Đây cũng là thông điệp nổi bật được bà Đỗ Thị Thuý Hương – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) – chia sẻ trước thềm Triển lãm Thiết bị Điện tử Thông minh Việt Nam 2026 (IEAE 2026).

Theo bà Hương, năm 2026 được xem là giai đoạn bản lề của ngành điện tử Việt Nam khi thế giới bước vào chu kỳ phát triển mới dựa trên AI, bán dẫn, tự động hóa và sản xuất thông minh. Trong xu thế đó, Việt Nam không thể tiếp tục chỉ đóng vai trò là trung tâm gia công, lắp ráp mà cần từng bước tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển mạnh từ tư duy gia công sang tư duy làm chủ một phần chuỗi giá trị. Điều này đòi hỏi đầu tư lớn hơn cho công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi số, quản trị sản xuất hiện đại và đặc biệt là nguồn nhân lực kỹ thuật cao”, bà Hương nhấn mạnh.

Theo đại diện VEIA, xu hướng AI và bán dẫn hiện đang làm thay đổi cấu trúc toàn bộ ngành công nghiệp điện tử thế giới. Các tập đoàn công nghệ toàn cầu không chỉ tìm kiếm địa điểm sản xuất có chi phí cạnh tranh mà còn ưu tiên các quốc gia có khả năng tham gia sâu vào hệ sinh thái công nghệ, đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất xanh, quản trị ESG và chuỗi cung ứng thông minh.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp điện tử Việt Nam được khuyến nghị cần tập trung nâng cao năng lực công nghệ, tham gia vào các lĩnh vực có giá trị cao hơn như thiết kế sản phẩm, phần mềm nhúng, AI ứng dụng, thiết kế vi mạch và công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao.

Bên cạnh cơ hội, VEIA cũng cho rằng ngành điện tử Việt Nam đang đứng trước nhiều áp lực cạnh tranh mới khi các doanh nghiệp quốc tế tăng tốc mở rộng hiện diện tại thị trường Việt Nam.

Một điểm đáng chú ý tại Triển lãm Thiết bị Điện tử Thông minh Việt Nam 2026 là sự tham gia ngày càng đông đảo của các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng, AIoT, thiết bị nhà thông minh và sản xuất OEM/ODM.

Theo bà Đỗ Thị Thuý Hương, các doanh nghiệp Trung Quốc hiện không còn cạnh tranh đơn thuần bằng giá thành thấp mà đã chuyển mạnh sang cạnh tranh bằng công nghệ, tốc độ đổi mới sản phẩm và năng lực sản xuất quy mô lớn.

“Nhiều sản phẩm được giới thiệu tại triển lãm năm nay có mức độ hoàn thiện rất cao, tích hợp AI mạnh mẽ, mẫu mã hiện đại và giá thành cạnh tranh nhờ lợi thế hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh”, bà Hương nhận định.

Tuy nhiên, VEIA cho rằng sự hiện diện của các doanh nghiệp quốc tế cũng mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua hợp tác sản xuất, cung ứng linh kiện, logistics và dịch vụ kỹ thuật.

Theo đánh giá của Hiệp hội, Việt Nam hiện vẫn sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh quan trọng trong cuộc đua thu hút đầu tư công nghệ toàn cầu. Đó là vị trí địa chiến lược thuận lợi trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, môi trường chính trị ổn định, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng lớn và lực lượng lao động trẻ có khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới.

Ngoài ra, quyết tâm của Chính phủ trong phát triển AI, bán dẫn, chuyển đổi số và công nghiệp công nghệ cao cũng đang tạo niềm tin mạnh cho các nhà đầu tư quốc tế.

VEIA nhận định Việt Nam hiện không chỉ là thị trường tiêu dùng điện tử giàu tiềm năng mà còn đang dần trở thành trung tâm sản xuất và kết nối chuỗi cung ứng điện tử quan trọng của khu vực Đông Nam Á.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng mạnh về công nghệ và quy mô sản xuất, VEIA cũng cho rằng doanh nghiệp điện tử Việt Nam cần có chiến lược phát triển linh hoạt hơn. Nhiều doanh nghiệp có thể chuyển dịch sang các mô hình giá trị cao hơn như phát triển thương hiệu, thiết kế sản phẩm, thương mại điện tử hoặc tham gia vào các khâu chuyên sâu trong chuỗi cung ứng thay vì chỉ tập trung lắp ráp truyền thống.

Tuy nhiên, theo bà Hương, điều quan trọng không phải là “từ bỏ sản xuất”, mà là tái cấu trúc năng lực sản xuất theo hướng thông minh hơn, công nghệ cao hơn và có giá trị gia tăng lớn hơn.

“Ngành điện tử Việt Nam không thể chỉ đặt mục tiêu sản xuất nhiều hơn, mà cần hướng tới mục tiêu tạo ra giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu của kỷ nguyên AI và kinh tế số”, bà Đỗ Thị Thuý Hương nhấn mạnh.

Triển lãm Thiết bị Điện tử Thông minh Việt Nam 2026 được kỳ vọng sẽ trở thành diễn đàn kết nối quan trọng giữa doanh nghiệp trong nước và quốc tế, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng điện tử thông minh tại Việt Nam trong giai đoạn mới.