Khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy một làn sóng đầu tư hạ tầng công nghệ chưa từng có trên toàn cầu, hai xu hướng lớn đang nổi lên tại châu Á: sự mở rộng mạnh mẽ của chuỗi cung ứng thiết bị bán dẫn và cuộc tái cấu trúc mạng lưới cáp quang biển quốc tế. Những động thái mới từ Applied Materials tại Singapore và các tập đoàn viễn thông Nhật Bản cho thấy cuộc đua AI không chỉ diễn ra trong các trung tâm dữ liệu hay nhà máy chip, mà còn lan rộng tới toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng số toàn cầu. 

Applied Materials đặt cược lớn vào Singapore
Tập đoàn thiết bị bán dẫn hàng đầu thế giới Applied Materials đang tăng tốc mở rộng năng lực sản xuất tại Đông Nam Á nhằm đáp ứng nhu cầu bùng nổ từ ngành AI.

Theo kế hoạch, Applied Materials sẽ đầu tư khoảng 500 triệu USD để mở rộng khu tổ hợp sản xuất tại Singapore từ một lên ba cơ sở, qua đó gần như tăng gấp đôi năng lực sản xuất toàn cầu của công ty. Singapore dự kiến sẽ chiếm gần 50% tổng công suất sản xuất của Applied Materials trên toàn thế giới sau khi dự án hoàn thành. 

Ông Gary Dickerson, Chủ tịch kiêm CEO Applied Materials, cho biết doanh thu mảng thiết bị bán dẫn của công ty được dự báo tăng hơn 30% trong năm nay và duy trì tốc độ tương tự trong những năm tới nhờ nhu cầu AI ngày càng tăng. 

Bên cạnh mở rộng nhà máy, Applied Materials cũng dự kiến tuyển thêm khoảng 1.000 nhân sự tại Đông Nam Á, chủ yếu tại Singapore, nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất và nghiên cứu phát triển. 

Động thái này phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của Singapore trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Đảo quốc này hiện là trung tâm sản xuất và đóng gói chip quan trọng của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Micron, GlobalFoundries, Infineon, ASMPT và Applied Materials.

AI làm thay đổi bản đồ hạ tầng số dưới đáy đại dương
Không chỉ ngành bán dẫn, cuộc cách mạng AI cũng đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong lĩnh vực viễn thông quốc tế.

Theo Nikkei Asia, các doanh nghiệp Nhật Bản đang tìm cách mở rộng vai trò trong thị trường cáp quang biển châu Á khi nhu cầu truyền tải dữ liệu tăng đột biến bởi AI, điện toán đám mây và các trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn.

Hiện nay, khoảng 99% lưu lượng dữ liệu quốc tế được truyền tải thông qua các tuyến cáp quang biển. Khi các mô hình AI tạo sinh ngày càng lớn và đòi hỏi khối lượng dữ liệu khổng lồ, hạ tầng cáp ngầm đang trở thành một tài sản chiến lược không kém gì các nhà máy chip hay trung tâm dữ liệu. 

Tuy nhiên, ngành công nghiệp cáp biển đang đối mặt với nhiều thách thức mới: Chi phí xây dựng tăng mạnh; Thời gian triển khai kéo dài do các thủ tục pháp lý và yếu tố địa chính trị; Mô hình liên minh đầu tư đa quốc gia ngày càng phức tạp; Rủi ro đứt gãy hạ tầng do thiên tai hoặc căng thẳng khu vực. 

Nhật Bản thúc đẩy mô hình đầu tư mới
Để giải quyết các rào cản trên, Tập đoàn NTT Data cùng Sumitomo Corporation và JA Mitsui Leasing đã thành lập liên doanh Intra-Asia Marine Networks nhằm triển khai tuyến cáp biển mới mang tên I-AM Cable. 

Khác với mô hình truyền thống vốn phụ thuộc vào các liên minh quốc tế quy mô lớn, dự án mới được triển khai bởi một nhóm đối tác giới hạn nhằm rút ngắn thời gian ra quyết định và tăng tính linh hoạt trong đầu tư. 

Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 1 tỷ USD, kết nối Nhật Bản với Malaysia và Singapore, đồng thời mở rộng tới Hàn Quốc, Đài Loan và Philippines. 

Theo NTT Data, tuyến cáp này sẽ góp phần hình thành một hệ sinh thái kết nối mới cho nền kinh tế số châu Á, đồng thời củng cố vị thế của Nhật Bản như một trung tâm dữ liệu chiến lược trong khu vực. 

Cuộc đua xây dựng “xa lộ dữ liệu” mới của châu Á
Sự xuất hiện của I-AM Cable chỉ là một phần trong làn sóng đầu tư cáp biển mới tại châu Á.

Trong hai năm qua, hàng loạt dự án lớn đã được công bố, bao gồm:

• AUG East do Singtel và NEC dẫn dắt, kết nối Singapore – Nhật Bản cùng nhiều quốc gia Đông Nam Á; 

• Candle Cable do SoftBank và Meta đầu tư, kết nối Nhật Bản, Singapore, Đài Loan, Philippines, Indonesia và Malaysia; 

• TGN-IA2 của Tata Communications kết nối Singapore, Hồng Kông và Nhật Bản. 

Các dự án này phản ánh nhu cầu cấp thiết về hạ tầng dữ liệu mới khi AI đang làm gia tăng lưu lượng truyền tải giữa các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu.

Châu Á trở thành trung tâm của nền kinh tế AI
Sự mở rộng của Applied Materials tại Singapore và chiến lược cáp ngầm mới của Nhật Bản đều cho thấy một thực tế rõ ràng: châu Á đang ngày càng giữ vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị AI toàn cầu.

Nếu các nhà máy bán dẫn là nơi tạo ra "bộ não" cho AI, thì các tuyến cáp quang biển chính là "hệ thần kinh" kết nối toàn bộ nền kinh tế số. Trong bối cảnh nhu cầu AI tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, cuộc đua đầu tư vào sản xuất chip, trung tâm dữ liệu và hạ tầng truyền dẫn sẽ trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh công nghệ của các quốc gia trong thập kỷ tới.