Tiêu dùng
Công nghệ “giật dây” nhân sự: Do AI – hay chỉ là lý do?
Minh Ngọc - Thứ Hai, 20/10/2025 12:49 CH
Vietnet24h - Nhiều doanh nghiệp từ lĩnh vực công nghệ cho tới dịch vụ chuyên nghiệp đang viện dẫn sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) như lý do chính cho việc cắt giảm nhân sự gần đây.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng đây có thể chỉ là cái “bình phong” nhằm che đậy những động thái chiến lược khác. 

Công ty nói gì – Chuyên gia nhìn nhận ra sao?
Các công ty như Salesforce, Klarna hay Duolingo khẳng định việc tinh giảm nhân sự hướng tới mục tiêu “định hình lại tổ chức để ứng dụng AI” hoặc “tăng hiệu suất bằng AI”. 

Tuy nhiên, các học giả như Fabian Stephany (ĐH Oxford) và Thomas Roulet (ĐH Cambridge) cho rằng: “Tôi rất hoài nghi liệu việc cắt giảm nhân sự mà chúng ta nhìn thấy hiện nay có thực sự xuất phát từ hiệu suất mà AI mang lại.” 

Họ nhận định rằng nhiều công ty đang dùng “AI” như một lời giải thích dễ nghe để che đi việc thừa nhân sự, chi phí tăng, hoặc quy mô tuyển dụng quá lớn giai đoạn trước. 

Thực tế dữ liệu: AI chưa “giải phóng” nhiều nhân sự như mọi người vẫn tưởng
Báo cáo của một phòng thí nghiệm thuộc Yale University cho thấy từ tháng 11/2022 tới 7/2025, việc AI dẫn dắt cắt giảm nhân sự trên thị trường lao động Mỹ vẫn ở mức rất thấp. 

Theo dữ liệu của New York Federal Reserve: chỉ khoảng
1% các doanh nghiệp dịch vụ tại Mỹ trích dẫn “AI” là lý do chính cho việc cắt giảm nhân sự trong 6 tháng gần đây – thấp hơn nhiều so với mức 10% báo cáo năm 2024. 

Hệ quả đối với người lao động và thị trường
Việc các doanh nghiệp tuyên bố “cắt giảm vì AI” đang tạo ra nỗi bất an lớn trong nhân sự: người lao động lo sợ bị thay thế, mất cơ hội phát triển, và bị bỏ lại khi doanh nghiệp tái cấu trúc. 
Bên cạnh đó, việc áp dụng AI đúng cách để nâng cao kỹ năng, tái đào tạo nhân sự còn thiếu rõ ràng. Lướt qua nhiều doanh nghiệp, việc giảm nhân sự trước, nghĩ lại sau vẫn diễn ra thường xuyên. 

AI đúng là xu hướng – nhưng chưa phải “killer app nhân sự”

“AI dẫn tới giảm nhân sự” đang là một tuyên bố thời thượng, nhưng theo các chuyên gia và dữ liệu hiện có, chưa có bằng chứng mạnh chứng minh AI là nguyên nhân chủ đạo gây ra làn sóng cắt giảm nhân sự gần đây. Thay vào đó, nhiều doanh nghiệp đang chuyển chiến lược, cân đối chi phí, hoặc giải quyết giai đoạn tuyển dụng bùng nổ trước đó, và AI trở thành lý do dễ nhớ, dễ chấp nhận hơn.

Đối với người lao động và nhà quản trị nguồn nhân lực, phần quan trọng sẽ là: liệu doanh nghiệp có mở ra cơ hội học tập, chuyển đổi vai trò, và liệu thông điệp về AI có đi kèm với cam kết phát triển nhân sự hay chỉ là thông báo “cắt giảm”. 

Xu hướng chung ở châu Á
Một báo cáo cho thấy, tại khu vực Đông Nam Á, khoảng 57% lực lượng lao động (tương đương ~164 triệu người) có khả năng bị “hình thành lại” hoặc bị ảnh hưởng bởi AI trong 3-5 năm tới. 

Ở Ấn Độ, hãng Tata Consultancy Services (TCS) — công ty lớn trong mảng dịch vụ gia công CNTT — đã cắt hơn 12.000 nhân sự, được xem như hồi chuông cho xu hướng tái cấu trúc do AI trong ngành outsourcing/IT tại Ấn Độ. 

Xu hướng chung: doanh nghiệp tại châu Á chuyển từ tuyển dụng ồ ạt sang tập trung vào hiệu suất, kỹ năng và automation thay vì mở rộng quy mô nhân sự đơn thuần. 

Kết luận sơ bộ
Ở cấp độ khu vực, AI không chỉ là “tương lai” mà đang khiến nhiều ngành nghề (như BPO, dịch vụ khách hàng, kiểm thử phần mềm) phải điều chỉnh — có thể là giảm nhân sự hoặc đòi hỏi nhân sự có kỹ năng mới cao hơn.

Tại Việt Nam
Theo khảo sát của Microsoft, 88% người lao động có kiến thức (knowledge-workers) tại Việt Nam đã sử dụng công cụ AI (generative AI) trong công việc — vượt mức trung bình toàn cầu (~75%). 

95% lãnh đạo doanh nghiệp Việt tin rằng “đội ngũ lao động số / AI” sẽ mở rộng trong vòng 12-18 tháng tới — cao hơn mức trung bình toàn cầu (~82%). 

Một báo cáo chỉ ra: có tới 40% các vị trí IT tại Việt Nam được đánh giá là “có nguy cơ bị tự động hóa” vào năm 2030. 

Về cơ cấu lao động: Việt Nam có ~51,4 triệu người đang làm việc, nhưng có tới 61% trong số đó thuộc khu vực lao động ngầm (informal sector) — đặt ra thách thức lớn khi thích ứng với kỹ năng mới. 

Những nhóm có rủi ro cao:

  • Công việc lặp đi lặp lại, quy trình chuẩn (ví dụ nhập liệu, kiểm thử đơn giản, back-office)
  • Nhân sự IT “truyền thống” hoặc ít nâng cấp kỹ năng mới
  • Lao động chưa hoặc ít tham gia đào tạo chuyển đổi kỹ năng

