách định vị mình như một “người mai mối” giữa các thương gia, người tiêu dùng và các tác nhân AI.
“Trung Quốc sẽ ưu tiên tích hợp trong nước và mở rộng chiến lược ở các khu vực được chọn, trong khi các công ty Mỹ tập trung vào khả năng mở rộng và quản trị toàn cầu,” Dai lưu ý.
Theo một nghiên cứu của McKinsey năm 2025, khoảng một nửa số người tiêu dùng hiện đã sử dụng AI khi tìm kiếm trực tuyến.
Báo cáo ước tính rằng các tác nhân AI có thể tạo ra giá trị kinh tế hơn 1 nghìn tỷ đô la cho các doanh nghiệp Hoa Kỳ vào năm 2030 bằng cách đơn giản hóa các bước quan trọng nhưng thường nhật trong quá trình ra quyết định của người tiêu dùng.