Trong khi thế giới đang bị cuốn vào cuộc cạnh tranh phát triển robot hình người với trọng tâm là AI và năng lực xử lý, một góc nhìn khác đang nổi lên từ Hàn Quốc: yếu tố quyết định không nằm ở “bộ não”, mà ở “đôi tay”. Bài viết từ The Korea Herald cho thấy một thực tế ít được chú ý nhưng mang tính nền tảng – khả năng thao tác vật lý chính xác mới là rào cản công nghệ lớn nhất trong cuộc đua robot thế hệ mới.
Theo đó, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang tập trung phát triển công nghệ cảm biến lực siêu nhỏ tích hợp trực tiếp vào đầu ngón tay robot, cho phép robot thực hiện những thao tác tinh vi như cầm trứng mà không làm vỡ. Đây là bước tiến quan trọng, bởi trong môi trường thực tế, khả năng “cảm nhận” lực và phản hồi linh hoạt mới là yếu tố giúp robot tương tác hiệu quả với thế giới vật lý – điều mà AI thuần túy chưa thể giải quyết trọn vẹn.
Việc phát triển robot hình người đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch quan trọng. Trong giai đoạn đầu, cuộc đua tập trung vào AI – khả năng nhận thức, xử lý ngôn ngữ và ra quyết định. Nhưng khi những năng lực này dần tiệm cận nhau giữa các công ty, “nút thắt cổ chai” chuyển sang phần cứng, đặc biệt là cơ cấu vận động và cảm biến.
Nói cách khác, robot có thể “hiểu” thế giới, nhưng chưa chắc đã “chạm” được thế giới.
Đây chính là lý do vì sao các công ty như Aidin Robotics tại Hàn Quốc đang đầu tư mạnh vào công nghệ cảm biến lực đa trục, giúp robot có thể điều chỉnh lực cầm theo thời gian thực. Trong các ứng dụng công nghiệp, y tế hay dịch vụ, sự khác biệt giữa một robot “có thể làm” và “làm tốt” nằm ở độ chính xác của thao tác – từ việc lắp ráp linh kiện nhỏ đến hỗ trợ phẫu thuật.
Ở cấp độ chiến lược, điều này cũng làm thay đổi cách nhìn về cuộc cạnh tranh toàn cầu. Trung Quốc có lợi thế về sản xuất quy mô lớn, Mỹ dẫn đầu về AI, nhưng Hàn Quốc và Nhật Bản lại sở hữu nền tảng vững chắc về cơ điện tử và cảm biến – những yếu tố cốt lõi để hoàn thiện robot hình người.
Cuộc đua vì vậy không còn là câu chuyện đơn chiều, mà là sự hội tụ của nhiều lớp công nghệ: AI, bán dẫn, cảm biến và cơ khí chính xác.
Một điểm đáng chú ý khác là tiềm năng thương mại. Robot hình người chỉ thực sự có giá trị khi có thể hoạt động trong môi trường không cấu trúc – như nhà máy, bệnh viện hay gia đình. Và để làm được điều đó, “đôi tay” phải đủ linh hoạt để xử lý vô số tình huống không lường trước. Đây chính là lý do khiến các công nghệ cảm biến lực và điều khiển chuyển động trở thành trọng tâm đầu tư mới.
Từ góc nhìn công nghiệp, xu hướng này mở ra một cơ hội lớn cho các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng điện tử và bán dẫn. Cảm biến, chip điều khiển, vật liệu mới và hệ thống truyền động sẽ trở thành những mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái robot, tương tự vai trò của GPU trong AI hiện nay.
Đối với Việt Nam, đây là một tín hiệu đáng suy ngẫm. Khi tham gia vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, cơ hội không chỉ nằm ở phần mềm hay lắp ráp, mà còn ở các thành phần cốt lõi như cảm biến, thiết bị điện tử chính xác và hệ thống nhúng. Đây là những lĩnh vực có thể tận dụng tốt năng lực sản xuất và kỹ thuật đang phát triển trong nước.
Nhìn tổng thể, bài toán robot hình người đang chuyển từ “trí tuệ” sang “khả năng tương tác vật lý”. Và trong cuộc đua đó, lợi thế sẽ không thuộc về những ai chỉ có AI mạnh nhất, mà thuộc về những ai có thể kết hợp hoàn hảo giữa trí tuệ và khả năng “chạm” vào thế giới thực.
Trong kỷ nguyên robot, đôi khi chính “bàn tay” – chứ không phải “bộ não” – mới là nơi quyết định ai sẽ dẫn đầu.