Đứng cạnh CEO Nvidia Jensen Huang tại hội nghị đầu tư ở Berlin, ông nhấn mạnh doanh nghiệp Đức cần khai thác nguồn dữ liệu sản xuất đang nắm giữ để chuyển lợi thế kỹ thuật truyền thống thành năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên AI.
Phát biểu tại hội nghị Invest in Germany Summit ngày 19/10/2026, Merz cho rằng thế giới đang trải qua một cuộc chuyển đổi kinh tế và công nghệ căn bản, được thúc đẩy bởi tốc độ phát triển nhanh chóng của AI. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo doanh nghiệp tạo điều kiện để công nghệ này tiếp cận và khai thác dữ liệu trong hoạt động sản xuất, nghiên cứu và kinh doanh.
Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Đức phải đối mặt với nhiều sức ép: tăng trưởng trì trệ kéo dài, chi phí năng lượng cao, cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Trung Quốc trong ngành ô tô và những rào cản hành chính làm chậm quá trình đầu tư. Với một nền kinh tế dựa nhiều vào xuất khẩu ô tô, máy móc, thiết bị công nghiệp và hóa chất, Berlin đang tìm cách tận dụng AI để nâng cao năng suất và tái định hình mô hình tăng trưởng.
Tại hội nghị, Đức cũng thúc đẩy hợp tác với Nvidia nhằm mở rộng ứng dụng AI trong sản xuất công nghiệp, robot và phương tiện tự hành. Chính phủ Đức cho biết Bộ Kinh tế đã ký biên bản ghi nhớ với Nvidia, dù chưa công bố đầy đủ các chi tiết triển khai.
Nvidia: AI sẽ tăng cường năng lực sản xuất, không thay thế công nghiệp vật lý
Jensen Huang cho rằng Đức có lợi thế đặc biệt trong làn sóng AI tiếp theo nhờ nền tảng kỹ thuật, năng lực chế tạo và dữ liệu công nghiệp tích lũy qua nhiều thập kỷ. Theo ông, công nghệ số không khiến ngành sản xuất vật lý trở nên lỗi thời; ngược lại, AI có thể giúp các nhà sản xuất thiết kế lại quy trình, nâng cao hiệu suất và phát triển những hệ thống thông minh hơn.
“Các electron sẽ không bao giờ thay thế các nguyên tử”, Huang nói, nhấn mạnh rằng tương lai của AI sẽ gắn chặt với robot, nhà máy, ô tô và công nghiệp nặng. Theo CEO Nvidia, làn sóng công nghệ tiếp theo sẽ đưa AI ra khỏi phạm vi phần mềm thuần túy để tương tác trực tiếp với thế giới vật lý.
Quan điểm này đặc biệt phù hợp với Đức, nơi các doanh nghiệp có thế mạnh trong kỹ thuật cơ khí, tự động hóa, chế tạo ô tô và thiết bị công nghiệp. Khi được tích hợp với dữ liệu vận hành, AI có thể hỗ trợ phát hiện lỗi, dự báo hỏng hóc, tối ưu hóa dây chuyền, mô phỏng nhà máy và phát triển robot có khả năng thích nghi với những tình huống phức tạp hơn.
Huang cũng nhấn mạnh tiềm năng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyên môn hóa cao — nhóm thường được gọi là Mittelstand — vốn là trụ cột của nền công nghiệp Đức. Theo ông, những doanh nghiệp này đang sở hữu nguồn dữ liệu, bí quyết kỹ thuật và kiến thức sản xuất có giá trị, nhưng cần đưa các tài sản đó vào những hệ thống AI để khai thác hiệu quả hơn.
Đây cũng là thông điệp quan trọng đối với các nhà sản xuất đang xem AI chủ yếu như một công cụ hỗ trợ văn phòng hoặc tự động hóa một số tác vụ riêng lẻ. Lợi ích lớn hơn có thể xuất hiện khi AI được tích hợp xuyên suốt quá trình thiết kế, lập kế hoạch, vận hành, bảo trì và quản lý chuỗi cung ứng.
Hợp tác Nvidia nằm trong chiến lược thu hút đầu tư quy mô lớn
Hội nghị tại Berlin không chỉ tập trung vào AI mà còn là một phần trong nỗ lực rộng hơn của chính phủ Đức nhằm khôi phục niềm tin của nhà đầu tư và thúc đẩy các dự án công nghiệp mới.
Một nhóm doanh nghiệp và nhà đầu tư có sự tham gia của Siemens và Deutsche Bank ước tính Đức có thể thu hút tới 4.100 tỷ euro đầu tư đến năm 2035 trong các lĩnh vực như AI, năng lượng và quốc phòng. Đây là tiềm năng đầu tư được dự báo, không phải tổng vốn đã được cam kết chắc chắn.
Trong khi đó, sáng kiến khu vực tư nhân Made for Germany cho biết các thành viên dự kiến đầu tư hơn 850 tỷ euro đến năm 2028, sau khi đã đầu tư hơn 200 tỷ euro trong năm 2025. Chính phủ kỳ vọng các cam kết này sẽ hỗ trợ quá trình hiện đại hóa công nghiệp, phát triển công nghệ và tạo thêm động lực cho tăng trưởng.
Hợp tác với Nvidia được xem là một phần của chiến lược đó. Thay vì chỉ thu hút vốn vào hạ tầng công nghệ, Đức muốn thúc đẩy AI đi sâu vào các ngành công nghiệp vốn đã có lợi thế cạnh tranh. Các lĩnh vực được quan tâm gồm robot công nghiệp, sản xuất thông minh và lái xe tự hành; những lĩnh vực đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực tính toán, phần mềm, dữ liệu và kỹ thuật cơ khí.
Đối với Nvidia, việc mở rộng quan hệ với ngành công nghiệp Đức cũng giúp hãng phát triển thị trường cho các nền tảng tính toán AI và phần mềm công nghiệp. Đây là hướng đi quan trọng khi AI ngày càng được triển khai ngoài các trung tâm dữ liệu và ứng dụng trực tuyến, tiến vào môi trường sản xuất thực tế.
Bài toán dữ liệu, chủ quyền công nghệ và doanh nghiệp vừa và nhỏ
Dù AI được kỳ vọng tạo ra động lực tăng trưởng mới, việc triển khai công nghệ tại Đức và châu Âu vẫn đối mặt với những thách thức về dữ liệu, hạ tầng tính toán và mức độ phụ thuộc vào các nhà cung cấp công nghệ nước ngoài.
Dữ liệu công nghiệp có thể chứa thông tin nhạy cảm về quy trình sản xuất, thiết kế sản phẩm, hiệu suất thiết bị và bí quyết kỹ thuật. Việc đưa dữ liệu vào hệ thống AI vì thế cần đi cùng các cơ chế kiểm soát quyền truy cập, bảo vệ sở hữu trí tuệ và bảo đảm an toàn thông tin.
Huang khuyến nghị Đức tận dụng các nền tảng AI sẵn có nhưng không để mất quyền kiểm soát đối với tri thức, giá trị và chuyên môn công nghiệp của mình. Theo ông, doanh nghiệp Đức có thể huấn luyện, điều chỉnh và phát triển các hệ thống AI dựa trên kiến thức sản xuất bản địa, qua đó giữ lại giá trị công nghệ trong nước.
Thách thức cũng nằm ở chênh lệch nguồn lực giữa các tập đoàn lớn và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các công ty lớn có khả năng đầu tư vào hạ tầng tính toán, đội ngũ dữ liệu và hệ thống phần mềm chuyên dụng; trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ cần giải pháp dễ triển khai, chi phí phù hợp và có thể tích hợp với máy móc hiện hữu.
Dữ liệu khảo sát của Viện Ifo công bố tháng 6/2026 cho thấy 54,5% doanh nghiệp Đức đã sử dụng AI trong quy trình kinh doanh vào tháng 5/2026, tăng so với 40,9% một năm trước đó. Tỷ lệ áp dụng trong ngành sản xuất đạt 58,7%, nhưng các doanh nghiệp lớn vẫn có mức độ sử dụng AI cao hơn doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những con số này cho thấy AI đã tiến vào hoạt động kinh doanh, song việc mở rộng ứng dụng đồng đều và tạo ra hiệu quả thực tế vẫn là nhiệm vụ cần tiếp tục giải quyết.
Bài học cho Việt Nam: AI phải gắn với năng lực sản xuất thực chất
Thông điệp từ Đức có ý nghĩa đối với các nền kinh tế đang tìm cách nâng cấp ngành sản xuất, trong đó có Việt Nam. Khi AI ngày càng được tích hợp vào thiết kế, kiểm tra chất lượng, bảo trì dự báo, quản trị kho và điều phối chuỗi cung ứng, lợi thế cạnh tranh sẽ không chỉ nằm ở chi phí lao động mà còn ở khả năng khai thác dữ liệu và làm chủ công nghệ trong nhà máy.
Đối với ngành điện tử, việc ứng dụng AI có thể giúp doanh nghiệp cải thiện tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn, phát hiện lỗi trên dây chuyền, tối ưu hóa sử dụng năng lượng và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc. Những ứng dụng này đặc biệt quan trọng với các nhà cung ứng tham gia chuỗi sản xuất toàn cầu, nơi yêu cầu về chất lượng, độ ổn định và thời gian giao hàng ngày càng nghiêm ngặt.
Tuy nhiên, để đạt hiệu quả, doanh nghiệp cần bắt đầu từ những quy trình có dữ liệu đủ tin cậy và mục tiêu đo lường rõ ràng, thay vì chỉ triển khai AI theo phong trào. Hạ tầng kết nối, khả năng tích hợp với hệ thống sản xuất hiện hữu, bảo mật dữ liệu và kỹ năng của người lao động là những điều kiện quyết định hiệu quả đầu tư.
Kinh nghiệm Đức cũng cho thấy doanh nghiệp công nghiệp vừa và nhỏ cần được hỗ trợ tiếp cận công nghệ, phát triển nhân lực và kết nối với các nhà cung cấp giải pháp. Đối với Việt Nam, việc hình thành hệ sinh thái hợp tác giữa doanh nghiệp sản xuất, đơn vị công nghệ, trường đại học và các hiệp hội ngành hàng sẽ góp phần đưa AI từ thử nghiệm đơn lẻ vào hoạt động sản xuất thường xuyên.
Cuộc đua AI trong công nghiệp vì thế không đơn thuần là cuộc đua sở hữu mô hình hay chip xử lý mạnh nhất. Năng lực cạnh tranh sẽ được quyết định bởi cách doanh nghiệp kết hợp AI với dữ liệu, chuyên môn kỹ thuật và quy trình sản xuất thực tế. Đó cũng là thông điệp cốt lõi trong lời kêu gọi của Thủ tướng Đức: mở cửa cho AI không chỉ để tiếp cận công nghệ mới, mà để chuyển hóa tri thức công nghiệp thành lợi thế tăng trưởng trong dài hạn.