Tên lửa H3 số 6 đã được phóng thành công từ Trung tâm Vũ trụ Tanegashima ngày 12/6, đưa sáu vệ tinh cỡ nhỏ vào quỹ đạo theo đúng kế hoạch. Đây là lần phóng đầu tiên của cấu hình H3-30 – phiên bản được thiết kế nhằm giảm đáng kể chi phí vận hành bằng cách loại bỏ hoàn toàn các tên lửa đẩy nhiên liệu rắn, chỉ sử dụng ba động cơ nhiên liệu lỏng LE-9 ở tầng một.
Đây được xem là cột mốc quan trọng đối với Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) và tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries (MHI), đơn vị phát triển và thương mại hóa chương trình H3. Thành công lần này diễn ra chỉ khoảng sáu tháng sau thất bại của sứ mệnh H3 trước đó vào cuối năm 2025, khi một vệ tinh định vị quốc gia không thể được đưa vào quỹ đạo do sự cố ở tầng hai của tên lửa.
Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa khôi phục niềm tin đối với chương trình H3 mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược không gian của Nhật Bản. Trong nhiều năm, ngành công nghiệp tên lửa Nhật Bản bị đánh giá là có độ tin cậy cao nhưng chi phí quá đắt đỏ, khiến khả năng cạnh tranh trên thị trường thương mại quốc tế hạn chế so với SpaceX.
Tên lửa H-2A, tiền thân của H3, đạt tỷ lệ thành công gần như tuyệt đối nhưng có chi phí phóng cao. H3 được phát triển với mục tiêu cắt giảm đáng kể giá thành, đồng thời duy trì khả năng mang tải trọng lớn và độ tin cậy cao. Theo kế hoạch, cấu hình H3-30 vừa thử nghiệm thành công sẽ trở thành phiên bản có chi phí thấp nhất trong toàn bộ dòng sản phẩm H3.
Nhật Bản đang kỳ vọng H3 sẽ giúp nước này mở rộng thị phần trong thị trường phóng vệ tinh thương mại toàn cầu, vốn đang tăng trưởng nhanh nhờ nhu cầu triển khai các chòm vệ tinh viễn thông, quan sát Trái Đất và dịch vụ Internet không gian. Trong khi SpaceX hiện thống trị lĩnh vực này với tên lửa tái sử dụng Falcon 9, Tokyo muốn tạo ra một lựa chọn thay thế đáng tin cậy cho các khách hàng chính phủ và doanh nghiệp quốc tế.
Mitsubishi Heavy Industries đã đặt mục tiêu nâng số lần phóng H3 lên từ 6 đến 8 lần mỗi năm trong giai đoạn tới, đồng thời tiếp tục giảm chi phí vận hành để tăng sức cạnh tranh. Công ty trước đó cũng đã giành được các hợp đồng phóng vệ tinh thương mại quốc tế, trong đó có thỏa thuận cung cấp dịch vụ phóng cho tập đoàn vệ tinh châu Âu Eutelsat từ năm 2027.
Bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt đang tạo áp lực lớn cho ngành công nghiệp không gian Nhật Bản. SpaceX hiện duy trì nhịp độ phóng cao chưa từng có, trong khi nhiều doanh nghiệp mới tại châu Âu, Trung Quốc và Ấn Độ cũng đang đầu tư mạnh vào các hệ thống phóng chi phí thấp. Nhật Bản vì vậy xem H3 là nền tảng chiến lược để duy trì năng lực phóng độc lập, bảo đảm an ninh không gian quốc gia và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế vũ trụ toàn cầu.
Thành công của chuyến bay H3-30 cũng có ý nghĩa quan trọng đối với các chương trình không gian tương lai của Nhật Bản, bao gồm sứ mệnh thám hiểm sao Hỏa MMX dự kiến triển khai vào năm 2028. Sau hai lần gặp sự cố trong quá trình phát triển, việc H3 quay trở lại quỹ đạo thành công được xem là bước khởi đầu cần thiết để Nhật Bản hiện thực hóa tham vọng trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu trong nền kinh tế không gian thế hệ mới.