Tư vấn tiêu dùng
AI đang làm gì với trí tuệ con người?
Hoàng Hải - Thứ Ba, 22/04/2025 5:24 CH
Vietnet24h - Sự phụ thuộc ngày càng tăng vào các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT hay Gemini không chỉ làm thay đổi cách chúng ta học tập, làm việc mà còn đặt ra câu hỏi lớn hơn: liệu AI có đang âm thầm tái định hình tư duy, trí nhớ và khả năng sáng tạo của con người?
Robert Sternberg – một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu về trí tuệ con người – không còn đặt câu hỏi liệu AI sẽ ảnh hưởng đến tư duy hay sáng tạo, mà khẳng định rằng: nó đã làm vậy rồi. Và đó không chỉ là sự thay thế, mà còn là sự “xâm nhập” vào trung tâm của quá trình nhận thức con người – từ ký ức, ngôn ngữ đến khả năng đánh giá đúng sai.
 
Hàng chục nghiên cứu từ các trường đại học hàng đầu như Cornell, Carnegie Mellon, Northwestern cho thấy một xu hướng đáng lo: sự phụ thuộc ngày càng tăng vào AI đi kèm với sự suy giảm trong tư duy phản biện, khả năng ghi nhớ và sự tập trung.
 
Tiến sĩ Michael Gerlich phát hiện người trẻ sử dụng AI thường xuyên có điểm tư duy phản biện thấp hơn người lớn tuổi. Và nghịch lý nằm ở chỗ: họ biết điều đó. Nhiều người thừa nhận không thể tự mình giải quyết vấn đề nếu thiếu đi sự hỗ trợ của AI – một lời thú nhận cho thấy AI không chỉ là công cụ, mà đang dần trở thành “bộ não thứ hai”, thay thế vai trò của bộ não thật.
 
AI giúp chúng ta làm việc nhanh hơn, nhưng tốc độ này đến từ việc bỏ qua hoặc làm lướt quá trình tư duy sâu – thứ làm nên sự khác biệt căn bản giữa con người và máy móc. Những gì từng là thách thức nhận thức – như viết một bài luận, xử lý thông tin mới, lập luận logic – giờ đây được AI “làm thay” chỉ trong vài cú nhấp chuột. Kết quả? Thay vì luyện trí tuệ, ta đang… phó mặc nó.
 
Mức độ ảnh hưởng còn sâu sắc hơn bởi chính các thuật toán AI mà ta tưởng là trung lập. “Để đề xuất một video cho bạn, AI chỉ mất 4 giây”, tiến sĩ Gerlich nói. Và chỉ với từng đó thời gian, nó xác định được bạn nên xem gì, đọc gì, nghĩ gì. Trong một thế giới nơi thông tin được rút gọn thành những mẩu nội dung dễ nuốt, điều duy nhất không được nuốt chính là… tư duy phản biện.
 
Cùng lúc đó, khả năng phân biệt đúng – sai, thật – giả cũng lung lay khi các mô hình ngôn ngữ lớn như GPT-3 có thể tạo ra thông tin sai một cách… thuyết phục. Hiện tượng “ảo giác” trong AI không chỉ là lỗi hệ thống – mà có thể trở thành ảo giác nhận thức tập thể, khi hàng triệu người tin vào thứ được tạo ra từ máy móc, nhưng không ai kiểm chứng bằng lý trí thật sự.
 
Không thể phủ nhận lợi ích AI mang lại – từ giúp xử lý thuế, phân tích y tế, đến hỗ trợ giáo dục. Nhưng song song là nguy cơ con người “bị giản lược” thành một mắt xích thụ động trong chuỗi xử lý thông tin. Khi trí thông minh không còn được tôi luyện bởi nỗ lực và sai lầm, nó có còn là trí thông minh thực sự?
 
Hiệu ứng Flynn từng chứng minh IQ của nhân loại tăng liên tục suốt thế kỷ 20. Nhưng hiện tượng đảo ngược từ thập niên 1980 – trùng với thời kỳ bùng nổ công nghệ – lại cho thấy điều ngược lại đang xảy ra. Và AI có thể là “chất xúc tác” mạnh mẽ nhất cho đà suy giảm ấy.
 
Cần một “kỹ năng sống còn”: Tư duy độc lập trong thời đại máy móc
Chúng ta không thể quay lưng với AI – điều đó là không thực tế. Nhưng điều nguy hiểm nhất không phải AI mạnh đến đâu, mà là con người yếu đi thế nào nếu giao phó toàn bộ sức mạnh trí tuệ cho nó.
 
