Vừa qua, Quốc hội đã thông qua các Nghị quyết chủ trương đầu tư 3 dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc trọng điểm khu vực phía Nam giai đoạn 1, gồm: Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột và Biên Hòa - Vũng Tàu.
Theo đó,dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng dài 188,2km, có tổng mức đầu tư sơ bộ là 44.691 tỷ đồng. Trong đó, nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021 - 2025 là 30.758 tỷ đồng, ngân sách giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 13.933 tỷ đồng.
Trong giai đoạn 2021-2025, ngân sách Trung ương là 26.935 tỷ đồng, trong đó, 14.248 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025, 1.166 tỷ đồng nguồn vốn từ rà soát, sắp xếp lại kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 của Bộ Giao thông Vận tải, 3.800 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách nhà nước để đầu tư phát triển trong gói hỗ trợ, phục hồi kinh tế và 7.721 tỷ đồng nguồn tăng thu, cắt giảm, tiết kiệm chi ngân sách Trung ương năm 2021.
Nguồn ngân sách địa phương là 3.823,5 tỷ đồng, trong đó tỉnh An Giang là 1.000 tỷ đồng, TP Cần Thơ là 1.000 tỷ đồng, tỉnh Hậu Giang là 823,5 tỷ đồng và tỉnh Sóc Trăng 1.000 tỷ đồng.
Dự án được chuẩn bị đầu tư, thực hiện từ năm 2022, cơ bản hoàn thành một số đoạn tuyến có lưu lượng giao thông lớn năm 2025, cơ bản hoàn thành toàn tuyến năm 2026 và hoàn thành đưa vào khai thác đồng bộ toàn dự án năm 2027.
Dự án Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột dài 117,5km, có tổng mức đầu tư sơ bộ là 21.935 tỷ đồng. Trong đó nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021 - 2025 là 15.096 tỷ đồng; giai đoạn 2026 - 2030 là 6.839 tỷ đồng.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, ngân sách Trung ương là 13.831 tỷ đồng, trong đó 6.539 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025, 572 tỷ đồng nguồn vốn từ rà soát, sắp xếp lại kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 của Bộ Giao thông Vận tải, 2.320 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách nhà nước để đầu tư phát triển thuộc gói hỗ trợ phục hồi kinh tế và 4.400 tỷ đồng nguồn tăng thu, cắt giảm, tiết kiệm chi ngân sách Trung ương năm 2021.
Nguồn ngân sách địa phương là 1.265 tỷ đồng, trong đó tỉnh Đắk Lắk là 916,5 tỷ đồng và tỉnh Khánh Hòa là 348,5 tỷ đồng. Dự án thực hiện từ năm 2022, cơ bản hoàn thành một số đoạn tuyến có lưu lượng giao thông lớn năm 2025, cơ bản hoàn thành toàn tuyến năm 2026 và hoàn thành đưa vào khai thác đồng bộ toàn Dự án năm 2027.
Dự án Biên Hòa - Vũng Tàu dài 53,7km, có tổng mức đầu tư sơ bộ là 17.837 tỷ đồng. Trong đó, nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021 - 2025 là 14.270 tỷ đồng; giai đoạn 2026 - 2030 là 3.567 tỷ đồng.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, ngân sách Trung ương là 11.000 tỷ đồng trong đó 5.360 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025, 465 tỷ đồng nguồn vốn từ rà soát, sắp xếp lại kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 của Bộ Giao thông vận tải, 3.500 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách nhà nước để đầu tư phát triển thuộc gói hỗ trợ phục hồi, phát triển kinh tế và 1.675 tỷ đồng nguồn tăng thu, cắt giảm, tiết kiệm chi ngân sách Trung ương năm 2021.
Nguồn ngân sách địa phương là 3.270 tỷ đồng, trong đó tỉnh Đồng Nai là 2.600 tỷ đồng và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là 670 tỷ đồng. Dự án thực hiện từ năm 2022, cơ bản hoàn thành năm 2025 và hoàn thành đưa vào khai thác đồng bộ toàn dự án năm 2026.
Để tạo thuận lợi cho việc triển khai các dự án, Quốc hội đồng ý cho áp dụng nhiều chính sách đặc biệt tương tự các dự án áp dụng Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.
Cụ thể, các dự án được áp dụng các cơ chế đặc thù về chỉ định thầu đối với các gói thầu tư vấn, gói thầu phục vụ di dời hạ tầng kỹ thuật, gói thầu thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư, gói thầu xây lắp; được giao cho các địa phương làm chủ đầu tư các đoạn đi qua địa bàn...
Ngoài ra, các dự án còn được áp dụng các chính sách đặc thù khác như cho phép Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan trung ương, các địa phương liên quan xây dựng phương án thu hồi vốn đầu tư dự án hoàn trả vào NSTW và ngân sách địa phương theo tỷ lệ vốn góp đầu tư dự án.
Quốc hội cũng cho phép phân chia các dự án thành phần theo địa giới hành chính của các địa phương thuộc phạm vi của dự án. Trong trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án trong thời gian Quốc hội không họp, Quốc hội ủy quyền Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.