Khi các hãng hàng không trên thế giới ngày càng cạnh tranh quyết liệt để thu hút hành khách cao cấp, dịch vụ Wi-Fi tốc độ cao trên máy bay đang từ một tiện ích bổ sung trở thành tiêu chuẩn mới của ngành. Xu hướng này đã mở ra một cuộc cạnh tranh quy mô lớn giữa mạng vệ tinh Starlink của Elon Musk và mạng vệ tinh Leo của Amazon do Jeff Bezos hậu thuẫn.
Theo dữ liệu từ hãng nghiên cứu hàng không Valour Consultancy, Starlink đã ký thêm 11 khách hàng hàng không mới trong năm 2026, sau khi bổ sung 22 khách hàng vào năm 2025 và 8 khách hàng trong năm 2024. Con số này cho thấy tốc độ mở rộng nhanh chóng của SpaceX trong lĩnh vực kết nối hàng không. Trong khi đó, Amazon mới chỉ bắt đầu tham gia thị trường với các hợp đồng đầu tiên cùng Delta Air Lines và JetBlue Airways.
Starlink chiếm ưu thế tuyệt đối nhờ quy mô và tốc độ
Lợi thế lớn nhất của Starlink nằm ở hệ thống vệ tinh quỹ đạo tầm thấp (LEO) lớn nhất thế giới hiện nay. Mạng lưới này hiện vận hành khoảng hai phần ba tổng số vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo Trái đất, tạo ra khả năng cung cấp kết nối tốc độ cao với độ trễ thấp hơn đáng kể so với các hệ thống vệ tinh địa tĩnh truyền thống.
Các hãng hàng không đánh giá cao Starlink không chỉ bởi tốc độ truyền dữ liệu mà còn nhờ thời gian triển khai nhanh và khả năng cung cấp trải nghiệm internet gần tương đương mạng mặt đất.
Nhiều hãng hàng không lớn đã lựa chọn Starlink, bao gồm American Airlines, United Airlines, Southwest Airlines, Alaska Airlines, cùng nhiều hãng quốc tế như Singapore Airlines và Emirates.
Riêng American Airlines vừa công bố kế hoạch trang bị Wi-Fi Starlink cho hơn 500 máy bay thân hẹp từ năm 2027, đánh dấu một trong những hợp đồng triển khai lớn nhất của Starlink trong ngành hàng không.
Theo Valour Consultancy, Starlink hiện đã ký các hợp đồng phủ sóng hơn 7.000 máy bay trên toàn cầu, tạo ra khoảng cách rất lớn so với các đối thủ cạnh tranh.
Amazon theo đuổi chiến lược hệ sinh thái
Dù đi sau đáng kể, Amazon không chỉ cạnh tranh bằng hạ tầng vệ tinh mà còn bằng toàn bộ hệ sinh thái công nghệ số của mình.
Thông qua dự án Amazon Leo, tập đoàn đang kết hợp kết nối vệ tinh với các dịch vụ điện toán đám mây của Amazon Web Services (AWS), nền tảng giải trí số, thương mại điện tử và các công cụ dữ liệu nhằm tạo ra giá trị gia tăng cho các hãng hàng không.
Chiến lược này đã giúp Amazon giành được hợp đồng quan trọng với Delta Air Lines. Theo thỏa thuận được công bố trước đó, Amazon Leo sẽ cung cấp dịch vụ internet trên 500 máy bay của Delta từ năm 2028. Delta cho biết quyết định lựa chọn Amazon không chỉ dựa trên kết nối internet mà còn xuất phát từ mối quan hệ hợp tác sâu rộng với AWS.
Tuy nhiên, Amazon vẫn đang trong giai đoạn xây dựng chòm sao vệ tinh và phải đối mặt với một số thách thức về triển khai, bao gồm các vấn đề liên quan đến tiến độ phóng vệ tinh và mở rộng vùng phủ sóng.
Hàng không bước vào thời đại “Wi-Fi là tiêu chuẩn”
Theo các chuyên gia ngành hàng không, kết nối internet tốc độ cao đang trở thành một yếu tố quan trọng trong trải nghiệm khách hàng, tương tự như hệ thống giải trí hay chất lượng ghế ngồi trước đây.
Ông Decius Valmorbida, Chủ tịch mảng du lịch của Amadeus, nhận định công nghệ này đang trở thành một "yếu tố bắt buộc" đối với các hãng hàng không muốn cạnh tranh trong phân khúc dịch vụ cao cấp. Không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí, Wi-Fi tốc độ cao còn giúp các hãng hàng không mở rộng hệ sinh thái dịch vụ số, tăng tương tác với khách hàng thông qua chương trình khách hàng thân thiết, quảng bá sản phẩm, nâng hạng ghế và bán thêm các dịch vụ giá trị gia tăng.
Delta cho biết hơn 163 triệu lượt thành viên SkyMiles đã sử dụng dịch vụ Wi-Fi miễn phí của hãng kể từ năm 2023, cho thấy mức độ tương tác ngày càng lớn giữa hành khách và các nền tảng số trên máy bay. Trong khi đó, United Airlines cho biết mạng Starlink hiện đã phủ hơn 25% số chuyến bay hằng ngày của hãng và dự kiến triển khai trên toàn bộ đội bay trước cuối năm 2027.
Cuộc chiến vệ tinh mới của Musk và Bezos
Sự bùng nổ nhu cầu kết nối trên không đang mở ra một thị trường trị giá hàng chục tỷ USD, nơi cuộc cạnh tranh giữa Elon Musk và Jeff Bezos không còn giới hạn ở lĩnh vực tên lửa hay vệ tinh dân dụng mà đã mở rộng sang ngành hàng không thương mại.
Với lợi thế đi trước và mạng lưới vệ tinh khổng lồ, Starlink đang nắm vị thế dẫn đầu gần như tuyệt đối. Tuy nhiên, Amazon đặt cược vào sức mạnh của hệ sinh thái công nghệ toàn diện để tạo ra khác biệt trong dài hạn.
Trong bối cảnh các hãng hàng không ngày càng xem kết nối internet tốc độ cao là một phần cốt lõi của trải nghiệm hành khách, cuộc cạnh tranh giữa Starlink và Amazon Leo được dự báo sẽ trở thành một trong những mặt trận công nghệ đáng chú ý nhất của ngành hàng không toàn cầu trong thập niên tới.