Doanh nghiệp & ứng dụng AI tại Việt Nam

  • Theo khảo sát từ Microsoft Vietnam: có 91% lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam nói đang xem xét tuyển dụng các vai trò chuyên về AI – cao hơn mức trung bình toàn cầu. 
  • Theo bài viết từ Vietnam Software & IT Services Association (VINASA) và báo cáo của Google: Việt Nam hiện chỉ có khoảng 300 chuyên gia AI trong khi thiếu hụt hàng năm khoảng 150.000-200.000 nhân sự ICT, đặc biệt AI, big data, an ninh mạng. 
  • Trong ứng dụng thực tế: hơn 80% doanh nghiệp Việt Nam báo cáo đã tích hợp AI vào hoạt động trong 12 tháng gần đây, trong đó có các lĩnh vực như chăm sóc khách hàng (customer service automation), logistics thông minh, marketing số. 
Gợi ý cho người lao động & doanh nghiệp
  • Người lao động: Đối với các vị trí có rủi ro cao (lặp lại, quy trình chuẩn) — nên tích cực phát triển kỹ năng “không dễ thay thế”: văn hóa làm việc số, sáng tạo, phân tích dữ liệu, tương tác con người, phát triển AI/ML cơ bản.
  • Doanh nghiệp: Khi áp dụng AI, cần cân nhắc: không chỉ là cắt nhân sự mà chuyển vai trò và nâng cấp kỹ năng cho nhân viên; đảm bảo thông điệp rõ ràng để nhân viên không bị bất ngờ.
  • Nhà nước & đào tạo: Tăng cường đào tạo lại (re-skilling) và nâng cấp kỹ năng (up-skilling) cho lực lượng lao động hiện tại, đặc biệt nhóm lao động ít kỹ năng và khu vực ngoài đô thị để tránh bị bỏ lại phía sau.
Sinh viên tốt nghiệp ngành khoa học máy tính tại Hoa Kỳ trở lại trường sau khi mất việc làm do AI Vietnet24h - Khoảng 40.000 sinh viên đã đăng ký học kỳ mùa thu này tại Đại học Bang San Jose, đây là khóa tuyển sinh lớn nhất trong lịch sử 168 năm của trường.
Apple thất thế trong cuộc đua AI: Khi nội bộ rạn nứt, còn đối thủ thì bứt phá Vietnet24h - Giữa lúc OpenAI, Meta và Google tung ra hàng loạt mô hình AI mạnh mẽ, Apple lại đang phải giải bài toán nhân sự, định hướng và công nghệ. Việc Siri tiếp tục bị chia tách khỏi đội ngũ AI lõi, cùng làn sóng rời đi của các kỹ sư cấp cao, đang khiến Apple dần tụt lại phía sau trong thời đại AI tạo sinh.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
Kính thông minh AI của Samsung và Google cháy hàng đặt trước, thách thức vị thế thống trị của Meta Vietnet24h - Dòng kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) do Samsung Electronics và Google hợp tác phát triển đã bán hết toàn bộ số lượng phân bổ cho đợt đặt trước đầu tiên tại Hàn Quốc và Mỹ, dù giá khởi điểm lên tới 650.000 won, tương đương khoảng 490 USD.
Sự cố Microsoft làm gián đoạn hoạt động tại châu Á, phơi bày rủi ro phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ Vietnet24h - Sự cố gián đoạn dịch vụ Microsoft trên phạm vi toàn cầu đã gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của doanh nghiệp và cơ quan chính phủ tại nhiều quốc gia châu Á, khi hàng loạt tổ chức không thể truy cập thư điện tử, công cụ làm việc trực tuyến và các dịch vụ đám mây.
Samsung và Google mở đặt trước kính thông minh AI, thách thức vị thế thống trị của Meta Vietnet24h - Samsung Electronics và Google sẽ bắt đầu nhận đặt trước mẫu kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) từ ngày 12/11/2026, đánh dấu bước tiến thương mại hóa sản phẩm hợp tác giữa hai tập đoàn trên thị trường thiết bị đeo thông minh.
Galaxy Z Fold8: Samsung đưa AI và trải nghiệm màn hình gập lên một tầm cao mới Vietnet24h - Thiết kế mỏng nhẹ, màn hình tối ưu cho đa nhiệm, các tính năng Galaxy AI và khả năng chuyển dữ liệu thuận tiện là những điểm được các nhà sáng tạo nội dung công nghệ tại Đông Nam Á và Châu Đại Dương chú ý khi trải nghiệm Galaxy Z Fold8.
Điều gì thôi thúc những người đầu tiên tại Hàn Quốc mua bộ đôi iPhone mới? Vietnet24h - Ngay trên sân nhà của Samsung, thương hiệu Apple vẫn thu hút được những người mua điện thoại gập, nhưng chính hệ sinh thái và phần mềm mới là yếu tố quyết định khiến họ chọn mua sản phẩm.
Samsung ra mắt Galaxy Buds On, tai nghe thiết kế mở tích hợp AI và điều khiển bằng cử chỉ Vietnet24h - Samsung Electronics chuẩn bị đưa Galaxy Buds On ra thị trường Hàn Quốc ngày 27/10, đánh dấu lần đầu tiên hãng giới thiệu tai nghe không dây sử dụng thiết kế mở.
Samsung nâng cấp Galaxy Z Fold8 Series: Mỏng nhẹ hơn, màn hình gập tối ưu cho AI và đa nhiệm Vietnet24h - Samsung tiếp tục đẩy giới hạn thiết kế điện thoại màn hình gập với Galaxy Z Fold8 và Galaxy Z Fold8 Ultra, tập trung vào ba hướng cải tiến chính: giảm trọng lượng và độ dày, nâng cao độ bền của màn hình gập, đồng thời khai thác không gian hiển thị lớn để phục vụ giải trí, sáng tạo nội dung và làm việc với trí tuệ nhân tạo (AI).
