Nhu cầu bùng nổ đối với chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là bộ nhớ băng thông cao, cùng giá bán linh kiện tăng mạnh đã thúc đẩy doanh thu xuất khẩu của nền kinh tế lớn thứ tư châu Á.
Theo Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc, số liệu sơ bộ cho thấy kim ngạch xuất khẩu tích lũy của nước này đã vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD vào lúc 14 giờ 09 phút ngày 19/11/2026. Với thành tích này, Hàn Quốc trở thành quốc gia thứ tư trên thế giới đạt mốc xuất khẩu hàng năm nói trên, sau Mỹ, Đức và Trung Quốc.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc đã vượt 396 tỷ USD, chiếm khoảng 43% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tỷ trọng này cho thấy ngành chip không chỉ là một lĩnh vực công nghệ chủ lực mà còn đóng vai trò quyết định đối với thành tích thương mại của quốc gia.
Cơn sốt đầu tư trung tâm dữ liệu AI thúc đẩy nhu cầu chip nhớ
Động lực chính của đà tăng trưởng xuất khẩu đến từ làn sóng đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu. Những tập đoàn công nghệ lớn đang đẩy mạnh xây dựng hạ tầng tính toán để huấn luyện và vận hành các mô hình AI, kéo theo nhu cầu tăng mạnh đối với các loại bộ nhớ hiệu năng cao.
Trong đó, bộ nhớ băng thông cao (HBM) trở thành một trong những linh kiện quan trọng nhất của hệ thống máy chủ AI. HBM được tạo thành bằng cách xếp chồng nhiều lớp chip bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) theo chiều dọc và kết nối chúng thông qua hệ thống liên kết mật độ cao. Cấu trúc này cho phép truyền tải lượng dữ liệu lớn với tốc độ cao giữa bộ nhớ và bộ xử lý AI.
Bên cạnh HBM, nhu cầu đối với DRAM dành cho máy chủ và ổ lưu trữ thể rắn dành cho doanh nghiệp cũng tăng đáng kể. Đây là những linh kiện thiết yếu để xây dựng các hệ thống máy chủ có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn, đáp ứng yêu cầu của các ứng dụng AI tạo sinh và điện toán đám mây.
Thị trường HBM hiện tập trung chủ yếu vào ba nhà sản xuất lớn gồm Samsung Electronics và SK hynix của Hàn Quốc, cùng Micron Technology của Mỹ. Theo Counterpoint Research, trong quý II/2026, SK hynix chiếm khoảng 50% thị trường HBM toàn cầu tính theo doanh thu, Samsung đứng thứ hai với 33%, còn Micron đạt 18%.
Vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực bộ nhớ AI giúp các doanh nghiệp Hàn Quốc hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ đầu tư hạ tầng AI. Samsung và SK hynix cũng là hai nhà cung cấp DRAM lớn nhất thế giới trong giai đoạn này.
Samsung và SK hynix ghi nhận lợi nhuận kỷ lục
Nhu cầu bộ nhớ AI tăng mạnh đã tạo ra bước nhảy vọt về kết quả kinh doanh của hai tập đoàn bán dẫn hàng đầu Hàn Quốc.
Theo số liệu được The Korea Herald công bố, lợi nhuận hoạt động quý III/2026 của Samsung Electronics tăng 783,1% so với cùng kỳ năm trước, lên 107,44 nghìn tỷ won, tương đương khoảng 80,5 tỷ USD. Trong khi đó, SK hynix ghi nhận lợi nhuận hoạt động 83,33 nghìn tỷ won, tăng 632,1%.
Tổng lợi nhuận hoạt động của hai doanh nghiệp đạt 190,77 nghìn tỷ won trong quý III. Kết quả này phản ánh khả năng sinh lời rất lớn của các nhà sản xuất bộ nhớ trong bối cảnh nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI tăng nhanh và nguồn cung những sản phẩm tiên tiến vẫn tập trung ở một số ít doanh nghiệp.
Đặc biệt, HBM có giá trị cao hơn đáng kể so với nhiều dòng bộ nhớ truyền thống do yêu cầu công nghệ sản xuất, đóng gói và kiểm định phức tạp. Việc duy trì vị thế trong phân khúc này vì vậy có ý nghĩa chiến lược đối với năng lực cạnh tranh và lợi nhuận của các nhà sản xuất Hàn Quốc.
Đà tăng xuất khẩu chip có thể kéo dài sang năm 2027
Các quan chức Hàn Quốc nhận định xuất khẩu bán dẫn có thể tiếp tục duy trì sức tăng trưởng trong nửa đầu năm 2027, nhờ giá chip ở mức cao và sản lượng giao hàng tăng.
