Khi thành phố đăng cai Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, ngành công nghiệp robot cùng hệ sinh thái sản xuất phần cứng của địa phương trở thành một trong những điểm nhấn được giới thiệu với các đoàn khách quốc tế.
Theo South China Morning Post (SCMP), sự quan tâm của các đoàn doanh nghiệp nước ngoài đối với ngành robot Thâm Quyến đang gia tăng. Liu Tuo, người điều hành một phòng trưng bày robot tại khu vực được gọi là “Thung lũng robot” ở quận Nam Sơn, cho biết ông liên tục dẫn các đoàn khách quốc tế tham quan và tìm hiểu sản phẩm.
Phòng trưng bày của ông giới thiệu nhiều loại robot với khả năng trình diễn khác nhau, từ robot hình người có thể viết thư pháp, robot hai chân thực hiện các động tác võ thuật đến bộ khung xương trợ lực có động cơ. Những khách tham quan gần đây bao gồm các chủ khách sạn châu Âu tìm hiểu robot vệ sinh, đại diện một công viên tại Melbourne quan tâm đến robot cắt cỏ và nhiều lãnh đạo doanh nghiệp nước ngoài muốn trực tiếp tìm hiểu năng lực phát triển robot của Trung Quốc.
Sự quan tâm này cho thấy Thâm Quyến đang tận dụng Hội nghị APEC để quảng bá năng lực công nghệ, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng và đối tác quốc tế cho các doanh nghiệp robot trong nước.
Hệ sinh thái robot hình thành từ chuỗi cung ứng công nghiệp hoàn chỉnh
“Thung lũng robot” nằm tại quận Nam Sơn, trong khu vực giữa hai dãy núi Dương Đài và Đường Lãng. Đây là một trong những khu vực tập trung các doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và sản xuất robot của Thâm Quyến.
Theo thông tin do Tân Hoa xã công bố hồi tháng 7/2026, khu vực này có hơn 200 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực robot và gần một chục trường đại học. Hệ sinh thái tại đây bao gồm nhiều mắt xích, từ nghiên cứu phần mềm, cảm biến, hệ thống truyền động đến sản xuất các bộ phận cơ khí và hoàn thiện sản phẩm.
Lợi thế đáng kể của Thâm Quyến nằm ở khả năng kết nối nhanh giữa nghiên cứu, thiết kế và sản xuất. Các doanh nghiệp có thể tiếp cận nhà cung cấp linh kiện, đội ngũ kỹ thuật và khách hàng trong phạm vi địa lý tương đối gần. Điều này giúp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, thử nghiệm và điều chỉnh thiết kế.
Theo Associated Press (AP), Guo Cong, đồng sáng lập kiêm Giám đốc công nghệ của Pudu Robotics, cho biết mạng lưới cung ứng tại Thâm Quyến có thể đáp ứng nhu cầu linh kiện trong vòng nửa ngày, trong khi các kỹ sư có thể đến hỗ trợ khách hàng ở khu vực lân cận chỉ sau khoảng một đến hai giờ.
Pudu Robotics phát triển robot dịch vụ phục vụ nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại và các môi trường làm việc khác. Danh mục sản phẩm của công ty bao gồm robot giao đồ ăn, robot vệ sinh sàn, robot hướng dẫn khách hàng, robot hình người và robot bánh xe có cánh tay cơ khí phục vụ các nhiệm vụ như vận chuyển hàng hóa trong tòa nhà hoặc đóng gói trong kho.
Mô hình tập trung doanh nghiệp và nhà cung cấp trong cùng một khu vực giúp các công ty robot giảm thời gian chờ linh kiện, tăng tốc độ thử nghiệm và nhanh chóng điều chỉnh sản phẩm theo yêu cầu thực tế. Đây là một lợi thế quan trọng trong ngành robot, nơi sản phẩm thường phải kết hợp nhiều công nghệ khác nhau như trí tuệ nhân tạo, cơ khí chính xác, cảm biến và điều khiển chuyển động.
Robot từ phòng trưng bày đến ứng dụng thực tế
Không chỉ giới thiệu robot hình người với những màn trình diễn gây chú ý, Thâm Quyến còn muốn chứng minh khả năng thương mại hóa công nghệ robot trong các lĩnh vực cụ thể.
Các doanh nghiệp địa phương đang phát triển nhiều dòng robot chuyên dụng cho nhà máy, kho hàng, nhà hàng, khách sạn và dịch vụ công cộng. Thay vì chỉ tập trung vào những cỗ máy có hình dáng giống con người, nhiều nhà sản xuất lựa chọn giải pháp robot đảm nhiệm một số nhiệm vụ cụ thể, qua đó tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp cho khách hàng.
Pudu Robotics là một ví dụ về hướng phát triển này. Robot của công ty có thể vận chuyển đồ ăn trong nhà hàng, làm sạch sàn, hỗ trợ hướng dẫn khách mua sắm và thực hiện một số công việc vận chuyển hàng hóa. Các dòng robot hình người và bán hình người cũng đang được bổ sung vào danh mục sản phẩm.
