Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đưa quốc gia Đông Nam Á này vượt khỏi vai trò trung tâm lắp ráp điện tử, tiến sâu hơn vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Theo Ủy ban Đầu tư Thái Lan (BOI), chiến lược được công bố ngày 24/9/2026 và được Hội đồng Chính sách quốc gia về bán dẫn và điện tử tiên tiến thông qua. Hội đồng do Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas chủ trì.
Kế hoạch mang tên sáng kiến chip “Made in Thailand” thiết lập lộ trình phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước đến giữa thế kỷ, bao phủ toàn bộ các lĩnh vực từ nghiên cứu, thiết kế chip, chế tạo tấm bán dẫn, đóng gói tiên tiến, lắp ráp, kiểm thử đến những ứng dụng điện tử có giá trị cao.
Theo ông Ekniti, đây là khuôn khổ quốc gia toàn diện đầu tiên của Thái Lan nhằm xây dựng năng lực bán dẫn và chuyển dịch sang các hoạt động có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Chiến lược cũng nhằm tạo cho nhà đầu tư tầm nhìn rõ ràng về ưu tiên công nghệ, cam kết phát triển hạ tầng và kế hoạch đào tạo nhân lực đến năm 2050.
Ba giai đoạn xây dựng hệ sinh thái bán dẫn
Chiến lược được chia thành ba giai đoạn, với mục tiêu nâng cấp năng lực sản xuất theo từng bước.
Trong giai đoạn đến năm 2030, Thái Lan tập trung củng cố thế mạnh hiện có trong lĩnh vực lắp ráp và kiểm thử bán dẫn, mở rộng công suất đóng gói tiên tiến, đồng thời xây dựng nền tảng ban đầu cho hoạt động chế tạo tấm bán dẫn ở công đoạn đầu nguồn.
Đây là hướng đi phù hợp với vị thế hiện tại của Thái Lan trong ngành điện tử. Quốc gia này đã hình thành nền tảng sản xuất linh kiện, thiết bị điện tử và các hoạt động liên quan đến bán dẫn, nhưng vẫn cần nâng cao năng lực công nghệ để tham gia sâu hơn vào những khâu có hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng lớn.
Giai đoạn thứ hai, kéo dài đến năm 2040, sẽ tập trung thu hút các nhà đầu tư lớn vào những hoạt động thượng nguồn như thiết kế chip, chế tạo tấm bán dẫn và các công nghệ sản xuất tiên tiến. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư lớn, trình độ kỹ thuật cao và nguồn nhân lực chuyên sâu.
Đến năm 2050, Thái Lan hướng tới xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn trong nước hoàn chỉnh hơn, trong đó doanh nghiệp nội địa giữ vai trò lớn hơn trong phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản xuất các sản phẩm có giá trị cao.
Ba lĩnh vực công nghệ được xác định là ưu tiên gồm quang tử học, bán dẫn công suất và cảm biến.
Đối với quang tử học, Thái Lan muốn tận dụng nhu cầu đang tăng nhanh từ trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và truyền thông tốc độ cao. Đây là lĩnh vực có tiềm năng lớn khi các hệ thống tính toán AI ngày càng cần năng lực truyền tải dữ liệu nhanh hơn, độ trễ thấp hơn và hiệu quả năng lượng cao hơn.
Trong khi đó, bán dẫn công suất sẽ phục vụ các lĩnh vực xe điện, lưu trữ năng lượng và hạ tầng điện. Công nghệ cảm biến được phát triển dựa trên năng lực sẵn có của Thái Lan về hệ thống vi cơ điện tử, hướng đến các ứng dụng trong ô tô, tự động hóa công nghiệp, thiết bị thông minh và y tế.
Thái Lan đã thu hút đề xuất đầu tư 27,2 tỷ USD
Để triển khai chiến lược, Chính phủ Thái Lan dự kiến kết hợp các chính sách ưu đãi đầu tư, chương trình tài chính, hạ tầng nghiên cứu, cơ sở công nghiệp và cải cách quy định. Mục tiêu là thu hút các nhà sản xuất bán dẫn quốc tế, đồng thời khuyến khích phát triển mạng lưới nhà cung ứng trong nước.
Theo BOI, từ năm 2023 đến hết nửa đầu năm 2026, Thái Lan đã tiếp nhận 879 hồ sơ đề nghị xúc tiến đầu tư trong lĩnh vực bán dẫn và điện tử tiên tiến, với tổng vốn đầu tư đề xuất khoảng 27,2 tỷ USD, tương đương 909 tỷ baht.
Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực, bao gồm sản xuất bán dẫn, bảng mạch in, ổ đĩa cứng, máy chủ AI, thiết bị mạng, hệ thống quản lý nguồn điện và linh kiện điện tử cho ngành ô tô cũng như công nghiệp.
