Theo Reuters, công ty điện tử Agilian Technology – với hơn một nửa doanh thu đến từ khách hàng Mỹ – đã chịu cú sốc lớn khi các mức thuế mới khiến đơn hàng bị đóng băng và khách hàng gây áp lực chuyển sản xuất ra ngoài Trung Quốc. Tuy nhiên, sau giai đoạn biến động, công ty dần thích nghi và phục hồi hoạt động.
Điểm đáng chú ý là dù bị ảnh hưởng, sản xuất Trung Quốc không sụp đổ như nhiều dự báo. Các nhà phân tích cho rằng thuế quan chủ yếu dẫn tới việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng thay vì khiến Trung Quốc mất vai trò trung tâm.
Thực tế, thặng dư thương mại của Trung Quốc vẫn tăng mạnh, đạt mức kỷ lục trong năm 2025, cho thấy nền sản xuất nước này vẫn giữ sức cạnh tranh toàn cầu, bất chấp căng thẳng thương mại kéo dài.
Đa dạng hóa chuỗi cung ứng: Dễ nói nhưng khó làm
Agilian đã thử chuyển sản xuất sang Ấn Độ và Malaysia để giảm rủi ro, nhưng gặp nhiều khó khăn. Ở Ấn Độ, công ty đối mặt với thủ tục hành chính phức tạp, trong khi chi phí sản xuất tại Mỹ lại quá cao. Điều này khiến kế hoạch dịch chuyển sản xuất diễn ra chậm hơn dự kiến.
Câu chuyện này phản ánh thực tế lớn hơn: dù nhiều doanh nghiệp muốn rời Trung Quốc, hệ sinh thái sản xuất tại đây vẫn rất khó thay thế. Trung Quốc không chỉ có chi phí cạnh tranh mà còn sở hữu mạng lưới nhà cung cấp, logistics và lực lượng lao động lành nghề đã phát triển trong nhiều thập kỷ.
Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp chọn chiến lược “China + 1” – giữ sản xuất tại Trung Quốc nhưng mở thêm nhà máy ở quốc gia khác để giảm rủi ro.
Thuế quan đang tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung hiện nay đang bước vào giai đoạn mới, với các mức thuế có thể lên tới hơn 50% đối với hàng hóa Trung Quốc và các biện pháp trả đũa từ Bắc Kinh. Điều này thúc đẩy doanh nghiệp toàn cầu: Đa dạng hóa sản xuất sang Đông Nam Á và Ấn Độ; Đẩy mạnh tự động hóa để giảm chi phí; Tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo khu vực
Nhưng thực tế cho thấy việc “thoát Trung” hoàn toàn gần như không khả thi trong ngắn hạn.
Góc nhìn công nghệ: Trung Quốc vẫn là trung tâm sản xuất điện tử
Từ góc nhìn ngành công nghệ, câu chuyện này đặc biệt quan trọng. Trung Quốc vẫn là trung tâm sản xuất của: Smartphone; Máy tính; Thiết bị mạng; Linh kiện điện tử.
Ngay cả các công ty công nghệ Mỹ lớn cũng vẫn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc, khiến việc tách rời hoàn toàn trở nên khó khăn.
Ngoài ra, Trung Quốc còn kiểm soát nhiều vật liệu quan trọng như đất hiếm – yếu tố then chốt cho ngành bán dẫn và điện tử.
Nhận định: “Thoát Trung” là xu hướng dài hạn nhưng không dễ
Câu chuyện của Agilian cho thấy một thực tế rõ ràng: Thuế quan có thể gây gián đoạn; Chuỗi cung ứng có thể dịch chuyển; Nhưng Trung Quốc vẫn khó thay thế trong ngắn hạn
Trong dài hạn, các quốc gia như Việt Nam, Ấn Độ, Malaysia sẽ hưởng lợi từ xu hướng đa dạng hóa sản xuất. Nhưng trong trung hạn, Trung Quốc vẫn là “công xưởng của thế giới”.
Bài học từ nhà máy Agilian cho thấy cuộc chiến thương mại không làm suy yếu Trung Quốc như kỳ vọng, mà chỉ thúc đẩy tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong kỷ nguyên AI, xe điện và điện tử tiêu dùng, nơi chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp, vai trò của Trung Quốc vẫn rất khó thay thế. Điều này đồng nghĩa với việc cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung sẽ không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chip và AI, mà còn ở tầng sâu hơn: chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu.