Thông tin về việc Hua Hong Group – nhà sản xuất chip lớn thứ hai của Trung Quốc – chuẩn bị triển khai sản xuất công nghệ 7 nanomet đã thu hút sự chú ý của giới công nghiệp bán dẫn quốc tế. Dưới góc nhìn của các nhà sản xuất chip, đây không chỉ là một bước tiến về kỹ thuật mà còn phản ánh chiến lược dài hạn của Bắc Kinh trong việc củng cố khả năng tự chủ công nghệ và giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bán dẫn phương Tây.
Theo các nguồn tin trong ngành, đơn vị sản xuất theo hợp đồng của Hua Hong là Huali Microelectronics đang chuẩn bị đưa quy trình 7 nm vào giai đoạn thử nghiệm tại nhà máy ở Thượng Hải, với kế hoạch từng bước mở rộng sản lượng trong thời gian tới. Nếu kế hoạch này được triển khai thành công, Hua Hong sẽ trở thành doanh nghiệp thứ hai tại Trung Quốc đạt tới công nghệ sản xuất chip ở cấp độ này, sau Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC) – nhà sản xuất foundry lớn nhất của Trung Quốc hiện nay.
Trong nhiều năm qua, Hua Hong chủ yếu tập trung vào các công nghệ sản xuất bán dẫn ở nhóm “mature node” như 28 nm trở lên, phục vụ các thị trường chip công nghiệp, ô tô, điện tử tiêu dùng và thiết bị IoT. Việc chuyển hướng sang quy trình 7 nm cho thấy sự thay đổi chiến lược rõ rệt. Trung Quốc không còn chỉ tập trung vào các công nghệ sản xuất trung cấp mà đang từng bước tiến vào những phân khúc chip logic tiên tiến, vốn có vai trò quan trọng trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao và hạ tầng trung tâm dữ liệu.
Động lực phía sau bước đi này xuất phát từ môi trường địa chính trị công nghệ đang thay đổi nhanh chóng. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ và một số quốc gia phương Tây đối với thiết bị sản xuất bán dẫn tiên tiến đã thúc đẩy Trung Quốc tăng tốc chiến lược tự chủ công nghệ. Trong bối cảnh đó, việc phát triển năng lực sản xuất chip tiên tiến trong nước trở thành ưu tiên chiến lược nhằm đảm bảo nguồn cung cho các ngành công nghiệp cốt lõi như AI, viễn thông 5G, điện toán đám mây và quốc phòng.
Một điểm đáng chú ý là dự án 7 nm của Hua Hong không diễn ra một cách độc lập mà nằm trong sự phát triển của một hệ sinh thái bán dẫn nội địa ngày càng hoàn chỉnh. Các công ty thiết kế chip, nhà cung cấp vật liệu và thiết bị sản xuất trong nước đang được huy động để xây dựng một chuỗi giá trị tương đối khép kín. Mô hình này cho phép Trung Quốc giảm dần sự phụ thuộc vào các công nghệ cốt lõi từ bên ngoài, đồng thời thúc đẩy sự liên kết giữa các doanh nghiệp trong hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn quốc gia.
Tuy nhiên, xét từ góc độ công nghệ toàn cầu, việc đạt được quy trình 7 nm vẫn chưa đủ để thu hẹp hoàn toàn khoảng cách với các nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới. Các tập đoàn foundry lớn như Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) và Samsung Electronics hiện đã tiến tới các thế hệ công nghệ tiên tiến hơn như 3 nm và đang hướng tới 2 nm trong những năm tới. Khoảng cách về thiết bị quang khắc EUV, vật liệu bán dẫn và kinh nghiệm sản xuất quy mô lớn vẫn là những rào cản đáng kể đối với ngành bán dẫn Trung Quốc.
Dẫu vậy, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở mức độ tiên tiến của công nghệ, mà còn ở tốc độ tiến bộ của ngành công nghiệp này. Chỉ trong vài năm sau khi bị hạn chế tiếp cận một số thiết bị và công nghệ quan trọng từ phương Tây, các nhà sản xuất bán dẫn Trung Quốc vẫn có thể tiến tới sản xuất chip 7 nm bằng các giải pháp thay thế dựa trên thiết bị quang khắc DUV và chuỗi cung ứng nội địa. Điều này cho thấy chiến lược phát triển bán dẫn của Trung Quốc đang chuyển sang giai đoạn xây dựng năng lực công nghiệp nội sinh, thay vì chỉ phụ thuộc vào chuyển giao công nghệ từ bên ngoài.
Đối với chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, sự xuất hiện của thêm một nhà sản xuất 7 nm tại Trung Quốc có thể tạo ra những tác động đáng kể trong trung và dài hạn. Trước hết, nó giúp tăng khả năng tự chủ của Trung Quốc trong việc sản xuất các dòng chip phục vụ trí tuệ nhân tạo và điện toán hiệu năng cao. Đồng thời, sự mở rộng công suất sản xuất trong nước cũng có thể tạo áp lực cạnh tranh đối với các nhà sản xuất foundry khác trong khu vực, đặc biệt ở các phân khúc công nghệ trung cấp.
Trong bối cảnh ngành bán dẫn đang trở thành một trong những chiến trường công nghệ quan trọng nhất của thế kỷ 21, những bước tiến như dự án 7 nm của Hua Hong cho thấy cuộc đua không còn chỉ xoay quanh đổi mới công nghệ đơn thuần. Đây còn là cuộc cạnh tranh về hệ sinh thái công nghiệp, nơi sự kết hợp giữa chính sách nhà nước, đầu tư vốn, năng lực nghiên cứu phát triển và chuỗi cung ứng nội địa sẽ quyết định vị thế của mỗi quốc gia trong kỷ nguyên kinh tế số và trí tuệ nhân tạo.
Đối với các quốc gia đang tham gia sâu vào chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu như Việt Nam, những diễn biến này cũng là tín hiệu quan trọng cần theo dõi. Khi các hệ sinh thái bán dẫn lớn đang tái cấu trúc theo hướng khu vực hóa và tự chủ công nghệ, cơ hội cũng đồng thời mở ra cho những quốc gia có khả năng tham gia vào các mắt xích mới của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.