Con số 27,2 tỷ USD cho thấy sức hút đầu tư của Thái Lan đã được hình thành trước khi chiến lược quốc gia được triển khai đầy đủ. Tuy nhiên, đây là tổng vốn của các hồ sơ đề xuất đầu tư được tiếp nhận, không đồng nghĩa toàn bộ số vốn đã được giải ngân hoặc các dự án đều đã đi vào hoạt động.
Một trong những dự án đáng chú ý là kế hoạch của Infineon Technologies xây dựng nhà máy sản xuất đầu tiên tại tỉnh Samut Prakan. Cơ sở này dự kiến tập trung vào các mô-đun bán dẫn công suất tiên tiến phục vụ xe điện, lưu trữ năng lượng, năng lượng tái tạo và điện tử công nghiệp.
Dự án còn bao gồm hoạt động nghiên cứu và phát triển, hợp tác với các cơ sở giáo dục tại Thái Lan và kế hoạch tạo hơn 5.000 việc làm khi nhà máy vận hành đầy đủ công suất.
Ngoài Infineon, hệ sinh thái điện tử và bán dẫn của Thái Lan còn có sự tham gia của Foxsemicon Integrated Technology, Analog Devices, Zhen Ding Technology, Terahop và Malaysian Pacific Industries.
Bài toán nhân lực và hạ tầng quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu
Một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược là phát triển nguồn nhân lực. Thái Lan đặt mục tiêu đào tạo 86.600 người đến năm 2030, trong đó khoảng 84.900 nhân sự trình độ chuyên môn cao và 1.700 nhà nghiên cứu tiên tiến.
Chương trình sẽ kết hợp đào tạo chuyên ngành tại các trường đại học, thực tập trong doanh nghiệp, đào tạo ở nước ngoài và nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên kỹ thuật, nhà nghiên cứu.
Đây là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành bán dẫn. Khác với nhiều lĩnh vực sản xuất điện tử truyền thống, các công đoạn thiết kế chip, chế tạo tấm bán dẫn và đóng gói tiên tiến đòi hỏi đội ngũ kỹ sư có kiến thức chuyên sâu về vật liệu, điện tử, vật lý bán dẫn, tự động hóa và kiểm soát quy trình ở độ chính xác rất cao.
Bên cạnh nhân lực, chiến lược cũng nhấn mạnh vai trò của nguồn cung điện ổn định, năng lượng sạch, hạ tầng công nghiệp và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định lựa chọn địa điểm của các nhà đầu tư bán dẫn quốc tế.
Ông Narit Therdsteerasukdi, Tổng Thư ký BOI, cho biết sáng kiến “Made in Thailand” sẽ kết nối công nghệ, hạ tầng, vốn đầu tư và nhân lực trong một kế hoạch thống nhất. Theo ông, nguồn nhân lực chuyên môn cao quan trọng đối với quyết định lựa chọn địa điểm đầu tư không kém hạ tầng và chính sách ưu đãi, bởi đây là điều kiện để doanh nghiệp nhanh chóng nâng công suất và mở rộng hoạt động dài hạn.
Cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư bán dẫn tại Đông Nam Á
Chiến lược mới cho thấy Thái Lan muốn nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng bán dẫn, thay vì chỉ tiếp tục phát triển các hoạt động lắp ráp điện tử vốn đã có nền tảng. Mục tiêu 80 tỷ USD đầu tư và 150 tỷ USD doanh thu thường niên vào năm 2050 thể hiện tham vọng xây dựng một ngành công nghiệp có quy mô lớn, gắn với những công nghệ đang định hình tương lai của kinh tế số.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, Thái Lan sẽ phải cạnh tranh với nhiều trung tâm sản xuất bán dẫn đã có vị thế tại châu Á. Singapore có lợi thế về công nghệ và môi trường đầu tư; Malaysia đã phát triển hệ sinh thái lắp ráp, kiểm thử và đóng gói bán dẫn; trong khi Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn, thu hút đầu tư vào thiết kế, đóng gói và kiểm thử.
Thách thức lớn nhất của Thái Lan không chỉ là thu hút thêm các dự án FDI, mà còn phải tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Nếu thiếu năng lực nghiên cứu, đội ngũ kỹ sư và mạng lưới nhà cung ứng nội địa, các khoản đầu tư lớn có thể chủ yếu tạo ra năng lực sản xuất tại chỗ mà chưa hình thành được nền tảng công nghệ tự chủ.
Vì vậy, thành công của chiến lược “Made in Thailand” sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các cam kết đầu tư thành dự án thực tế, phát triển nhân lực đúng nhu cầu và xây dựng mối liên kết giữa doanh nghiệp quốc tế với các trường đại học, viện nghiên cứu và nhà cung ứng trong nước.
Trong bối cảnh nhu cầu bán dẫn tiếp tục được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo, xe điện, trung tâm dữ liệu và tự động hóa công nghiệp, Đông Nam Á đang trở thành địa bàn cạnh tranh ngày càng quyết liệt về vốn, công nghệ và nhân lực. Với chiến lược đến năm 2050, Thái Lan đang phát đi tín hiệu rõ ràng rằng nước này muốn trở thành một mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.