Apple ra mắt HomeView giá 299 USD, đặt Siri AI vào trung tâm ngôi nhà thông minh Vietnet24h - Apple chính thức giới thiệu HomeView, màn hình thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có giá khởi điểm 299 USD, đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái nhà thông minh.
Mibro ra mắt đồng hồ chạy bộ AeroPace: Đưa huấn luyện AI đến gần hơn với người dùng phổ thông Vietnet24h - Hãng thiết bị đeo thông minh Mibro vừa giới thiệu AeroPace, mẫu đồng hồ chạy bộ tích hợp hệ thống huấn luyện cá nhân ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), với giá khởi điểm 149,99 euro.
Samsung Galaxy S26 FE tích hợp Galaxy AI, hướng đến trải nghiệm thông minh và sử dụng dài lâu Vietnet24h - Samsung đang định vị Galaxy S26 FE là mẫu smartphone kết hợp các tính năng trí tuệ nhân tạo (AI), camera nâng cấp và khả năng hỗ trợ phần mềm dài hạn, hướng đến người dùng cần một thiết bị phục vụ công việc, sáng tạo nội dung và kết nối trong cuộc sống hằng ngày.
Xiaomi 18 Pro Max: Màn hình phụ độc đáo, camera 200 megapixel và hiệu năng flagship Vietnet24h - Xiaomi 18 Pro Max đang tạo dấu ấn trên thị trường smartphone cao cấp nhờ thiết kế hai màn hình, hệ thống camera Leica với hai cảm biến 200 megapixel và bộ xử lý Snapdragon thế hệ mới.
Bộ xử lý máy tính có thể hoạt động bao lâu? Hơn 10 năm nếu được bảo dưỡng đúng cách Vietnet24h - Bộ xử lý trung tâm (CPU) là một trong những linh kiện quan trọng và có giá trị cao nhất trong máy tính.
iPhone Duo: Bước đột phá màn hình gập của Apple vẫn chưa đủ sức thuyết phục Vietnet24h - Chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên đánh dấu bước tiến quan trọng của Apple trong phân khúc điện thoại cao cấp.
iPhone Duo tiếp tục đối mặt với lo ngại về độ bền màn hình gập tại Hàn Quốc Vietnet24h - Hai người dùng tại Hàn Quốc phản ánh chiếc iPhone Duo của Apple gặp sự cố màn hình bên trong chỉ vài ngày sau khi mua, làm dấy lên thêm những nghi vấn về độ bền của mẫu điện thoại gập đầu tiên của hãng.
iPhone Duo: Những tính năng người dùng nên trải nghiệm đầu tiên trên iPhone màn hình gập của Apple Vietnet24h - Sau khi iPhone Duo chính thức lên kệ từ ngày 23/10/2026, Apple bắt đầu đưa mẫu iPhone màn hình gập đầu tiên đến tay người dùng tại nhiều thị trường.
Hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo trên thiết bị gia dụng để nâng cao chất lượng sống Vietnet24h - Trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trên các thiết bị gia dụng, giúp người dùng tự động điều chỉnh điều hòa, quản lý thực phẩm trong tủ lạnh và tối ưu hóa quá trình giặt giũ. Thông qua hệ sinh thái nhà thông minh, các thiết bị có thể kết nối với nhau, giảm bớt thao tác thủ công và hỗ trợ xây dựng thói quen sinh hoạt tiện nghi hơn.
Bỏ gần 65 triệu đồng mua iPhone Duo: Có thực sự “đáng đồng tiền bát gạo”? Vietnet24h - iPhone Duo, chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên của Apple, có giá khởi điểm 64,99 triệu đồng tại Việt Nam. Sức hấp dẫn của thiết bị không chỉ nằm ở thiết kế mới lạ, mà còn ở khả năng biến một chiếc điện thoại thành không gian làm việc và giải trí lớn hơn, cùng những tính năng chụp ảnh tận dụng hai màn hình.
5 cách bảo vệ tài khoản ngân hàng trước các cuộc tấn công bằng AI Vietnet24h - Làn sóng tấn công chiếm đoạt tài khoản có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt các ngân hàng trước những thách thức mới, đồng thời buộc người dùng phải nâng cao cảnh giác để bảo vệ tài khoản ngân hàng, mua sắm và các dịch vụ trực tuyến.
iPhone 18 Pro: Nâng cấp đáng chú ý nằm ở camera, pin và tốc độ sạc Vietnet24h - Sau một tuần trải nghiệm thực tế, PhoneArena đánh giá iPhone 18 Pro tiếp tục duy trì thế mạnh của dòng Pro, nhưng những cải tiến đáng chú ý nhất không nằm ở thiết kế mà tập trung vào camera, thời lượng pin, hiệu năng và tốc độ sạc.
Trên tay iPhone Duo: Mẫu iPhone đáng chú ý nhất của Apple trong một thập kỷ Vietnet24h - iPhone Duo tạo ấn tượng mạnh ngay từ trải nghiệm đầu tiên với thiết kế gập, màn hình gần như không thấy nếp gấp và khả năng đa nhiệm được Apple tối ưu hóa. Tuy nhiên, việc chỉ trang bị hai camera sau vẫn là điểm khiến sản phẩm chưa thực sự hoàn hảo.