Tiêu điểm công nghệ
Xuất khẩu điện tử Việt Nam 9 Tháng Đầu Năm 2025 tăng trưởng 28% tiếp tục dẫn đầu trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam
Alisa H - Thứ Ba, 07/10/2025 5:38 CH
Vietnet24h - Ngành điện tử, đặc biệt là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, tiếp tục là “đầu tàu” trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế số và hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong 9 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu nhóm hàng này đạt mức kỷ lục, phản ánh sức hút từ dòng vốn FDI (đặc biệt từ Samsung, Intel, Foxconn) và nhu cầu phục hồi sau đại dịch. Dưới đây Vietnet24h phân tích chi tiết dựa trên dữ liệu từ Tổng cục Thống kê (GSO) và Tổng cục Hải quan.

Thực Trạng Xuất Nhập Khẩu
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa cả nước đạt 680,66 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2025, tăng 17,3% so với cùng kỳ năm 2024, với xuất siêu 16,82 tỷ USD. Nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (HS code 84-85) chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 22-25% tổng kim ngạch xuất khẩu, khẳng định vị thế là mặt hàng chủ lực.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, trong 9 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng điện tử, máy vi tính và linh kiện đạt khoảng 77,485 tỷ USD, tăng khoảng 6,8% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu (khoảng 18-20%), chủ yếu nhờ đóng góp từ các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, Intel và các doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực công nghệ cao.

Kim ngạch xuất khẩu điện thoại các loại và linh kiện của Việt Nam đạt khoảng 43,6 tỷ USD, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, chiếm tỷ trọng lớn trong nhóm hàng điện tử. Về nhập khẩu, kim ngạch đạt khoảng 8,2 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu phục vụ sản xuất và lắp ráp để xuất khẩu.

So sánh kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu cộng gộp của hai nhóm hàng (máy vi tính & linh kiện và điện thoại di động & linh kiện) 9 tháng đầu năm 2025 so với 9 tháng đầu năm 2024

Dựa trên dữ liệu từ Tổng cục Thống kê và Tổng cục Hải quan Việt Nam, hai nhóm hàng này tiếp tục là động lực chính của xuất khẩu, với sự đóng góp lớn từ các doanh nghiệp FDI như Samsung và Intel và nhiều doanh nghiệp lớn khác. Dưới đây là phân tích so sánh kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu và cộng gộp (tổng xuất + nhập), tập trung vào sự thay đổi giữa năm 2025 và 2024. Các con số được làm tròn để dễ theo dõi.

1. Kim ngạch xuất khẩu cộng gộp 2 mặt hàng Máy tính & linh kiện và Điện thoại di động & linh kiện:

  • 9 tháng 2025: 121,077 tỷ USD (máy vi tính & linh kiện: 77,485 tỷ USD; điện thoại & linh kiện: 43,592 tỷ USD).

  • 9 tháng 2024: 94,57 tỷ USD (máy vi tính & linh kiện: 52,75 tỷ USD; điện thoại & linh kiện: 41,82 tỷ USD).

  • So sánh: Tăng 26,507 tỷ USD (+28,0%) so với năm 2024. Tăng trưởng chủ yếu nhờ máy vi tính & linh kiện (tăng mạnh 46,8%), trong khi điện thoại & linh kiện tăng nhẹ 4,2%. Nhóm hàng này chiếm khoảng 33% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước năm 2025.

2. Kim ngạch nhập khẩu cộng gộp 2 mặt hàng Máy tính & linh kiện và Điện thoại di động & linh kiện:
  • 9 tháng 2025: 118,1 tỷ USD (máy vi tính & linh kiện: 109,9 tỷ USD; điện thoại & linh kiện: 8,2 tỷ USD).

  • 9 tháng 2024: 89,5 tỷ USD (máy vi tính & linh kiện: 79,1 tỷ USD; điện thoại & linh kiện: 10,4 tỷ USD).

  • So sánh: Tăng 28,6 tỷ USD (+32,0%) so với năm 2024. Tăng trưởng mạnh ở máy vi tính & linh kiện (tăng 38,9%), nhưng điện thoại & linh kiện giảm 21,2% do tối ưu hóa chuỗi cung ứng, tăng tỷ lệ nội địa hóa và giảm nhập khẩu. Nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc và Hàn Quốc, phục vụ sản xuất xuất khẩu.

3. Kim ngạch cộng gộp (xuất khẩu + nhập khẩu) (*)

  • 9 tháng 2025: 239,177 tỷ USD.

  • 9 tháng 2024: 184,07 tỷ USD.

So sánh: Tăng 55,107 tỷ USD (+30,0%) so với năm 2024. Tỷ lệ xuất/nhập cải thiện từ 1,06 (2024) lên 1,02 (2025), nhưng vẫn duy trì thặng dư thương mại khoảng 2,977 tỷ USD cho hai nhóm hàng này

Nhân xét: Tăng trưởng mạnh mẽ ở cả xuất và nhập khẩu phản ánh sự phục hồi của ngành điện tử, nhờ đầu tư FDI và nhu cầu toàn cầu tăng (đặc biệt từ Mỹ và EU).

Máy vi tính & linh kiện dẫn dắt tăng trưởng, chiếm hơn 78% kim ngạch cộng gộp của hai nhóm.

Thách thức: Phụ thuộc nhập khẩu linh kiện từ châu Á có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận, nhưng Việt Nam vẫn duy trì vị thế xuất siêu nhẹ.

Xuất khẩu điện tử Việt Nam 9 Tháng Đầu Năm 2025 tăng trưởng 28%  tiếp tục dẫn đầu trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam, đóng góp đến 33% vào tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và góp phần nâng cao vị thế của điện tử Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Xuất khẩu:

Tính chung 2 nhóm ngành hàng chủ lực của xuất khẩu điện tử (Máy tính và linh kiện; Điện thoại di động và linh kiện) tổng kim ngạch: Đạt 121,085 tỷ USD, tăng mạnh 28% so với 9 tháng năm 2024. Đây là mức tăng cao nhất trong các nhóm hàng chủ lực, vượt trội so với mức tăng chung 16% của xuất khẩu cả nước (348,74 tỷ USD).

Động lực chính: Khu vực FDI đóng góp 75,5% (khoảng 58,4 tỷ USD), với các sản phẩm như điện thoại thông minh, linh kiện máy tính và thiết bị bán dẫn. Thị trường chính là Mỹ (chiếm 30%), EU và Trung Quốc. Tháng 9 ghi nhận giảm nhẹ 1,7% so với tháng 8 do biến động chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng lũy kế vẫn duy trì đà tăng.

Đóng góp: Nhóm hàng này là một trong 7 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, góp phần đẩy GDP cả nước tăng 7,85% trong 9 tháng năm 2025.

Nhập khẩu:

Kim ngạch: Đạt khoảng 103,11 tỷ USD đến ngày 15/9/2025 (ước tính cả 9 tháng khoảng 118 tỷ USD), tăng 32% so với cùng kỳ. Nhập khẩu chủ yếu là linh kiện và nguyên liệu phục vụ sản xuất (chiếm 92,9% tổng nhập khẩu nhóm hàng trên 1 tỷ USD).

Nguồn nhập khẩu: thị trường Trung Quốc dẫn đầu (chiếm 60-70%), theo sau là Hàn Quốc và Đài Loan. Tháng 8 nhập khẩu đạt 14,13 tỷ USD, tăng 2,1%, phản ánh nhu cầu sản xuất tăng cao.

Cán cân: Thâm hụt khoảng 25-30 tỷ USD, chủ yếu do nhập khẩu linh kiện để lắp ráp xuất khẩu, nhưng điều này hỗ trợ tạo giá trị gia tăng (hiện chỉ 20-25% nội địa hóa).

Tổng thể, ngành điện tử hưởng lợi từ “Trung Quốc +1” và các FTA (CPTPP, EVFTA), nhưng đối mặt thách thức như phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu (80%) và biến động tỷ giá (VND yếu 3-4% so với USD).

Triển Vọng Cuối Năm 2025 Và Dài Hạn
Với đà tăng trưởng mạnh mẽ, kim ngạch xuất khẩu điện tử dự kiến đạt 165 tỷ USD cả năm 2025, tăng 30-35% so với 2024, góp phần đưa tổng xuất khẩu cả nước vượt 390 tỷ USD. Nhập khẩu có thể chạm 140-150 tỷ USD, đảm bảo xuất siêu và hỗ trợ xuất khẩu.

Yếu tố tích cực:

FDI và chuỗi cung ứng: Thu hút thêm 5-7 tỷ USD FDI vào điện tử (từ Foxconn, LG), tập trung vào Bắc Ninh, Hải Phòng. Nhu cầu AI và 5G toàn cầu sẽ đẩy xuất khẩu linh kiện tăng 20-25% quý IV.

