Sự kiện niêm yết của tập đoàn hàng không vũ trụ do Elon Musk sáng lập không chỉ trở thành tâm điểm của Phố Wall mà còn tạo ra những tác động lan tỏa tới toàn bộ hệ sinh thái công nghệ, AI và thị trường vốn toàn cầu.
Nhà đầu tư kỳ vọng cổ phiếu SpaceX tăng hơn 20% ngay ngày đầu giao dịch
Theo dữ liệu từ các thị trường giao dịch hợp đồng tương lai tiền IPO (Pre-IPO Perpetual Futures), cổ phiếu SpaceX đang được định giá quanh mức 160–165 USD/cổ phiếu, cao hơn khoảng 20% so với giá IPO chính thức là 135 USD/cổ phiếu.
Nếu kịch bản này xảy ra, vốn hóa thị trường của SpaceX có thể vượt mốc 2.000 tỷ USD ngay trong ngày giao dịch đầu tiên, đưa công ty trở thành một trong những doanh nghiệp giá trị nhất thế giới chỉ sau vài giờ niêm yết.
Nhiều tổ chức đầu tư cho biết lượng đăng ký mua cổ phiếu SpaceX đã vượt xa nguồn cung. Đợt IPO trị giá 75 tỷ USD được cho là đã thu hút hơn 250 tỷ USD nhu cầu từ các nhà đầu tư tổ chức trên toàn cầu, tương đương mức đăng ký gấp khoảng 4 lần lượng cổ phiếu chào bán.
Thương vụ IPO lớn nhất lịch sử
SpaceX dự kiến chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq vào ngày 12/6 với mã giao dịch SPCX. Công ty chào bán khoảng 555,6 triệu cổ phiếu với giá cố định 135 USD/cổ phiếu, huy động khoảng 75 tỷ USD và đạt mức định giá ban đầu khoảng 1.750 tỷ USD.
Đây là đợt IPO có quy mô lớn nhất từng được thực hiện trên thị trường chứng khoán toàn cầu, vượt xa các thương vụ lịch sử trước đây như Saudi Aramco, Alibaba hay Meta.
Không giống các IPO truyền thống, Elon Musk đã gây bất ngờ khi công bố trước mức giá IPO thay vì để các ngân hàng đầu tư xác lập giá vào phút cuối. Động thái này được xem là một thách thức trực tiếp đối với quy trình định giá IPO truyền thống của Phố Wall.
Sức hút đến từ Starlink và tham vọng AI không gian
Điểm hấp dẫn nhất đối với giới đầu tư không nằm ở hoạt động phóng tên lửa mà ở hệ sinh thái công nghệ mà SpaceX đang xây dựng.
Theo các nhà phân tích, giá trị tương lai của SpaceX chủ yếu đến từ: Mạng Internet vệ tinh toàn cầu Starlink; Các dịch vụ viễn thông không gian; Hạ tầng điện toán AI trên quỹ đạo; Công nghệ phóng tái sử dụng; Chương trình vận tải không gian Starship.
Nhà phân tích Pierre Ferragu của New Street Research ước tính riêng Starlink có thể đóng góp khoảng 650 tỷ USD giá trị doanh nghiệp, trong khi các trung tâm dữ liệu AI đặt trong không gian có thể tạo thêm hơn 500 tỷ USD giá trị trong tương lai.
Ferragu cho rằng cổ phiếu SpaceX có thể đạt 165 USD ngay sau IPO và thậm chí cao hơn đáng kể nếu các dự án AI không gian thành công.
Những tranh cãi về mức định giá
Bên cạnh sự hào hứng, một số chuyên gia cũng cảnh báo về mức định giá quá cao của SpaceX.
Nhà bán khống nổi tiếng Jim Chanos cho rằng mức vốn hóa 1.750 tỷ USD hiện nay phản ánh nhiều "kỳ vọng và giấc mơ" hơn là các yếu tố tài chính cơ bản. Ông cho rằng hệ số định giá của SpaceX đang cao hơn đáng kể so với phần lớn các tập đoàn công nghệ lớn hiện nay.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren đã gửi thư đề nghị Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) xem xét trì hoãn IPO vì lo ngại về quyền lợi nhà đầu tư và cơ cấu quản trị doanh nghiệp quá tập trung vào Elon Musk.
Một số tổ chức phân tích độc lập cũng đưa ra mức định giá thận trọng hơn nhiều so với kỳ vọng của thị trường, cho thấy khoảng cách rất lớn giữa kỳ vọng tăng trưởng và hiệu quả tài chính hiện tại của doanh nghiệp.
IPO SpaceX có thể tái định hình dòng vốn công nghệ toàn cầu
Giới đầu tư nhận định sự kiện SpaceX lên sàn không đơn thuần là một thương vụ IPO.
Nhiều quỹ đầu tư đang bán bớt cổ phiếu công nghệ và các tài sản rủi ro khác để chuẩn bị nguồn vốn tham gia thương vụ này. Hiện tượng này được cho là đã góp phần tạo ra những biến động ngắn hạn trên thị trường công nghệ trong những ngày gần đây.
Các chuyên gia dự báo SpaceX có thể trở thành một trong những cổ phiếu công nghệ có ảnh hưởng lớn nhất thế giới sau khi niêm yết, tương tự vai trò mà Nvidia, Microsoft hay Apple đang nắm giữ hiện nay.
Nếu IPO thành công như kỳ vọng, SpaceX không chỉ mang về nguồn vốn khổng lồ để mở rộng Starlink, AI và chương trình không gian thương mại, mà còn có thể trở thành chất xúc tác mới cho làn sóng đầu tư vào các công nghệ tương lai như AI vật lý, điện toán không gian và hạ tầng dữ liệu ngoài Trái Đất.
Trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng tốc, IPO của SpaceX được xem là phép thử quan trọng đối với niềm tin của thị trường vào thế hệ doanh nghiệp công nghệ tiếp theo – những công ty không chỉ hoạt động trên mặt đất mà còn hướng tới việc xây dựng nền kinh tế số ngoài không gian.