Trong lĩnh vực robot tự hành, Pony.ai là một doanh nghiệp tiêu biểu có hoạt động tại Thâm Quyến. Theo AP, công ty vận hành đội xe robotaxi gồm gần 2.000 phương tiện tại bốn thành phố của Trung Quốc, trong đó có Thâm Quyến. Tuy nhiên, dịch vụ vẫn hoạt động trong các khu vực được cấp phép, với những điểm đón và trả khách xác định, chưa thể thay thế hoàn toàn taxi truyền thống.
Những ví dụ này cho thấy ngành robot Trung Quốc đang phát triển theo nhiều hướng song song: robot dịch vụ, robot công nghiệp, robot hình người và phương tiện tự hành. Khả năng đưa sản phẩm vào môi trường sử dụng thực tế là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp kiểm chứng công nghệ, hoàn thiện thiết kế và mở rộng thị trường.
APEC trở thành cơ hội quảng bá công nghệ của Thâm Quyến
Việc đăng cai APEC 2026 đưa Thâm Quyến vào tâm điểm chú ý của cộng đồng quốc tế. Thành phố không chỉ giới thiệu các thành tựu về robot mà còn muốn thể hiện năng lực của một trung tâm sản xuất công nghệ cao, nơi các doanh nghiệp có thể phát triển sản phẩm từ ý tưởng đến sản xuất hàng loạt.
Theo AP, Thâm Quyến hiện có hơn 18 triệu dân và là nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Huawei, BYD và Tencent. Thành phố từng là một làng chài trước khi được lựa chọn trở thành một trong những đặc khu kinh tế đầu tiên của Trung Quốc vào năm 1980. Chính sách mở cửa, thu hút đầu tư nước ngoài và phát triển sản xuất xuất khẩu đã tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi thành trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trong những năm gần đây, Thâm Quyến tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, xe điện, phương tiện tự hành và robot. Sự kết hợp giữa năng lực sản xuất điện tử, mạng lưới cung ứng linh kiện và nguồn nhân lực kỹ thuật giúp thành phố có lợi thế trong việc phát triển những ngành công nghiệp cần sự phối hợp giữa phần cứng và phần mềm.
Tuy nhiên, những màn trình diễn công nghệ tại các sự kiện quốc tế không đồng nghĩa với việc các sản phẩm đã được triển khai rộng rãi hoặc đạt được hợp đồng thương mại. Việc các đoàn khách nước ngoài tham quan phòng trưng bày cho thấy sự quan tâm đối với công nghệ robot Trung Quốc, nhưng chưa đủ để khẳng định các đơn hàng hay thỏa thuận hợp tác đã được ký kết.
Thâm Quyến phản ánh tham vọng công nghệ của Trung Quốc
Sự phát triển của “Thung lũng robot” phản ánh định hướng nâng cấp công nghiệp của Trung Quốc, từ vai trò trung tâm sản xuất quy mô lớn sang phát triển các sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.
Trong lĩnh vực robot, lợi thế không chỉ nằm ở khả năng chế tạo một thiết bị hoàn chỉnh mà còn ở việc kiểm soát các công nghệ cốt lõi như cảm biến, động cơ, bộ điều khiển, hệ thống truyền động và phần mềm trí tuệ nhân tạo. Một hệ sinh thái cung ứng đủ sâu giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu, tăng khả năng tùy chỉnh và rút ngắn chu kỳ phát triển sản phẩm.
Đây cũng là yếu tố khiến Thâm Quyến trở thành địa điểm đáng chú ý trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Khi nhu cầu tự động hóa gia tăng do áp lực chi phí lao động, thiếu hụt nhân lực và yêu cầu nâng cao năng suất, robot có thể mở rộng ứng dụng từ nhà máy sang logistics, thương mại, dịch vụ và chăm sóc sức khỏe.
Dù vậy, ngành công nghiệp robot vẫn phải giải quyết nhiều thách thức, bao gồm độ tin cậy khi vận hành trong môi trường phức tạp, chi phí đầu tư, an toàn tương tác giữa người và máy, cũng như khả năng tạo ra hiệu quả kinh tế đủ lớn để thuyết phục khách hàng triển khai trên diện rộng.
Với Thâm Quyến, APEC 2026 là cơ hội để giới thiệu một hình ảnh mới của thành phố: không chỉ là trung tâm sản xuất điện tử và công nghệ của Trung Quốc, mà còn là nơi hình thành hệ sinh thái robot có khả năng kết nối nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa. Thành công của chiến lược này sẽ phụ thuộc vào việc các sản phẩm được giới thiệu hôm nay có thể chuyển hóa thành ứng dụng thực tế, đơn hàng và năng lực cạnh tranh bền vững trên thị trường quốc tế hay không.