Theo khảo sát của Nikkei, các chuyên gia kinh tế ước tính GDP Trung Quốc tăng 4,4% trong quý III/2026 so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 4,3% trong quý II. Tuy nhiên, đây vẫn là quý thứ hai liên tiếp tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới nằm dưới mức thấp nhất trong mục tiêu tăng trưởng cả năm 4,5–5%.
Kết quả này cho thấy sự phục hồi của kinh tế Trung Quốc vẫn thiếu đồng đều. Một bên là các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất công nghiệp và xuất khẩu tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu liên quan đến AI; bên kia là bất động sản, tiêu dùng và đầu tư vẫn chịu sức ép lớn.
AI trở thành điểm sáng của nền kinh tế
Làn sóng đầu tư vào AI đang tạo động lực đáng kể cho khu vực công nghệ và sản xuất của Trung Quốc. Nhu cầu đối với máy chủ, chip, thiết bị điện tử, linh kiện và các sản phẩm công nghệ phục vụ hạ tầng AI đang hỗ trợ hoạt động sản xuất công nghiệp.
Số liệu mới nhất cho thấy chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất của Trung Quốc đã tăng lên 50,1 trong tháng 9, từ 49,8 trong tháng 8, trở lại trên ngưỡng 50 điểm - ranh giới giữa mở rộng và thu hẹp hoạt động sản xuất. Chỉ số đơn hàng mới đạt 50,5, trong khi chỉ số sản lượng lên 51,7.
Một khảo sát tư nhân của RatingDog thậm chí ghi nhận PMI sản xuất tháng 9 ở mức 52,1, cao nhất trong 5 tháng. Những tín hiệu này cho thấy nhu cầu từ các lĩnh vực công nghệ, đặc biệt là AI, đang giúp duy trì động lực cho khu vực sản xuất.
Tuy nhiên, tác động của AI chưa đủ lớn để tạo ra sự phục hồi đồng đều trên toàn nền kinh tế.
Bất động sản và tiêu dùng tiếp tục là điểm yếu
Sự suy giảm kéo dài của thị trường bất động sản vẫn là một trong những lực cản lớn nhất đối với kinh tế Trung Quốc. Niềm tin của hộ gia đình và doanh nghiệp chưa phục hồi mạnh, trong khi doanh số bất động sản, hoạt động xây dựng và đầu tư vẫn yếu.
Tiêu dùng nội địa cũng chưa trở thành động lực đủ mạnh. Các số liệu tháng 8 cho thấy doanh số bán lẻ chỉ tăng 0,4% so với cùng kỳ, trong khi đầu tư tài sản cố định giảm mạnh. Điều này phản ánh khoảng cách ngày càng rõ giữa khu vực sản xuất - công nghệ đang tăng trưởng và khu vực tiêu dùng trong nước còn yếu.
Theo các chuyên gia, Trung Quốc đang chứng kiến một dạng phân hóa ngày càng rõ: nguồn lực được tập trung vào các ngành chiến lược như AI, công nghệ cao, tự chủ công nghệ và nâng cấp công nghiệp, trong khi những lĩnh vực truyền thống chưa phục hồi tương xứng.
Xuất khẩu tiếp tục đóng vai trò quan trọng
Trong bối cảnh nhu cầu nội địa yếu, xuất khẩu vẫn là một trong những trụ cột quan trọng giúp Trung Quốc duy trì tăng trưởng. Các sản phẩm công nghệ cao, điện tử và thiết bị công nghiệp tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu toàn cầu, đặc biệt trong chu kỳ đầu tư AI.
Tuy nhiên, sự phụ thuộc ngày càng lớn vào xuất khẩu cũng đặt ra rủi ro khi căng thẳng thương mại và các biện pháp bảo hộ gia tăng tại nhiều thị trường. Các sản phẩm từ điện tử cao cấp đến hàng tiêu dùng Trung Quốc đang chịu sự giám sát ngày càng chặt chẽ hơn tại thị trường nước ngoài.
Điều này khiến Bắc Kinh đứng trước bài toán khó: vừa duy trì sức cạnh tranh của khu vực sản xuất và công nghệ cao, vừa phải thúc đẩy tiêu dùng trong nước để tạo nền tảng tăng trưởng bền vững hơn.
Áp lực gia tăng đối với chính sách kinh tế
Việc tăng trưởng quý III nhiều khả năng tiếp tục dưới ngưỡng 4,5% cho thấy Chính phủ Trung Quốc sẽ phải duy trì các biện pháp hỗ trợ kinh tế trong những tháng cuối năm.
Các nhà phân tích cho rằng chính sách tài khóa, tín dụng và hỗ trợ thị trường bất động sản sẽ tiếp tục được sử dụng để kích thích nhu cầu. Chính phủ Trung Quốc gần đây cũng đã đưa ra các biện pháp hướng dòng tín dụng giá rẻ hơn vào cơ sở hạ tầng và công nghệ, đồng thời tăng hỗ trợ đối với người mua nhà.
Theo các dự báo hiện nay, AI và nâng cấp công nghiệp sẽ tiếp tục là những động lực tăng trưởng quan trọng của Trung Quốc, nhưng để đạt được mục tiêu tăng trưởng cả năm, Bắc Kinh cần giải quyết căn bản hơn vấn đề tiêu dùng yếu, thị trường bất động sản trì trệ và niềm tin của doanh nghiệp, người dân.
Sự tương phản giữa một khu vực công nghệ cao đang bùng nổ và một nền kinh tế tiêu dùng còn trì trệ vì thế có thể tiếp tục là đặc điểm nổi bật của kinh tế Trung Quốc trong thời gian tới.