Ông Kang Gam-chan, Tổng cục trưởng phụ trách thương mại và đầu tư thuộc Bộ Công nghiệp Hàn Quốc, cho biết giá bán chất bán dẫn vẫn tăng trong tháng 9, trong khi khối lượng xuất khẩu còn tăng nhanh hơn.
Theo ông, giá chip có thể giảm nhẹ trong những tháng cuối năm 2026, nhưng vẫn duy trì ở mức cao. Trong khi đó, sản lượng xuất khẩu còn dư địa tăng thêm, tạo điều kiện để ngành bán dẫn tiếp tục đóng góp tích cực vào kim ngạch thương mại trong thời gian tới.
Triển vọng này phù hợp với xu hướng mở rộng đầu tư hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ toàn cầu. Nhu cầu đối với máy chủ AI, bộ xử lý tăng tốc và hệ thống lưu trữ hiệu năng cao vẫn đang tạo ra áp lực lớn đối với chuỗi cung ứng linh kiện bán dẫn.
Tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu cũng phụ thuộc vào diễn biến giá chip, tiến độ triển khai các trung tâm dữ liệu và khả năng duy trì nhu cầu đầu tư của những khách hàng lớn. Nếu chu kỳ đầu tư AI chậm lại hoặc nguồn cung bộ nhớ tăng nhanh hơn nhu cầu, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu có thể chịu ảnh hưởng.
Hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ góp phần tạo lợi thế
Đằng sau thành tích xuất khẩu của Samsung và SK hynix là mạng lưới doanh nghiệp nội địa cung cấp vật liệu, linh kiện và thiết bị sản xuất bán dẫn.
SK hynix nhấn mạnh sự hợp tác với các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực vật liệu, linh kiện và thiết bị là một trong những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên kết quả xuất khẩu. Sản xuất các dòng bộ nhớ tiên tiến như HBM đòi hỏi nhiều công nghệ chuyên sâu, từ hóa chất đặc chủng phục vụ xử lý wafer bán dẫn đến thiết bị đóng gói phức tạp và hệ thống kiểm tra có độ chính xác cao.
Điều này cho thấy thành công của ngành bán dẫn không chỉ được quyết định bởi một số tập đoàn sản xuất chip lớn, mà còn phụ thuộc vào năng lực của toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ. Các doanh nghiệp cung cấp vật liệu và thiết bị có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng, nâng cao hiệu suất sản xuất và rút ngắn thời gian phát triển công nghệ mới.
Trong tuyên bố chung, sáu hiệp hội doanh nghiệp lớn của Hàn Quốc hoan nghênh cột mốc xuất khẩu 1.000 tỷ USD, đồng thời kêu gọi chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp chuyển hóa thành tích thương mại thành đầu tư trong nước, việc làm và sự phát triển mạnh hơn của các nền kinh tế địa phương.
Bài học từ chiến lược phát triển chuỗi giá trị bán dẫn
Cột mốc xuất khẩu 1.000 tỷ USD cho thấy vai trò ngày càng lớn của ngành bán dẫn trong nền kinh tế Hàn Quốc, đồng thời phản ánh vị thế chiến lược của nước này trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Điểm đáng chú ý là động lực tăng trưởng không chỉ đến từ sản lượng chip tăng lên mà còn từ sự thay đổi cơ cấu sản phẩm. Những dòng bộ nhớ có giá trị gia tăng cao, đặc biệt là HBM phục vụ AI, đang tạo ra nguồn thu và lợi nhuận vượt trội so với các sản phẩm bộ nhớ truyền thống.
Đối với Hàn Quốc, thách thức tiếp theo là duy trì lợi thế công nghệ, mở rộng năng lực sản xuất và củng cố mạng lưới doanh nghiệp phụ trợ trong nước. Cuộc cạnh tranh HBM giữa Samsung, SK hynix và Micron sẽ ngày càng quyết liệt khi các nhà sản xuất tiếp tục đầu tư vào thế hệ bộ nhớ mới, công nghệ đóng gói tiên tiến và khả năng tích hợp với bộ xử lý AI.
Thành tích của Hàn Quốc cũng mang lại một bài học đáng chú ý đối với những nền kinh tế đang tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng điện tử và bán dẫn, trong đó có Việt Nam. Thu hút đầu tư từ các tập đoàn sản xuất chip là bước quan trọng, nhưng để gia tăng giá trị nội địa, cần phát triển đồng bộ các doanh nghiệp cung ứng vật liệu, linh kiện, thiết bị, dịch vụ kỹ thuật và nhân lực chuyên môn.
Trong bối cảnh AI đang tái định hình nhu cầu bán dẫn toàn cầu, lợi thế cạnh tranh dài hạn không chỉ nằm ở khả năng thu hút các nhà máy quy mô lớn mà còn ở năng lực xây dựng hệ sinh thái công nghiệp đủ sâu, có khả năng tham gia vào những công đoạn công nghệ có giá trị cao hơn.