Màn chào sàn ấn tượng cho thấy sức nóng chưa từng có của lĩnh vực robot hình người và tham vọng đưa AI từ môi trường số vào thế giới thực của Trung Quốc.
Cổ phiếu Unitree đã tăng mạnh ngay trong ngày đầu tiên giao dịch tại sàn STAR Market của Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, biến đợt IPO của doanh nghiệp robot Trung Quốc thành một trong những màn chào sàn đáng chú ý nhất của ngành công nghệ năm nay.
Unitree chào bán cổ phiếu với giá 150,8 nhân dân tệ/cổ phiếu và huy động khoảng 6,1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 900 triệu USD), tương đương 10% vốn sau IPO. Trong phiên giao dịch đầu tiên ngày 19/8, cổ phiếu có thời điểm vọt lên 1.100 nhân dân tệ, tăng khoảng 629% so với giá IPO, trước khi đóng cửa ở mức khoảng 846-884 nhân dân tệ tùy nguồn dữ liệu cuối phiên.
Đà tăng đưa vốn hóa Unitree lên khoảng 50 tỷ USD ở vùng giá cao nhất trong phiên, biến một startup robot thành một trong những doanh nghiệp công nghệ được định giá cao nhất Trung Quốc.
Cơn sốt robot hình người đổ vào thị trường chứng khoán
Màn IPO của Unitree diễn ra sau khi nhu cầu mua cổ phiếu của nhà đầu tư cá nhân tăng vọt. Trước ngày giao dịch chính thức, lượng đăng ký mua dành cho nhà đầu tư cá nhân đã vượt 8.000 lần số cổ phiếu được phân bổ ban đầu.
Unitree chỉ đưa ra thị trường khoảng 10% vốn điều lệ sau IPO, càng làm gia tăng tình trạng khan hiếm cổ phiếu và kỳ vọng tăng giá trong phiên giao dịch đầu tiên.
Thương vụ huy động khoảng 6,1 tỷ nhân dân tệ cũng giúp Unitree trở thành doanh nghiệp robot hình người đầu tiên niêm yết trên thị trường chứng khoán Trung Quốc đại lục, qua đó đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành robot từ phòng thí nghiệm và các màn trình diễn công nghệ sang thị trường vốn.
Từ robot biểu diễn đến "AI vật lý"
Unitree được thành lập năm 2016 tại Hàng Châu bởi Wang Xingxing và nhanh chóng nổi tiếng nhờ những robot bốn chân có khả năng chạy, nhảy và thực hiện các động tác phức tạp.
Sau robot chó, công ty chuyển trọng tâm sang robot hình người, với những mẫu như G1 và H1. Các sản phẩm của Unitree thường xuyên xuất hiện trong những màn trình diễn võ thuật, khiêu vũ và vận động, giúp thương hiệu này trở thành một trong những cái tên dễ nhận biết nhất của ngành robot Trung Quốc.
Năm 2025, Unitree đạt doanh thu khoảng 1,7 tỷ nhân dân tệ (khoảng 250 triệu USD) và hơn 40% doanh thu đến từ thị trường nước ngoài. Công ty cũng được xem là một trong số ít doanh nghiệp robot hình người tại Trung Quốc đã đạt lợi nhuận.
Điểm đáng chú ý là Unitree không chỉ muốn bán robot cho mục đích nghiên cứu. Công ty đang hướng tới các ứng dụng trong gia đình, công nghiệp và dịch vụ, mở rộng thị trường từ những sản phẩm trình diễn sang các nhiệm vụ thực tế.
Trung Quốc đặt cược lớn vào robot hình người
Màn tăng giá của Unitree phản ánh kỳ vọng rất lớn của thị trường Trung Quốc đối với physical AI – AI vật lý, lĩnh vực kết hợp mô hình trí tuệ nhân tạo với cảm biến, cơ cấu chấp hành và hệ thống robot để máy móc có thể nhận biết, suy luận và hành động trong thế giới thực.
Robot hình người đang được Bắc Kinh xem là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đang tăng tốc phát triển robot, trong khi một loạt công ty trong ngành cũng chuẩn bị kế hoạch niêm yết.
Unitree hiện được hậu thuẫn bởi nhiều tên tuổi lớn của ngành công nghệ Trung Quốc, trong đó có Tencent và Alibaba, đồng thời nhận được sự quan tâm đáng kể từ các nhà đầu tư tổ chức.
Thương vụ cũng diễn ra trong thời điểm Trung Quốc đang thúc đẩy mạnh mẽ ngành robot hình người, coi đây là một trong những hướng phát triển quan trọng của sản xuất công nghệ cao và AI.
Định giá tăng mạnh, nhưng bài toán thương mại hóa vẫn còn
Tuy nhiên, mức tăng gần 6 lần của cổ phiếu Unitree cũng đặt ra câu hỏi về khoảng cách giữa kỳ vọng của thị trường và quy mô kinh doanh thực tế.
Robot hình người đã đạt những tiến bộ đáng kể về khả năng vận động, nhận diện và điều khiển. Song việc đưa chúng vào sản xuất đại trà với chi phí hợp lý và tạo ra hiệu quả kinh tế rõ ràng vẫn là thách thức lớn.
Unitree đã giao khoảng 5.500 robot hình người trong năm 2025, cho thấy doanh nghiệp đang có vị thế đáng kể trên thị trường. Tuy nhiên, phần lớn ứng dụng hiện nay vẫn tập trung vào nghiên cứu, trình diễn và những nhiệm vụ tương đối hạn chế.
Đây cũng là bài toán chung của toàn ngành: robot có thể thực hiện những động tác gây ấn tượng, nhưng để trở thành một lực lượng lao động thực sự trong nhà máy, kho hàng hay gia đình, chúng cần chứng minh được độ tin cậy, chi phí vận hành và khả năng làm việc ổn định trong thời gian dài.
Thách thức từ thị trường Mỹ
Unitree đồng thời phải đối mặt với những rào cản địa chính trị ngày càng lớn.
Mỹ gần đây đã áp dụng các biện pháp hạn chế đối với việc nhập khẩu một số loại robot tiên tiến sản xuất ở nước ngoài. Unitree cũng bị phía Mỹ đưa vào diện chịu sự giám sát liên quan đến các vấn đề an ninh quốc gia, trong khi doanh nghiệp khẳng định các sản phẩm của mình phục vụ mục đích dân sự. Những hạn chế này có thể ảnh hưởng tới khả năng mở rộng thị trường quốc tế của Unitree, đặc biệt trong bối cảnh hơn 40% doanh thu của công ty đến từ nước ngoài.
Dù vậy, phản ứng của thị trường chứng khoán cho thấy nhà đầu tư Trung Quốc đang đặt cược mạnh vào triển vọng dài hạn của robot hình người.
Robot có thể trở thành "mặt trận AI" tiếp theo
Sự kiện Unitree lên sàn cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ đang mở rộng từ chip, mô hình AI và trung tâm dữ liệu sang robot.
Nếu AI tạo sinh đang biến đổi cách con người xử lý thông tin, thì robot hình người được kỳ vọng sẽ đưa AI sang một giai đoạn mới: AI có thể nhìn, nghe, suy luận và trực tiếp hành động trong thế giới vật lý.
Với Unitree, câu hỏi sau màn IPO lịch sử không còn là liệu robot hình người có thu hút được sự chú ý hay không. Điều thị trường quan tâm hơn là liệu công ty có thể biến sự nổi tiếng và nguồn vốn mới thành sản phẩm thương mại quy mô lớn, doanh thu bền vững và vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên AI vật lý.
Màn chào sàn tăng hàng trăm phần trăm là một tín hiệu rõ ràng về niềm tin của nhà đầu tư. Nhưng để biến cơn sốt chứng khoán thành một cuộc cách mạng công nghiệp thực sự, Unitree và toàn ngành robot Trung Quốc vẫn còn một chặng đường dài phía trước.