Kể từ khi bị Mỹ đưa vào “danh sách đen” năm 2019, Huawei – gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc – không lùi bước mà chuyển hướng theo chiến lược dài hơi: xây dựng một hệ sinh thái bán dẫn bản địa hóa, khép kín và bền vững. Hơn 60 khoản đầu tư vào các công ty chip nội địa, thông qua công cụ tài chính mang tên Hubble, không chỉ là biện pháp ứng phó mang tính tình thế mà còn là lời khẳng định tham vọng kiến tạo lại chuỗi cung ứng công nghệ theo cách mà Trung Quốc có thể kiểm soát hoàn toàn.

 

Trong khi phương Tây tập trung vào các biện pháp cấm vận và giới hạn công nghệ, Huawei âm thầm gieo những “hạt giống” công nghệ nội địa khắp Trung Quốc. Hubble Investment ra đời như một quỹ đầu tư chiến lược, nhắm vào những mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng bán dẫn: từ wafer ống nano carbon cho chip tương lai, đến vật liệu đóng gói HBM cho chip AI, hay cả các startup bán dẫn ở Thâm Quyến được nhà nước hậu thuẫn.

 

Nhiều thương vụ của Hubble chỉ mua dưới 10% cổ phần – đủ để tiếp cận công nghệ, xây dựng ảnh hưởng, nhưng không gây chú ý. Đây là một chiến lược mềm dẻo, vừa né tránh sự giám sát quốc tế, vừa tạo nên một “mạng nhện bán dẫn” gắn kết chặt chẽ giữa Huawei và các công ty trong nước.

Trong bối cảnh bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là không thể tiếp cận TSMC – nhà sản xuất chip tiên tiến hàng đầu, Huawei buộc phải bắt tay chặt hơn với SMIC. Đây là một lựa chọn bắt buộc nhưng cũng đầy rủi ro, khi SMIC đang chật vật phát triển chip tiên tiến với thiết bị chế tạo lạc hậu.

 

Tuy nhiên, bất chấp hạn chế, SMIC vẫn sản xuất được chip 7nm cho Huawei, thậm chí có thể tiệm cận hiệu năng của chip 5nm phương Tây – một bước tiến không nhỏ nếu nhìn vào xuất phát điểm công nghệ trong nước. Việc chip laptop mới của HiSilicon (công ty con của Huawei) chuẩn bị ra mắt với hiệu suất cạnh tranh cho thấy sự kiên định trong chiến lược nội địa hóa của Huawei đang bắt đầu phát huy hiệu quả.

 

Khác với các đối thủ Trung Quốc như Xiaomi – vẫn thuê ngoài sản xuất chip tiên tiến ở Đài Loan – Huawei chấp nhận thiệt hại tài chính để tự chủ hóa toàn bộ chuỗi sản xuất. Báo cáo lỗ 56 triệu USD trong quý cuối năm 2024 không phải là thất bại, mà là cái giá Huawei sẵn sàng trả để đổi lấy độc lập công nghệ trong dài hạn.

 

Từ chỗ là nạn nhân của các lệnh trừng phạt, Huawei đang biến mình thành trung tâm của nỗ lực tự cường công nghệ quốc gia. Sự kết hợp giữa đầu tư công – tư, định hướng chiến lược và chính sách công nghiệp đang biến Trung Quốc thành một đối thủ thực sự đáng gờm trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu.