Từ robot hình người đến nền tảng AI có thể triển khai trên nhiều lĩnh vực
Tại sự kiện Physical AI KOREA 2026 tổ chức ngày 13/10 tại cơ sở chính ở Daejeon, KAIST công bố định hướng phát triển công nghệ AI có khả năng nhận biết môi trường vật lý, phân tích tình huống và điều khiển máy móc thực hiện hành động trong thế giới thực. Phạm vi ứng dụng không chỉ giới hạn ở robot hình người mà còn bao gồm robot công nghiệp, phương tiện tự hành, thiết bị y tế, hệ thống logistics và các giải pháp phục vụ đời sống.
Theo Chủ tịch KAIST Bae Choong-sik, cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực AI vật lý không nên chỉ được đánh giá qua mức độ giống con người của robot, mà quan trọng hơn là khả năng triển khai AI hiểu và tương tác với thế giới thực trong nhiều môi trường khác nhau. Vì vậy, KAIST sẽ ưu tiên phát triển các công nghệ nền tảng có thể dùng chung cho nhiều dòng robot, thay vì tập trung hoàn thiện một loại máy móc riêng lẻ.
Chiến lược này phản ánh sự chuyển dịch trong nghiên cứu robot: từ chế tạo những cỗ máy có hình dáng và chức năng cụ thể sang xây dựng nền tảng công nghệ có thể mở rộng, tích hợp và tái sử dụng trên nhiều hệ thống.
Ba trụ cột trí tuệ và năm nhóm công nghệ nền tảng
KAIST xác định ba nhóm năng lực cốt lõi của AI vật lý. Thứ nhất là trí tuệ cảm nhận, giúp máy móc thu thập và xử lý thông tin về môi trường, lực, chuyển động, vị trí và trạng thái con người. Thứ hai là trí tuệ vận động, cho phép hệ thống chuyển thông tin nhận được thành các hành động phù hợp, chẳng hạn đi lại, cầm nắm hoặc di chuyển vật thể. Thứ ba là trí tuệ phối hợp, giúp nhiều robot và hệ thống cảm biến chia sẻ dữ liệu, phối hợp ra quyết định và cùng thực hiện nhiệm vụ.
Để hiện thực hóa ba năng lực này, trường dự kiến tập trung vào năm nhóm công nghệ: bộ truyền động cho chuyển động chính xác; công nghệ xử lý dữ liệu vật lý; hạ tầng trung tâm dữ liệu; trí tuệ vận động; và trí tuệ cảm nhận.
Đây là cách tiếp cận nhằm giải quyết một trong những thách thức lớn của robot thế hệ mới: làm sao để máy móc không chỉ thực hiện các thao tác được lập trình sẵn, mà còn có thể nhận biết những thay đổi trong môi trường, tự điều chỉnh hành vi và phối hợp với con người hoặc các hệ thống khác.
Từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng công nghiệp
Tại sự kiện, các nhóm nghiên cứu của KAIST giới thiệu nhiều công nghệ minh họa tiềm năng của AI vật lý. Nhóm của Giáo sư Park Hae-won phát triển robot hình người có khả năng mang vật nặng hơn 15 kg, dựa trên những nghiên cứu về robot đi bằng hai chân và bốn chân. Trong khi đó, nhóm của Giáo sư Shim Hyun-chul phát triển PIBOT, robot phi công hình người được thiết kế để vận hành các bộ điều khiển trong buồng lái dựa trên thông tin chuyến bay.
Một hướng nghiên cứu khác là robot hỗ trợ vận động có thể thu thập dữ liệu về lực chân, khả năng giữ thăng bằng và dáng đi. Từ những dữ liệu này, AI có thể phân tích tình trạng vận động của người sử dụng, mở ra khả năng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ người gặp khó khăn về di chuyển. Chủ tịch KAIST Bae Choong-sik đã trực tiếp trình diễn bộ khung trợ lực tích hợp AI tại sự kiện.
KAIST cũng đặt mục tiêu rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa. Trường dự kiến tăng cường hợp tác giữa các nhóm nghiên cứu, doanh nghiệp do giảng viên sáng lập và đối tác công nghiệp, đồng thời mở rộng đào tạo nhân lực, hỗ trợ khởi nghiệp công nghệ và đào tạo lại lao động đang làm việc trong các ngành liên quan.
Hoạt động nghiên cứu về AI hiểu chuyển động của con người cũng được triển khai thông qua hợp tác với NVIDIA AI Technology Center. Đây là hướng đi có ý nghĩa trong bối cảnh AI vật lý đòi hỏi sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo, cảm biến, điều khiển chuyển động, robot và năng lực tính toán.
Hàm ý đối với ngành điện tử và bán dẫn
Đối với ngành công nghiệp điện tử, sự phát triển của AI vật lý có thể tạo thêm nhu cầu đối với các linh kiện và công nghệ nền tảng như cảm biến, bộ truyền động, vi điều khiển, chip xử lý AI, mô-đun kết nối, hệ thống quản lý năng lượng và các giải pháp điều khiển chính xác.
Khác với AI tạo sinh chủ yếu xử lý dữ liệu số, AI vật lý phải vận hành trong môi trường thực tế, nơi độ trễ, độ tin cậy, mức tiêu thụ điện năng và an toàn hệ thống có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả hoạt động. Điều đó đặt ra yêu cầu cao hơn đối với sự phối hợp giữa phần cứng, phần mềm, dữ liệu và công nghệ sản xuất.
Với Việt Nam, xu hướng này mở ra cơ hội để doanh nghiệp điện tử tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng robot và tự động hóa, từ sản xuất bảng mạch, lắp ráp mô-đun cảm biến đến chế tạo cụm điều khiển và thiết bị điện tử công nghiệp. Tuy nhiên, để tiến lên các khâu có giá trị gia tăng cao hơn, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực thiết kế, kiểm thử, tích hợp hệ thống và đáp ứng các tiêu chuẩn về độ tin cậy, an toàn.
Thông điệp từ chiến lược của KAIST là lợi thế trong kỷ nguyên robot không chỉ nằm ở việc tạo ra một cỗ máy gây ấn tượng, mà còn ở khả năng phát triển những công nghệ nền tảng có thể ứng dụng rộng rãi. Khi AI chuyển từ môi trường số sang thế giới vật lý, năng lực làm chủ phần cứng và xây dựng hệ sinh thái công nghệ sẽ ngày càng trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh công nghiệp.