OpenAI được cho là đang đề xuất để Chính phủ Mỹ sở hữu 5% cổ phần của công ty như một phần trong chiến lược xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với Washington và giảm áp lực chính trị đối với ngành trí tuệ nhân tạo (AI). Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ là một trong những mô hình hợp tác chưa từng có giữa Chính phủ Mỹ và một doanh nghiệp AI tư nhân. 

Theo CNBC dẫn nguồn từ Financial Times, đề xuất đang ở giai đoạn thảo luận ban đầu giữa OpenAI và chính quyền của Tổng thống Donald Trump. Kế hoạch không chỉ giới hạn ở OpenAI mà còn hướng đến việc khuyến khích các công ty AI hàng đầu của Mỹ như Anthropic, Google và Meta cân nhắc nhượng một phần cổ phần cho Chính phủ thông qua một quỹ tài sản công (public wealth fund). 

Ý tưởng này xuất phát từ quan điểm của CEO Sam Altman rằng sự phát triển của AI sẽ tạo ra khối lượng tài sản khổng lồ, vì vậy người dân Mỹ cũng nên được hưởng lợi trực tiếp từ cuộc cách mạng công nghệ này. Mô hình được nhắc đến là Quỹ Thường trực Alaska (Alaska Permanent Fund), vốn sử dụng nguồn thu từ dầu mỏ để chi trả cổ tức hằng năm cho người dân bang Alaska. Theo cách tiếp cận tương tự, lợi nhuận từ cổ phần Chính phủ nắm giữ tại các doanh nghiệp AI có thể được phân phối trở lại cho công chúng. 

Bên cạnh mục tiêu chia sẻ lợi ích kinh tế, đề xuất cũng được xem là một giải pháp nhằm giảm bớt những chỉ trích ngày càng gia tăng đối với các công ty AI. Trong thời gian qua, OpenAI và nhiều doanh nghiệp công nghệ đã chịu áp lực từ các nhà lập pháp Mỹ liên quan đến nguy cơ AI thay thế việc làm, tác động tới an ninh quốc gia, quyền riêng tư và sự tập trung quyền lực vào một số ít tập đoàn công nghệ. 

Theo các nguồn tin, các cuộc thảo luận vẫn ở giai đoạn rất sớm và chưa có quyết định chính thức. Việc Chính phủ Mỹ trực tiếp sở hữu cổ phần trong một doanh nghiệp AI có thể cần sự chấp thuận của Quốc hội cũng như phải giải quyết nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến cạnh tranh, quản trị doanh nghiệp và xung đột lợi ích. 

Động thái này diễn ra trong bối cảnh OpenAI đang tăng cường hợp tác với Chính phủ Mỹ. Công ty gần đây đã mở rộng các chương trình cung cấp mô hình AI cho cơ quan liên bang và ký các hợp đồng phát triển công nghệ phục vụ quốc phòng, trong khi chính quyền Washington cũng coi AI là lĩnh vực chiến lược trong cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc. 

Giới quan sát nhận định nếu đề xuất được thông qua, nó có thể tạo ra một tiền lệ mới trong ngành AI. Thay vì chỉ đóng vai trò cơ quan quản lý, Chính phủ Mỹ có thể trở thành một cổ đông trực tiếp của các doanh nghiệp AI hàng đầu, qua đó vừa tham gia hưởng lợi từ sự tăng trưởng của ngành, vừa có thêm ảnh hưởng trong việc định hình các tiêu chuẩn phát triển AI an toàn và có trách nhiệm. Tuy nhiên, mô hình này cũng có thể làm dấy lên tranh luận về mức độ can thiệp của Nhà nước vào các doanh nghiệp công nghệ tư nhân và tác động đối với cạnh tranh trên thị trường AI toàn cầu.