“Chúng ta phải học cách tương tác và thích nghi với AI đúng cách. Nếu không, chúng ta không chỉ khiến bản thân trở nên thừa thãi, mà còn cả khả năng nhận thức của chúng ta cũng vậy”, tiến sĩ Gerlich cảnh báo.
 
Câu hỏi cuối cùng không còn là: “AI sẽ làm gì thay chúng ta?”, mà là:
“Nếu AI làm mọi thứ, chúng ta sẽ còn là ai?”
Chờ đợi AI: Khi smartphone mắc kẹt trong kỳ vọng Vietnet24h - AI được kỳ vọng sẽ cách mạng hóa smartphone, nhưng thực tế, nó chỉ dừng lại ở việc tối ưu ảnh, dịch thuật hay hỗ trợ một số tác vụ cơ bản. Trong khi đó, các cải tiến về camera, pin và thiết kế lại giậm chân tại chỗ. Liệu chúng ta có đang lãng phí cả một thế hệ phần cứng để chờ đợi AI hoàn thiện?
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
Kính thông minh AI của Samsung và Google cháy hàng đặt trước, thách thức vị thế thống trị của Meta Vietnet24h - Dòng kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) do Samsung Electronics và Google hợp tác phát triển đã bán hết toàn bộ số lượng phân bổ cho đợt đặt trước đầu tiên tại Hàn Quốc và Mỹ, dù giá khởi điểm lên tới 650.000 won, tương đương khoảng 490 USD.
Sự cố Microsoft làm gián đoạn hoạt động tại châu Á, phơi bày rủi ro phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ Vietnet24h - Sự cố gián đoạn dịch vụ Microsoft trên phạm vi toàn cầu đã gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của doanh nghiệp và cơ quan chính phủ tại nhiều quốc gia châu Á, khi hàng loạt tổ chức không thể truy cập thư điện tử, công cụ làm việc trực tuyến và các dịch vụ đám mây.
Samsung và Google mở đặt trước kính thông minh AI, thách thức vị thế thống trị của Meta Vietnet24h - Samsung Electronics và Google sẽ bắt đầu nhận đặt trước mẫu kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) từ ngày 12/11/2026, đánh dấu bước tiến thương mại hóa sản phẩm hợp tác giữa hai tập đoàn trên thị trường thiết bị đeo thông minh.
Galaxy Z Fold8: Samsung đưa AI và trải nghiệm màn hình gập lên một tầm cao mới Vietnet24h - Thiết kế mỏng nhẹ, màn hình tối ưu cho đa nhiệm, các tính năng Galaxy AI và khả năng chuyển dữ liệu thuận tiện là những điểm được các nhà sáng tạo nội dung công nghệ tại Đông Nam Á và Châu Đại Dương chú ý khi trải nghiệm Galaxy Z Fold8.
Điều gì thôi thúc những người đầu tiên tại Hàn Quốc mua bộ đôi iPhone mới? Vietnet24h - Ngay trên sân nhà của Samsung, thương hiệu Apple vẫn thu hút được những người mua điện thoại gập, nhưng chính hệ sinh thái và phần mềm mới là yếu tố quyết định khiến họ chọn mua sản phẩm.
Samsung ra mắt Galaxy Buds On, tai nghe thiết kế mở tích hợp AI và điều khiển bằng cử chỉ Vietnet24h - Samsung Electronics chuẩn bị đưa Galaxy Buds On ra thị trường Hàn Quốc ngày 27/10, đánh dấu lần đầu tiên hãng giới thiệu tai nghe không dây sử dụng thiết kế mở.
Samsung nâng cấp Galaxy Z Fold8 Series: Mỏng nhẹ hơn, màn hình gập tối ưu cho AI và đa nhiệm Vietnet24h - Samsung tiếp tục đẩy giới hạn thiết kế điện thoại màn hình gập với Galaxy Z Fold8 và Galaxy Z Fold8 Ultra, tập trung vào ba hướng cải tiến chính: giảm trọng lượng và độ dày, nâng cao độ bền của màn hình gập, đồng thời khai thác không gian hiển thị lớn để phục vụ giải trí, sáng tạo nội dung và làm việc với trí tuệ nhân tạo (AI).
Apple ra mắt HomeView giá 299 USD, đặt Siri AI vào trung tâm ngôi nhà thông minh Vietnet24h - Apple chính thức giới thiệu HomeView, màn hình thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có giá khởi điểm 299 USD, đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái nhà thông minh.
Mibro ra mắt đồng hồ chạy bộ AeroPace: Đưa huấn luyện AI đến gần hơn với người dùng phổ thông Vietnet24h - Hãng thiết bị đeo thông minh Mibro vừa giới thiệu AeroPace, mẫu đồng hồ chạy bộ tích hợp hệ thống huấn luyện cá nhân ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), với giá khởi điểm 149,99 euro.