Sự kiện xúc tiến: nhiều sự kiện xúc tiến thương mại, triển lãm trong nước và nước ngoài đã và đang là “cầu nối” B2B quan trọng, quy tụ hàng ngàn doanh nghiệp từ Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc… với các chương trình Buyer-Exhibitor Connect Hub tập trung vào thiết bị thông minh, linh kiện điện tử và bán dẫn sẽ là cơ hội để ngành điện tử Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu, thu ngoại tệ và đảm bảo cán cân thương mại xuất siêu cho cả nước.

Về mặt chính sách: Chính phủ đẩy mạnh nội địa hóa qua Nghị định 57/2025/NĐ-CP, hỗ trợ R&D và chuyển đổi số, nhắm mục tiêu giá trị gia tăng đạt 40% vào 2030.

Thách thức và rủi ro: Biến động địa chính trị (chiến tranh thương mại Mỹ-Trung) có thể làm gián đoạn chuỗi cung (giảm 5-10% xuất khẩu nếu thuế quan leo thang). Lạm phát nguyên liệu (tăng 10%) và thiếu lao động chất lượng cao (chỉ 15% lực lượng đạt chuẩn công nghệ cao). Dự báo nếu duy trì tăng 15-20% quý IV, ngành sẽ đóng góp 25% GDP công nghiệp; ngược lại, suy thoái toàn cầu có thể kéo tăng trưởng xuống 25%.

Tóm lại, 9 tháng đầu 2025 đánh dấu bước tiến vượt bậc cho xuất nhập khẩu điện tử Việt Nam, với triển vọng sáng sủa nhờ hội nhập và đổi mới. Để bền vững, cần tập trung nâng cao nội địa hóa và đa dạng thị trường, tận dụng các sự kiện triển lãm trong nước và quốc tế để kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.

