Động lực chính đứng sau cú nhảy vọt này là AI, thứ đang biến chip bán dẫn từ linh kiện điện tử thành “hạ tầng quyền lực” của nền kinh tế số toàn cầu.
Theo Reuters, TSMC cho biết AI và điện toán hiệu năng cao (HPC) sẽ chiếm tới 55% quy mô toàn thị trường bán dẫn vào cuối thập niên này, vượt xa smartphone và ô tô thông minh. Điều đó phản ánh sự thay đổi mang tính lịch sử của ngành chip: trung tâm tăng trưởng không còn nằm ở thiết bị tiêu dùng, mà chuyển sang các hệ thống AI khổng lồ, trung tâm dữ liệu và hạ tầng tính toán phục vụ trí tuệ nhân tạo.
Dự báo mới của TSMC cũng cho thấy AI đang tạo ra một “siêu chu kỳ” đầu tư công nghệ chưa từng có. Chỉ trong vòng ba năm, thế giới đã chuyển từ cuộc đua chatbot sang cuộc cạnh tranh xây dựng hạ tầng AI quy mô hành tinh. Các tập đoàn như NVIDIA, Microsoft, Amazon và Google đang chi hàng trăm tỷ USD cho data center, GPU, mạng quang học và điện năng để vận hành AI tạo sinh.
Trong cấu trúc đó, TSMC giữ vai trò gần như không thể thay thế. Công ty hiện sản xuất phần lớn các chip AI tiên tiến nhất thế giới cho Nvidia, Apple, AMD và Broadcom. Với vị thế thống trị hơn 70% thị phần foundry toàn cầu, TSMC đang trở thành “nhà máy quyền lực” của nền kinh tế AI.
Điểm đáng chú ý là tăng trưởng hiện không chỉ đến từ số lượng chip, mà từ độ phức tạp công nghệ ngày càng cao. TSMC cho biết công suất cho tiến trình 2nm và A16 thế hệ mới sẽ tăng trưởng kép tới 70% trong giai đoạn 2026–2028. Đồng thời, năng lực đóng gói tiên tiến CoWoS — công nghệ then chốt cho chip AI Nvidia — dự kiến tăng hơn 80% trong giai đoạn 2022–2027.
Điều này phản ánh thực tế rằng AI đang làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc ngành bán dẫn. Trong thời đại smartphone, lợi thế chủ yếu nằm ở việc thu nhỏ transistor. Nhưng ở kỷ nguyên AI, sức mạnh chip ngày càng phụ thuộc vào đóng gói 3D, kết nối tốc độ cao, tiêu thụ điện năng và khả năng tích hợp hàng nghìn GPU trong cùng một cụm tính toán.
TSMC vì thế không còn đơn thuần là nhà sản xuất chip, mà đang trở thành trung tâm của toàn bộ chuỗi giá trị AI toàn cầu. Công ty hiện tăng tốc xây dựng hàng loạt nhà máy mới tại Arizona, Nhật Bản và Đức nhằm đáp ứng nhu cầu bùng nổ từ AI và giảm rủi ro địa chính trị.
Giới phân tích cho rằng con số dự báo 1.500 tỷ USD của TSMC cũng là tín hiệu cho thấy AI đang tái định hình bản đồ kinh tế thế giới. Reuters trước đó ghi nhận làn sóng AI đã biến châu Á — đặc biệt là Đài Loan và Hàn Quốc — thành tâm điểm mới của thị trường công nghệ toàn cầu, với giá trị các hãng chip tăng mạnh nhờ nhu cầu AI chưa từng có.
Tuy nhiên, siêu chu kỳ AI cũng đi kèm áp lực khổng lồ về vốn, năng lượng và địa chính trị. Một nhà máy chip tiên tiến hiện có thể tiêu tốn hơn 30 tỷ USD, trong khi các trung tâm dữ liệu AI ngày càng tiêu thụ điện năng ở quy mô tương đương cả thành phố. Điều đó khiến chip bán dẫn trở thành vấn đề không chỉ của công nghệ, mà của an ninh quốc gia và quyền lực kinh tế.
Dù vậy, thông điệp từ TSMC là rất rõ ràng: AI không còn là một xu hướng công nghệ ngắn hạn, mà đang tạo ra cuộc tái cấu trúc lớn nhất của ngành bán dẫn kể từ khi internet ra đời. Và trong nền kinh tế AI đang hình thành, chip sẽ trở thành “dầu mỏ mới” của thế kỷ 21.