Samsung Galaxy S26 FE tích hợp Galaxy AI, hướng đến trải nghiệm thông minh và sử dụng dài lâu Vietnet24h - Samsung đang định vị Galaxy S26 FE là mẫu smartphone kết hợp các tính năng trí tuệ nhân tạo (AI), camera nâng cấp và khả năng hỗ trợ phần mềm dài hạn, hướng đến người dùng cần một thiết bị phục vụ công việc, sáng tạo nội dung và kết nối trong cuộc sống hằng ngày.
Bộ xử lý máy tính có thể hoạt động bao lâu? Hơn 10 năm nếu được bảo dưỡng đúng cách Vietnet24h - Bộ xử lý trung tâm (CPU) là một trong những linh kiện quan trọng và có giá trị cao nhất trong máy tính.
iPhone Duo: Bước đột phá màn hình gập của Apple vẫn chưa đủ sức thuyết phục Vietnet24h - Chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên đánh dấu bước tiến quan trọng của Apple trong phân khúc điện thoại cao cấp.
iPhone Duo tiếp tục đối mặt với lo ngại về độ bền màn hình gập tại Hàn Quốc Vietnet24h - Hai người dùng tại Hàn Quốc phản ánh chiếc iPhone Duo của Apple gặp sự cố màn hình bên trong chỉ vài ngày sau khi mua, làm dấy lên thêm những nghi vấn về độ bền của mẫu điện thoại gập đầu tiên của hãng.
iPhone Duo: Những tính năng người dùng nên trải nghiệm đầu tiên trên iPhone màn hình gập của Apple Vietnet24h - Sau khi iPhone Duo chính thức lên kệ từ ngày 23/10/2026, Apple bắt đầu đưa mẫu iPhone màn hình gập đầu tiên đến tay người dùng tại nhiều thị trường.
Hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo trên thiết bị gia dụng để nâng cao chất lượng sống Vietnet24h - Trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trên các thiết bị gia dụng, giúp người dùng tự động điều chỉnh điều hòa, quản lý thực phẩm trong tủ lạnh và tối ưu hóa quá trình giặt giũ. Thông qua hệ sinh thái nhà thông minh, các thiết bị có thể kết nối với nhau, giảm bớt thao tác thủ công và hỗ trợ xây dựng thói quen sinh hoạt tiện nghi hơn.
Bỏ gần 65 triệu đồng mua iPhone Duo: Có thực sự “đáng đồng tiền bát gạo”? Vietnet24h - iPhone Duo, chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên của Apple, có giá khởi điểm 64,99 triệu đồng tại Việt Nam. Sức hấp dẫn của thiết bị không chỉ nằm ở thiết kế mới lạ, mà còn ở khả năng biến một chiếc điện thoại thành không gian làm việc và giải trí lớn hơn, cùng những tính năng chụp ảnh tận dụng hai màn hình.
5 cách bảo vệ tài khoản ngân hàng trước các cuộc tấn công bằng AI Vietnet24h - Làn sóng tấn công chiếm đoạt tài khoản có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt các ngân hàng trước những thách thức mới, đồng thời buộc người dùng phải nâng cao cảnh giác để bảo vệ tài khoản ngân hàng, mua sắm và các dịch vụ trực tuyến.
iPhone 18 Pro: Nâng cấp đáng chú ý nằm ở camera, pin và tốc độ sạc Vietnet24h - Sau một tuần trải nghiệm thực tế, PhoneArena đánh giá iPhone 18 Pro tiếp tục duy trì thế mạnh của dòng Pro, nhưng những cải tiến đáng chú ý nhất không nằm ở thiết kế mà tập trung vào camera, thời lượng pin, hiệu năng và tốc độ sạc.
Trên tay iPhone Duo: Mẫu iPhone đáng chú ý nhất của Apple trong một thập kỷ Vietnet24h - iPhone Duo tạo ấn tượng mạnh ngay từ trải nghiệm đầu tiên với thiết kế gập, màn hình gần như không thấy nếp gấp và khả năng đa nhiệm được Apple tối ưu hóa. Tuy nhiên, việc chỉ trang bị hai camera sau vẫn là điểm khiến sản phẩm chưa thực sự hoàn hảo.
Galaxy Z Flip 8: Samsung thay đổi cách dùng điện thoại gập Vietnet24h - Galaxy Z Flip 8 không tạo ra bước nhảy lớn về phần cứng, nhưng Samsung đã thay đổi đáng kể cách người dùng tương tác với màn hình ngoài, biến chiếc điện thoại gập vỏ sò thành thiết bị có thể sử dụng nhiều hơn mà không cần mở máy.