(*) Nguồn dữ liệu dựa trên báo cáo chính thức của Tổng cục Thống kê và Tổng cục Hải quan, cập nhật đến tháng 10/2025. 
Những Lĩnh Vực Đóng Góp Chính Vào GDP Việt Nam 9 Tháng Đầu Năm 2025: Bình Luận Và Tầm Nhìn Tương Lai Vietnet24h - Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, Tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2025 ước đạt mức tăng trưởng 7,85% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu đề ra và phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế sau những biến động toàn cầu.
Trump cho biết Hoa Kỳ có thể công bố mức thuế đối với mặt hàng bán dẫn vào tuần tới Vietnet24h - Ông Trump đưa ra phát biểu này trong cuộc họp với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một, khi ông đang trên đường đến Alaska để hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
LG CNS giới thiệu nền tảng nhà máy tích hợp trí tuệ nhân tạo tại triển lãm ở Mỹ Vietnet24h - LG CNS hôm thứ Tư cho biết họ đã giới thiệu các giải pháp nhà máy thông minh dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) tại Triển lãm Công nghệ IoT 2026 ở San Jose, khi công ty đẩy mạnh việc thâm nhập thị trường sản xuất Bắc Mỹ.
Samsung đang nghiên cứu thiết kế TriFold rộng hơn trong hồ sơ bằng sáng chế Vietnet24h - Theo một hồ sơ bằng sáng chế được công bố hôm thứ Tư, Samsung Electronics đã nghiên cứu một phiên bản rộng hơn của chiếc Galaxy Z TriFold.
Hiểu thể nào là đúng về Start Up? Vietnet24h - Không ít người vẫn hiểu sai rằng startup đơn giản chỉ là một công ty mới thành lập hoặc doanh nghiệp nhỏ.
DeepSeek V4 chạy trên chip Huawei: Bước tiến lớn của Trung Quốc trong cuộc đua AI và bán dẫn Vietnet24h - Cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu đang chứng kiến một bước ngoặt đáng chú ý khi mô hình AI thế hệ mới DeepSeek V4 của Trung Quốc được cho là sẽ vận hành trên chip do Huawei phát triển.
Doanh nghiệp điện tử – bán dẫn cần chuẩn bị gì để đạt Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ? Vietnet24h - Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chiến lược phát triển công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn và AI, Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ (DN KH&CN) đang trở thành một “tấm vé chiến lược” giúp doanh nghiệp điện tử – bán dẫn bước lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị.
Camera sau của Galaxy S26 sẽ có thông số kỹ thuật tương tự như S25. Vietnet24h - Samsung đang lên kế hoạch trang bị camera sau có thông số kỹ thuật tương tự cho mẫu Galaxy S26 tiêu chuẩn ra mắt năm sau với tên gọi Galaxy S25.
Phần mềm mới của Nvidia có thể giúp theo dõi xem các chip AI của hãng được sử dụng đến đâu. Vietnet24h - Dịch vụ tùy chọn mới của Nvidia sẽ cung cấp dữ liệu định vị địa lý, giúp xác định quốc gia mà các GPU cụ thể đang hoạt động.
Digital Twin – “Bản sao số” đang cách mạng hóa công nghiệp và đời sống Việt Nam Vietnet24h - Trong kỷ nguyên Công nghiệp 4.0 và Chuyển đổi số quốc gia, khái niệm Digital Twin (Bản sao số) đang nổi lên như một “vũ khí bí mật” giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, giảm chi phí và dự đoán tương lai với độ chính xác chưa từng có.
SAMSUNG GALAXY Z FLIP 7 “ĐỐI ĐẦU” IPHONE 17 PRO: “SIÊU PHẨM” NÀO XỨNG ĐÁNG 1.099 USD NHẤT NĂM 2025? Vietnet24h - Điện thoại gập không còn là “hàng thử nghiệm” nữa! Chúng đang “chiến đấu sòng phẳng” với các flagship truyền thống.
Meta Connect 2025: Kính thông minh tích hợp AI chiếm vị trí trung tâm Vietnet24h - Meta đã chi hàng tỷ đô la để cố gắng đưa thực tế ảo (VR) trở thành xu hướng với người tiêu dùng. Khi chuyển hướng chiến lược metaverse sang kính thông minh, các nhà đầu tư sẽ theo dõi phản ứng của công chúng.
Marvell tiếp tục nâng dự báo doanh thu nhờ nhu cầu tăng cao đối với trung tâm dữ liệu AI Vietnet24h - Doanh thu quý đạt mức kỷ lục nhờ nhu cầu ngày càng tăng đối với chip kết nối.
STMicroelectronics nhắm đến lĩnh vực sản xuất chip lượng tử với công nghệ FD-SOI Vietnet24h - STMicroelectronics đã tuyên bố ý định tham gia vào lĩnh vực sản xuất chip lượng tử bằng công nghệ xử lý silicon-on-insulator (FD-SOI) 300mm của mình.
Computex 2026: Nvidia và Đài Loan trở thành trung tâm của cuộc đua hạ tầng AI toàn cầu Vietnet24h - Triển lãm công nghệ Computex 2026 tại Đài Bắc được dự báo sẽ tiếp tục là tâm điểm của ngành công nghệ thế giới khi Nvidia cùng hệ sinh thái công nghệ Đài Loan bước vào vị trí trung tâm của cuộc đua xây dựng hạ tầng AI toàn cầu.
Samsung bắt đầu cung cấp các mẫu HBM4E 12 lớp đầu tiên trên thế giới Vietnet24h - Samsung dẫn đầu cuộc đua HBM4E trong khi đối thủ SK hynix chuẩn bị cung cấp mẫu thử cho khách hàng.
Huawei tuyên bố chip Kirin mới vượt qua vòng siết công nghệ Mỹ, mở ra bước ngoặt mới cho bán dẫn Trung Quốc Vietnet24h - Huawei Technologies đang phát đi thông điệp mạnh mẽ nhất kể từ khi bị Mỹ đưa vào danh sách hạn chế công nghệ năm 2019: Trung Quốc có thể tìm ra con đường riêng để phát triển chip tiên tiến mà không phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ phương Tây.
Tập đoàn LG có triển vọng thị trường tươi sáng cho mảng kinh doanh robot Vietnet24h - Các công ty thuộc tập đoàn LG đang hưởng lợi từ triển vọng thị trường khả quan khi kỳ vọng về kế hoạch kinh doanh robot của họ tiếp tục đẩy giá cổ phiếu lên cao.
DeepSeek giảm giá mạnh mô hình AI chủ lực, cuộc chiến AI Trung Quốc bước vào giai đoạn “siêu cạnh tranh” Vietnet24h - Cuộc đua AI tại Trung Quốc đang bước vào giai đoạn khốc liệt chưa từng có khi DeepSeek — startup AI đang nổi lên mạnh mẽ tại Trung Quốc — quyết định giảm vĩnh viễn tới 75% giá sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn V4 Pro, động thái được xem là cú sốc mới đối với toàn ngành AI toàn cầu.
Khủng hoảng chip nhớ siết chặt ngành xe điện Trung Quốc, tham vọng AI mobility đối mặt phép thử lớn Vietnet24h - Sau nhiều năm tăng trưởng bùng nổ và vượt lên dẫn đầu thế giới về xe điện, ngành ô tô Trung Quốc đang đối mặt một thách thức mới mang tính chiến lược: thiếu hụt chip nhớ phục vụ các hệ thống AI trên xe thông minh.
Washington bật đèn xanh cho chip H200 của Nvidia vào Trung Quốc Vietnet24h - NVIDIA vừa giành được bước đột phá quan trọng tại thị trường Trung Quốc khi chính quyền Mỹ cho phép bán chip AI H200 cho 10 doanh nghiệp Trung Quốc.
NVIDIA và tham vọng kiểm soát toàn bộ hệ sinh thái AI toàn cầu Vietnet24h - NVIDIA đang tái định nghĩa vai trò của một công ty chip AI toàn cầu: không chỉ bán GPU, mà trở thành “kiến trúc sư tài chính” của toàn bộ hệ sinh thái AI.
Robot AI vật lý do Hàn Quốc sản xuất được ứng dụng trong chăm sóc tim mạch Vietnet24h - Trung tâm Y tế Asan sử dụng robot hỗ trợ can thiệp mạch vành qua da để điều trị bệnh nhân.
Cuộc đua robot hình người: “bàn tay” mới là chiến trường quyết định, không phải trí tuệ Vietnet24h - Thế giới đang bị cuốn vào cuộc cạnh tranh phát triển robot hình người với trọng tâm là AI và năng lực xử lý.
Mô hình AI dự đoán hương vị kim chi và mức độ lên men Vietnet24h - Viện nghiên cứu kim chi hàng đầu của Hàn Quốc đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới có thể dự đoán hương vị của kim chi dựa trên các điều kiện lên men, bao gồm nhiệt độ và vi khuẩn hiện diện.
Samsung Display giới thiệu các khái niệm AI và OLED thế hệ tiếp theo Vietnet24h - Samsung Display đã giới thiệu các sản phẩm concept cho các thiết bị trí tuệ nhân tạo (AI) thế hệ tiếp theo sử dụng công nghệ OLED tại một sự kiện truyền thông hôm thứ Hai (giờ địa phương) trước thềm CES 2026.
Từ “robot trình diễn” đến nền tảng mở: Unitree và bước ngoặt mới của ngành robot tiêu dùng Vietnet24h - Việc Unitree Robotics công bố nền tảng cho phép người dùng điều khiển robot thông qua smartphone không đơn thuần là một cải tiến giao diện người dùng.
Tàu vũ trụ thương mại đầu tiên của Hàn Quốc dự kiến ​​phóng vào ngày 22 tháng 11 tại Brazil Vietnet24h - HANBIT-Nano, tên lửa đẩy thương mại đầu tiên của Hàn Quốc do Innospace phát triển, sẽ được phóng vào lúc 3 giờ chiều ngày 22 tháng 11 tại Brazil (giờ địa phương), công ty cho biết hôm thứ Sáu (7/11).
Tương Lai Robot Hình Người: Từ “CMO” Đến Người Bạn Đồng Hành Của Nhân Loại Vietnet24h - Boston, ngày 3/10/2025 – Trong một động thái gây chấn động, robot hình người Uri – từng là Unitree G1 – vừa được bổ nhiệm làm Giám đốc Marketing (CMO) cho Series, nền tảng mạng xã hội cạnh tranh trực tiếp với LinkedIn.
PCIM Asia Shanghai 2025: Cuộc Cách Mạng Công Nghệ Điện Tử Công Suất – Phỏng Vấn Độc Quyền Với CEO EPC Về Tương Lai GaN Và AI Vietnet24h - Phóng viên Vietnet24h đã có cơ hội phỏng vấn độc quyền ông Alexander Lidow, Tiến sĩ khoa học, Tổng Giám đốc điều hành EPC (Efficient Power Conversion) – một trong những nhà tiên phong về công nghệ Gallium Nitride (GaN).
Triển Lãm Robot Tại Thượng Hải 2025: Đa Robot, Đa Nhiệm Vụ Và Tương Lai Việc Làm Tự Động Hóa Vietnet24h - Thượng Hải, Trung Quốc, ngày 27/9/2025 – Trong khuôn khổ China International Industry Fair (CIIF) 2025, Triển lãm Robot (Robot Show) đang diễn ra sôi nổi từ ngày 23 đến 27/9 tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Quốc gia (National Exhibition and Convention Center, địa chỉ: 333 Songze Avenue, Quận Thanh Phổ, Thượng Hải).
Mark Zuckerberg ra mắt kính Meta Ray-Ban Display giá 799 đô la Vietnet24h - Hôm thứ Tư, Mark Zuckerberg đã ra mắt chiếc kính Meta Ray-Ban Display trị giá 799 đô la, chiếc kính thông minh đầu tiên của công ty truyền thông xã hội này dành cho người tiêu dùng với màn hình tích hợp.