Không nhiều tập đoàn trong ngành công nghệ toàn cầu có câu chuyện chuyển mình mạnh mẽ như Foxconn. Từ một đại bản doanh sản xuất linh kiện điện tử theo đơn đặt hàng — nổi tiếng nhất với vai trò hợp tác gia công iPhone — Foxconn đang đặt mình vào một vị thế rất khác trong bản đồ công nghệ thế giới. Điều đáng chú ý hơn là cuộc chuyển hướng này đang diễn ra dưới sự lãnh đạo của một nhân vật mới, một người được đánh giá đã thay đổi cách mà Foxconn tiếp cận tương lai — không chỉ với sản phẩm, mà cả với chuỗi cung ứng chiến lược và tài nguyên then chốt như graphite. 

Từ lắp ráp di động đến xây dựng tương lai AI
Foxconn, chính thức là Hon Hai Technology Group, được biết đến rộng rãi là nhà thầu sản xuất hợp đồng lớn nhất thế giới, hợp tác với Apple, Nvidia, Microsoft và nhiều hãng công nghệ khác để lắp ráp điện thoại, máy tính và các thiết bị điện tử tiêu dùng khác. 

Thế nhưng từ giữa năm 2019, khi Young Liu lên giữ chức Chủ tịch, một làn gió mới bắt đầu thổi qua tổ chức này. Không giống với cách tiếp cận dưới thời người sáng lập Terry Gou, vốn tập trung mạnh vào smartphone và vận hành quy mô sản xuất tối đa, Liu đã từng bước tái định vị Foxconn như một đối tác chiến lược trong chuỗi cung ứng AI, robot công nghiệp, các giải pháp data-center và công nghệ “thông minh”. 

Chuỗi sự kiện này không chỉ đơn thuần là mở rộng danh mục sản phẩm. Đằng sau đó là một chiến lược dài hạn: nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, giảm sự lệ thuộc vào khách hàng đơn lẻ, và đồng thời tăng khả năng đối phó với bất ổn địa chính trị và biến động thị trường — vốn đã là thử thách lớn những năm gần đây đối với các tập đoàn xuyên quốc gia.

Graphite – “mảnh ghép” trong chuỗi cung ứng năng lượng xanh
Một khía cạnh thú vị mà Nikkei Asia và Financial Times từng nhắc tới là câu chuyện về graphite — một nguyên liệu then chốt trong sản xuất pin cho xe điện và lưu trữ năng lượng — và tham vọng của Foxconn/đối tác liên quan tới việc phát triển năng lực sản xuất ở Mỹ. 

Graphite không phải là một linh kiện công nghệ cao theo nghĩa thông thường — như chip hay module AI — nhưng lại trở nên cực kỳ quan trọng trong kỷ nguyên năng lượng tái tạo và xe điện. Hơn 85% nguồn graphite toàn cầu hiện do Trung Quốc kiểm soát, điều này khiến nhiều quốc gia — đặc biệt là Mỹ — lo ngại rủi ro về an ninh nguồn cung. 

Chính vì vậy, việc một công ty như Foxconn — vốn có sức mạnh sản xuất và vị thế toàn cầu — tham gia xây dựng năng lực sản xuất graphite quy mô lớn tại Mỹ là một biểu hiện cho thấy chuỗi cung ứng công nghệ cao ngày càng mở rộng phạm vi tích hợp: không chỉ dừng ở lắp ráp linh kiện điện tử mà còn tiến vào các tài nguyên chiến lược phục vụ công nghệ mới như pin xe điện hay hệ thống lưu trữ năng lượng.

Điều gì thay đổi so với quá khứ?
Nếu nhìn lại lịch sử hình thành Foxconn, không khó để thấy sự khác biệt giữa hai giai đoạn:

Thời Terry Gou, tập đoàn phát triển mạnh mẽ bằng quy mô sản xuất lắp ráp và liên tục mở rộng công suất, đặc biệt tại Trung Quốc và sau đó là các thị trường có chi phí thấp hơn. 

Dưới thời Young Liu, tổ chức không chỉ đa dạng hóa sản phẩm từ thiết bị tiêu dùng sang AI servers, robot, xe điện và các hệ thống điện tử công nghiệp cao, mà còn chủ động tham gia vào các chuỗi cung ứng chiến lược bên ngoài phạm vi sản xuất thông thường.

Điều này phần nào phản ánh nhu cầu cấp thiết mà nhiều tập đoàn nền tảng công nghệ lớn đang đối mặt hiện nay: phải vừa giữ được lợi thế sản xuất, vừa phải thúc đẩy tự chủ công nghệ và nguyên liệu, đặc biệt khi bối cảnh địa chính trị và căng thẳng thương mại ngày càng rõ rệt. 

Một bức tranh lớn hơn của chuỗi cung ứng toàn cầu
Foxconn không hoạt động trong một “hộp chân không”. Tập đoàn này vừa là đối tác của những hãng công nghệ dẫn đầu, vừa là mắt xích quan trọng trong các chuỗi sản xuất mở rộng từ Á sang Âu và Mỹ. Những thay đổi chiến lược của Foxconn diễn ra trong bối cảnh:

• Chuỗi cung ứng bán dẫn và sản xuất công nghệ đang dịch chuyển khỏi một điểm cố định; nhiều hãng đẩy mạnh sản xuất ở Ấn Độ, Việt Nam và Đông Nam Á nhằm giảm rủi ro địa chính trị. 
• Đầu tư vào những tài nguyên chiến lược như graphite phản ánh bước tiến mới trong nhận thức về công nghệ: không chỉ là thiết bị cuối cùng, mà còn là nguồn nguyên liệu nền tảng hỗ trợ công nghệ cao và năng lượng xanh. 
• Đặc biệt trong bối cảnh bộ nhớ, máy chủ, và hệ thống AI server ngày càng được xem là hạ tầng trọng yếu cho tầng hạ công nghệ toàn cầu, vai trò của Foxconn được nhìn nhận khác: từ một nhà sản xuất lắp ráp, trở thành nhà tích hợp công nghệ và hạ tầng công nghiệp đa dạng.

Kết nối quá khứ và tương lai
Foxconn dưới sự lãnh đạo của Young Liu không phải là một phiên bản “mới hoàn toàn” của người tiền nhiệm. Thay vào đó, đó là sự kế thừa có chọn lọc, pha trộn giữa nền tảng sản xuất quy mô và chiến lược công nghệ cao phù hợp với thời đại mới.

Lịch sử công nghệ từng chứng kiến những bước ngoặt lớn qua các nhà lãnh đạo thay đổi chiến lược doanh nghiệp — như Morris Chang thiết lập TSMC trở thành “xưởng đúc chip toàn cầu”.  Câu chuyện Foxconn hôm nay có thể chưa ở tầm vĩ mô như vậy, nhưng rõ ràng là một “bước ngoặt chiến lược” đáng chú ý trong bối cảnh công nghệ thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ.

Câu chuyện về Foxconn và tham vọng liên quan graphite ở Mỹ là một minh chứng cho việc các tập đoàn công nghệ lớn không còn chỉ sản xuất sản phẩm theo yêu cầu khách hàng, mà đang từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng chiến lược toàn cầu, bao gồm cả nguyên liệu nền tảng và hạ tầng phục vụ tương lai công nghệ cao. Đây là một chủ đề rất đáng quan tâm đối với độc giả công nghệ, vì nó phản ánh một trong những xu hướng lớn nhất của ngành: tích hợp sâu hơn giữa công nghệ, chiến lược sản xuất và an ninh nguồn cung toàn cầu.